Mediamagnaat Jimmy Lai Chee-ying, oprichter van Apple Daily, spreekt zich uit tijdens een interview over de nationale veiligheidswetgeving in Hongkong, China. (Foto: Reuters)
Jimmy Lai, een van Hongkong’s felste critici van China en oprichter van de inmiddels gesloten krant Apple Daily, is maandag veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. Dit markeert de zwaarste straf ooit uitgesproken in de grootste nationale veiligheidszaak in de voormalige Britse kolonie, die wereldwijd zorgen heeft gewekt over de strengere controle van Beijing op vrijheden.

De 78-jarige Britse burger werd schuldig bevonden aan samenzwering tot collusie met buitenlandse machten en het publiceren van opruiende materialen. Lai ontkent alle aantijgingen en noemt zichzelf een “politieke gevangene” die wordt vervolgd door Beijing. Zijn veroordeling volgt op een juridische strijd van bijna vijf jaar sinds zijn arrestatie in augustus 2020.

Naast Lai werden zes voormalige hoge medewerkers van Apple Daily, een activist en een paralegal veroordeeld tot gevangenisstraffen van zes tot tien jaar. De rechtbank stelde dat Lai de spil was in de samenzweringen die onder meer gericht waren op het afdwingen van sancties en blokkades door de VS en andere landen.

De veroordeling leidde tot scherpe internationale reacties. Australië, het Verenigd Koninkrijk, de Europese Unie, Japan en Taiwan uitten ernstige zorgen over de impact van het vonnis op de vrijheid van meningsuiting in Hongkong. De VN-mensenrechtenchef Volker Türk riep op tot vernietiging van het vonnis en vroeg om Lai’s vrijlating op humanitaire gronden, gezien zijn leeftijd en gezondheid.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper noemde het vonnis een “levenslange straf” en kondigde aan dat Londen zich actief zal blijven inzetten voor Lai. Japanse officials spraken hun “ernstige bezorgdheid” uit over de gevolgen voor vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering.

De Chinese en Hongkongse autoriteiten verdedigen het vonnis als een noodzakelijke stap om de nationale veiligheid te waarborgen. Hongkongs leider John Lee noemde Lai verantwoordelijk voor “talrijke gruwelijke misdaden” en zei dat de straf “grote opluchting” bracht voor de samenleving.

Lai’s familie en aanhangers spreken van een onmenselijk vonnis, gezien zijn diabetes en hoge bloeddruk. Zijn zoon Sebastien zei dat het vonnis “verwoestend” is en het “totale einde” betekent van het onafhankelijke rechtssysteem in Hongkong. Hij riep China op om zijn vader vrij te laten voordat het te laat is.


Gevangenisstraffen voor Jimmy Lai en zijn medeverdachten
De Hongkongse mediamagnaat Jimmy Lai is veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf voor twee aanklachten van samenzwering tot collaboratie met buitenlandse mogendheden en één aanklacht van het publiceren van opruiend materiaal. Zijn acht medeverdachten, die schuld bekenden, kregen gevangenisstraffen variërend van zes jaar en drie maanden tot tien jaar.

Het proces van Lai symboliseert de verscherpte onderdrukking van politieke dissidentie sinds de invoering van de nationale veiligheidswet in 2020, na massale pro-democratische protesten in 2019. Lai’s nauwe banden met Amerikaanse politici, waaronder ontmoetingen met Mike Pence en Mike Pompeo, werden door de aanklagers aangehaald als bewijs van buitenlandse inmenging.