We dromen van prachtige straten, uitstekende gezondheidszorg en beter onderwijs. Maar vooralsnog blijft dit een droom. Er leeft de gedachte dat met de komst van olie en gas alles zal gaan blinken, maar dat blijft voorlopig een illusie. Het lijkt alsof iedereen zijn hoop vestigt op deze sector, in de verwachting dat zij alle uitdagingen zal wegnemen. Velen hopen mee te profiteren, omdat de eerdergenoemde voorzieningen nog steeds niet tastbaar zijn.

Toch moeten we erkennen dat Suriname een belastingstelsel kent. De Belastingdienst zet steeds meer stappen om haar budgettaire functie te vervullen, maar kampt met uitdagingen: gebrek aan kennis, infrastructuur en middelen. Een belangrijke inkomstenbron van elk land zou belastingheffing moeten zijn. Vooralsnog worden deze mogelijkheden in Suriname niet volledig benut, waardoor een begrotingstekort begrijpelijk blijft, los van andere problemen. De aandacht mag niet uitsluitend uitgaan naar de olie- en gassector; er moet eerst gewerkt worden aan het fundament van onze samenleving en aan het verhogen van de belastingmoraal.

Belastingmoraal verwijst naar de bereidheid van burgers en bedrijven om hun fiscale verplichtingen na te komen. Het gaat niet alleen om het naleven van regels, maar ook om de overtuiging dat belastinggeld noodzakelijk is en daadwerkelijk wordt gebruikt voor het functioneren van de samenleving. In Europa bijvoorbeeld zien burgers hun belastinggeld terug in collectieve goederen:
● Onderwijs dat toegankelijk is.
● Gezondheidszorg die voor iedereen beschikbaar is.
● Infrastructuur en openbaar vervoer die het dagelijks leven vergemakkelijken.
● Huisvesting en sociale zekerheid die stabiliteit bieden.

Dit zichtbare rendement versterkt de belastingmoraal. Burgers voelen dat belasting betalen onderdeel is van een wederkerige relatie met de overheid, en dat zij waar voor hun geld krijgen. Voor Suriname ligt hier een belangrijke taak: het vertrouwen tussen burgers en overheid moet worden versterkt. Alleen wanneer belastinggeld zichtbaar en transparant wordt ingezet voor collectieve goederen die voor eenieder toegankelijk zijn, zal de belastingmoraal groeien.

Kernboodschap 
Belastingmoraal weerspiegelt de relatie tussen overheid en samenleving. Hoe sterker die moraal, hoe gezonder de economie en hoe rechtvaardiger de verdeling van middelen. ‘Wi musu pai fu a kondre kan draai’. Dit motto van de Belastingdienst – dat we een tijdje geleden nog hoorden – herinnert ons eraan dat onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur en huisvesting alleen mogelijk zijn wanneer wij allemaal bijdragen. Laat het deuntje opnieuw klinken: samen maken we het waar en brengen we Suriname vooruit.

Nazna Ishaak MSc