Kremlin-adviseur Vladimir Medinsky verlaat het InterContinental hotel op de dag van de door de VS bemiddelde vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne in Genève, Zwitserland. (Foto: Reuters)
De vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland in Genève, die onder bemiddeling van de Verenigde Staten plaatsvonden, zijn woensdag zonder concrete resultaten afgesloten. President Volodymyr Zelensky beschuldigde Moskou ervan de onderhandelingen te vertragen, terwijl hij onder toenemende druk staat om concessies te doen.

De gesprekken, die twee dagen duurden in een hotel in de Zwitserse stad, werden geleid door de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, schoonzoon van president Donald Trump. Zelensky noemde de eerste dag “moeilijk” en gaf aan dat Rusland probeerde het proces onnodig te rekken. De delegaties kondigden aan de gesprekken in de toekomst te zullen hervatten, maar er werd geen datum genoemd.

De belangrijkste knelpunten tijdens de onderhandelingen waren het oostelijke grondgebied van Oekraïne en de controle over de kerncentrale van Zaporizhzhia. Moskou eist dat Oekraïne het gebied in de regio Donetsk afstaat dat Russische troepen nog niet volledig onder controle hebben, iets wat Kiev steevast weigert. Oekraïne daarentegen wil dat de kerncentrale, de grootste van Europa, wordt beheerd door Oekraïne en de Verenigde Staten, een voorstel dat Rusland onaanvaardbaar vindt.

De gesprekken vonden plaats rond de vierde verjaardag van de grootschalige Russische invasie, die volgens Oekraïense cijfers honderdduizenden doden heeft veroorzaakt en miljoenen mensen heeft doen vluchten. Rusland ontkent doelbewust burgers te hebben bestookt.

De afgelopen dagen heeft Trump herhaaldelijk publiekelijk aangedrongen op snelle concessies van Oekraïne, wat Zelensky als oneerlijk bestempelde. Hij gaf aan dat elk vredesplan waarin Oekraïne grondgebied moet afstaan, zal worden afgewezen in een referendum.

Hoewel eerdere Amerikaanse bemiddeling in Abu Dhabi ook geen doorbraak bracht, hebben Zelensky en zijn onderhandelaar Rustem Omerov hun waardering uitgesproken voor de Amerikaanse inzet. Tegelijkertijd maakt Kiev zich zorgen dat de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in november de aandacht van Washington kunnen afleiden van het vredesproces.

Naast diplomatieke besprekingen vonden woensdag ook militaire onderhandelingen plaats met deelname van Amerikaanse legerfunctionarissen, gericht op het bieden van veiligheidsgaranties voor Oekraïne in het geval van een vredesakkoord.

De gesprekken werden als “zeer gespannen” omschreven door bronnen, terwijl de Oekraïense delegatie haar verwachtingen bewust bescheiden hield.

Rusland bezet momenteel ongeveer 20 procent van het Oekraïense grondgebied, inclusief de geannexeerde Krim. Hoewel het Russische leger langzaam terrein wint langs de frontlinie, heeft het recente luchtaanvallen op energie-infrastructuur tot grootschalige stroom- en warmte-uitval geleid, wat het leven van honderdduizenden Oekraïners tijdens een strenge winter zwaar maakt.

Oekraïne roept haar Europese bondgenoten op om een actievere rol te spelen in het vredesproces. Vertegenwoordigers uit Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en andere landen waren in Genève aanwezig om geïnformeerd te worden over de gesprekken, maar namen niet direct deel aan de onderhandelingen.

De moeizame uitkomst onderstreept de complexiteit en de gevoeligheid van het conflict, en de weg naar vrede blijft onzeker. De internationale gemeenschap volgt de ontwikkelingen nauwlettend, in de hoop op een doorbraak die een einde kan maken aan het bloedige conflict in Europa.