Dragers houden eerste ‘wedstrijddansen met de kist’

Wie danst het mooist en op de maat met een lijkkist op de schouder? De dragers korpsen gaan zondag die uitdaging met elkaar aan. Op de begraafplaats Hodie Mihi, Cras Tibi (Heden ik, morgen gij) zullen zij hun danspasjes tonen en ook hun zangtalent, zegt Henry Hennep van het uitvaartverzorgingsbedrijf Hennep. De competitie, voor de eerste keer gehouden is het hoogtepunt tijdens de jaarlijkse ‘Drageman Dey’.

Deze bijeenkomst van dragers onderling wordt al vijf jaar gehouden. De organisatie ligt elk jaar in handen van een vereniging, verbonden aan een begraafplaats. Dit jaar zijn de dragers van Hodie Mihi, Cras Tibi aan zet, “zij willen het wat groot uitmeten en kiezen voor een wedstrijd.” Elk korps krijgt zo een tien minuten de gelegenheid om hun ‘show’ op te voeren. Zij worden muzikaal begeleid door de blazers en drummers van de muziekgroep Gemerts. Een jury bepaalt wie de dragersgroep van het jaar wordt. Deze bestaat onder andere uit choreografen, een Nederlandse antropoloog die onderzoek doet naar rituelen en een zanger.

Voorafgaand aan het wedstrijddansen, is er een dankdienst en lezing door Leendert Pocornie, gevolgd door een vragenronde. Hij spreekt over de begrafenis- en/of crematierituelen- vroeger en nu. “Vaak doen wij de rituelen, omdat het ons wordt gezegd te doen. Maar hoeveel onder ons weten het hoe en waarom achter deze rituelen precies.” Om de dag nog specialer te maken, zal Naks Wan Rutu verschillende voorouderdansen uitbeelden, zoals de Kanka, Susa, Laku en Banya. Zij worden live begeleid door de Naks drummers. “Dit is heel uniek, want er heeft nog nooit een voorouderdans plaatsgevonden op een begraafplaats zelf, gewoon buiten in de openlucht.”

Dansen met de kist
De begraafplaats Hodie Mihi, Cras Tibi, vanaf 2003, valt onder de verantwoordelijkheid van Hennep, die medeorganisator van de dag is. De dragersgroep hieraan verbonden, kent tien man. Volgens Hennep geeft het dansen met een kist tijdens een uitvaart of crematie, een extra troost aan de nabestaanden. “Als je dood bent, ben je dood. Je merkt niets van al dat dansen. Maar als je ziet hoe mensen erachteraan dansen - niet meer lopen, dan zie je het verdriet bij hen wegebben. En dan zeg ik ‘ja het is goed, muziek en dansen, zijn een hele goede vorm van rouwverwerking’.” Afhankelijk van de wensen van de familie, passen de dragers zich helemaal aan.

Dragers ongeacht etniciteit of religie
In Suriname kent elke begraafplaats zijn eigen dragersgroep. “Er is geen enkele begraafplaats of crematie-oord, waar familieleden zelf de kist naar de groeve dragen. Of het is een uitzonderlijke wens.” De dragers zijn het allereerst aan zet op de plaats van overlijden – thuis, ziekenhuis of elders. Gekleed in hun witte jas plaatsen zij het lichaam in een lijkenauto en dragen het naar het mortuarium. Op de dag van de uitvaart of crematie begint hun volgende taak. “Dragers heb je altijd nodig, ongeacht etniciteit, religie of wijze van uitvaartverzorging.” Hennep geeft aan dat elk korps een eigen uniform kent. Afhankelijk van de omstandigheden en familie, kleden zij zich. “Bij staatslieden ga je in pak, terwijl je bij jonge mensen soms niet voor zwart kiest.”

Op de Drageman Dey worden de korpsen uit Para, Coronie en de negen in Paramaribo, verwacht. Ook personen van uitvaartverzorgingsbedrijven, afleggersverenigingen en kerkbesturen van de verschillende begraafplaatsen zijn uitgenodigd. Van de elf korpsen hebben al drie bevestigd mee te doen aan de competitie. Naast een wisseltrofee, krijgen de winnaars een eigendomstrofee en geldbedragen. Deze prijzen komen van de uitvaartverzorgingsbedrijven Hennep, Hamdard en Poese, “onze bijdrage als dank, omdat wij gebruiken maken van deze dragers”. De Drageman Dey is openbaar en wordt in de late namiddag afgesloten op de tonen van Rinio & Friends.