Paus Leo XIV verschijnt voor het raam van zijn studeerkamer met uitzicht op het Sint-Pietersplein in het Vaticaan, waar katholieke gelovigen en pelgrims zich verzamelen voor de traditionele zondagse zegeningen aan het einde van het Angelusgebed. (Foto: AP)
Paus Leo XIV eiste zondag een staakt-het-vuren in het Midden-Oosten in zijn krachtigste uitspraken tot nu toe, waarbij hij zich rechtstreeks richtte tot de leiders die de oorlog in Iran begonnen. "Namens de christenen van het Midden-Oosten en alle mannen en vrouwen van goede wil doe ik een beroep op degenen die verantwoordelijk zijn voor dit conflict," zei Leo. "Staakt-het-vuren zodat de mogelijkheden voor dialoog weer kunnen worden geopend. Geweld kan nooit leiden tot de gerechtigheid, stabiliteit en vrede waar de mensen op wachten."

Leo noemde de Verenigde Staten of Israël niet bij naam in zijn opmerkingen aan het einde van zijn zondagmiddagzegen. Maar de eerste Amerikaanse paus in de geschiedenis verwees naar de aanvallen op een school, een kennelijke verwijzing naar de raketaanval op een basisschool in Iran in de beginfase van de oorlog, waarbij meer dan 165 mensen omkwamen, onder wie veel kinderen.

Amerikaanse functionarissen hebben verklaard dat verouderde inlichtingen waarschijnlijk de aanleiding waren voor de Amerikaanse aanval en dat er een onderzoek gaande is.

Het Vaticaan heeft de gruwel van de aanval op Minab onder de aandacht gebracht door op 6 maart een luchtfoto van het massagraf dat voor de jonge slachtoffers werd gegraven, te publiceren op de voorpagina van de officiële krant, L'Osservatore Romano, onder de kop "Het gezicht van de oorlog".

Leo zei dat hij zich nauw betrokken voelde bij de families van degenen die waren omgekomen bij de aanslagen "die scholen, ziekenhuizen en wooncentra hebben getroffen". Hij uitte met name zijn bezorgdheid over de impact van de oorlog in Libanon, waar hulporganisaties waarschuwen voor een humanitaire crisis.

De benarde situatie van de christelijke gemeenschappen in Zuid-Libanon baart het Vaticaan grote zorgen, aangezien zij lange tijd een bolwerk voor christenen in de overwegend islamitische regio zijn geweest.

In de twee weken sinds het begin van de oorlog tussen de VS en Israël heeft de paus zijn commentaar beperkt tot ingetogen oproepen tot diplomatie en dialoog, kennelijk in een poging om te voorkomen dat hij zich profileert als een Amerikaans politiek tegenwicht voor president Donald Trump. Hij heeft de VS noch Israël publiekelijk bij naam genoemd, maar ook dat is in lijn met de traditie van diplomatieke neutraliteit van het Vaticaan.

Vrijdag bijvoorbeeld zei Leo in een toespraak tot priesters die een cursus over het sacrament van de biecht volgden, dat het sacrament een workshop is die eenheid en vrede herstelt.

"Men zou zich terecht kunnen afvragen: hebben die christenen die een zware verantwoordelijkheid dragen in gewapende conflicten de nederigheid en de moed om een ​​serieus gewetensonderzoek te doen en te biechten?", zei hij.

Maar terwijl Leo ernaar streeft zijn boodschap indirect en apolitiek te houden om de spanningen niet verder aan te wakkeren, hebben sommige van zijn Amerikaanse kardinalen en de staatssecretaris van het Vaticaan dat niet gedaan.

Kardinaal Robert McElroy, de aartsbisschop van Washington, zei dat de oorlog moreel onverdedigbaar was. Kardinaal Blase Cupich van Chicago noemde het "walgelijk" hoe het Witte Huis beelden uit videogames verwerkte in zijn berichten op sociale media over de oorlog.

De staatssecretaris van het Vaticaan, kardinaal Pietro Parolin, verwierp de bewering van Washington dat het om een ​​"preventieve oorlog" ging. Hij zei deze week echter dat de Heilige Stoel desondanks de dialoog openhield.

"De Heilige Stoel spreekt met iedereen, en indien nodig spreken we ook met de Amerikanen en de Israëliërs en laten we hen zien wat volgens ons de oplossingen zijn," zei hij.