In het recente verleden tot heden zijn er binnen verschillende Raden van Commissarissen (RvC) en Raden van Toezicht (RvT) in Suriname situaties ontstaan die het vertrouwen in goed bestuur hebben aangetast. Denk aan spanningen tussen directies en toezichthouders, commissarissen die zich bemoeien met de dagelijkse operatie en besluitvorming die stagneert. Voorbeelden hiervan zagen we bij enkele staatsbedrijven en instellingen waar de rol van de RvC/RvT niet helder werd ingevuld.

De kern van het probleem ligt vaak in de wijze van benoemen. Leden worden geplaatst op basis van partijpolitieke loyaliteit of persoonlijke relaties, in plaats van op basis van deskundigheid, ervaring en opleiding. Het gevolg: toezichthouders die hun rol niet begrijpen en soms zelfs op de stoel van de directie gaan zitten.

Een RvC-lid moet beseffen dat hij of zij zich niet met de operatie mag bezighouden. De rol is adviserend en toezichthoudend. Dat betekent: vooral vragen stellen, richting geven, controleren en ondersteunen, zonder de taken van de directie over te nemen. Juist dit onderscheid is cruciaal om spanningen te voorkomen en organisaties vooruit te helpen.

Suriname beschikt gelukkig over een instituut dat al jaren internationaal erkende trainingen verzorgt: Integrity and Governance Suriname NV. Deze organisatie levert bekwame toezichthouders die weten wat hun verantwoordelijkheid is, transparant handelen en zich voorbeeldig opstellen. Hun doelstelling is helder: bijdragen aan goed bestuur en integriteit door professionals te vormen die organisaties versterken.

De president van Suriname is bekend met dit instituut en was onder de indruk van de kwaliteit ervan. Het zou een logische stap zijn om juist uit deze bron te putten bij het installeren van nieuwe RvC- en RvT-leden.

Het is tijd dat benoemingen niet langer draaien om loyaliteit aan een partij of politicus, maar om loyaliteit aan het land. Suriname verdient toezichthouders die:
● hbo- of universitair geschoold zijn;
● ruime werkervaring hebben;
● hun rol begrijpen en respecteren;
● geen veroordelingen op hun naam hebben en/of van onbesproken gedrag zijn;
● het belang van de organisatie dienen in plaats van eigen belang of dat van politici;
● rust, begrip en ondersteuning brengen in plaats van spanningen.

De blunders van de afgelopen periode zijn een les. Ze tonen aan dat partijpolitieke benoemingen Suriname verzwakken. Maar er is een oplossing: gebruikmaken van de expertise en output van Integrity and Governance Suriname NV, maar ook van reeds ervaren en integere Surinamers, zonder te oordelen op politieke kleur, maar puur op basis van kennis en kunde.

Laat de regering, die ernaar streeft het anders te doen dan vorige regeringen, nu eindelijk kiezen voor kwaliteit boven loyaliteit, voor deskundigheid boven vriendjespolitiek en voor RvC’s en RvT’s die weten wat hun taak is en zich als verantwoordelijke toezichthouders opstellen. Zo bouwen we samen aan een sterker, transparanter en toekomstbestendig Suriname, met sterke en gezonde organisaties.

Omriesh (Sachien) Badal