Het tekort aan luchtverkeersleiders heeft opnieuw geleid tot annuleringen en vertragingen van vluchten vanuit de Johan Adolf Pengel Luchthaven. Het gaat niet om een staking, maar om luchtverkeersleiders die weigeren nu invaldiensten te verrichten. Internationaal geldt dat een verkeerstoren bemand moet zijn met 4 tot 5 luchtverkeersleiders, terwijl Suriname het momenteel met slechts twee doet. Uitval van één persoon tijdens een dienst leidt daardoor tot grote verstoringen in het vliegverkeer.

De Suriname Air Traffic Controllers Association (Satca) waarschuwde vorige week al voor de toenemende druk op het personeel. Er is een groot tekort: waar 80 luchtverkeersleiders nodig zijn, zijn er nu slechts 25 in dienst. Dit betekent dat één persoon het werk van drie anderen moet verrichten. Al jaren wordt over dit personeelstekort gesproken, maar structurele oplossingen blijven uit.

De vertragingen en annuleringen hebben ook aanzienlijke economische gevolgen. Zo konden vrijdag tonnen aan vracht, waaronder vis, niet worden vervoerd. Daarnaast is er onduidelijkheid over wanneer er voldoende luchtverkeersleiders beschikbaar zullen zijn, aangezien een aantal medewerkers momenteel verlof heeft opgenomen om opgebouwde verlofdagen te benutten.

Satca stelde toen ook dat luchtverkeersleiders zich in de afgelopen maanden constructief hebben opgesteld en hun verantwoordelijkheden zijn nagekomen, conform gemaakte afspraken in januari met de president. Toch blijven essentiële verbeteringen uit, waaronder:
- Loonstructuur en rechtvaardigheid: De beloofde loonaanpassing is nog niet doorgevoerd. Er is scheefgroei, waarbij functies met minder verantwoordelijkheden soms beter worden beloond dan luchtverkeersleiders en operationeel leidinggevenden.
- Achterstallig overwerk: Het uitbetalen van achterstallig overwerk is gedeeltelijk, het proces ligt sinds maart 2023 stil.
- Incentives voor aspiranten: Aspirant-luchtverkeersleiders ontvangen nog steeds circa SRD 5.000, zonder zichtbare verbeteringen na vijf maanden.
- Verouderde toelagen: De toelages sluiten niet meer aan bij de zwaarte en complexiteit van het beroep.
- Werving en selectie: Recente wervingsrondes leverden onvoldoende gekwalificeerde kandidaten op, wat de druk op de bezetting verhoogt.
- Brevetering en medische keuringen: Noodzakelijke medische keuringen zijn sinds 2023 uitgebleven, waardoor brevetverlengingen stagneren en inzetbaarheid onder druk staat.
- Materieel en middelen: Vernieuwing en vervanging van apparatuur is dringend noodzakelijk.

Satca waarschuwde dat de bereidheid om invaldiensten te blijven doen onder de huidige omstandigheden afneemt. Deze diensten mogen niet als structurele en onbeperkte oplossing worden gezien.

Al meer dan 15 jaar compenseren luchtverkeersleiders tekorten met extra diensten en overwerk. Volgens Satca hebben opeenvolgende regeringen nagelaten duurzame oplossingen te implementeren. Dit wordt mede toegeschreven aan het feit dat leidinggevende functies in de sector niet worden ingevuld door mensen met operationele expertise, maar op basis van andere criteria. Satca benadrukt dat effectief leiderschap vraagt om operationele kennis, bij voorkeur van een actief of voormalig luchtverkeersleider.

De associatie noemt het onacceptabel dat ongekwalificeerde krachten, organisatorische tekortkomingen en hoge werkdruk worden getolereerd, zeker gezien ernstige luchtvaartongevallen in het verleden waarbij tekortkomingen in communicatie en organisatie hebben bijgedragen aan rampzalige gevolgen. Veiligheid in de luchtverkeersleiding mag volgens Satca nooit worden gecompromitteerd.