Gedenkboek 75e geboortedag Bram Behr (1951-1982)
Wim Bakker
De titel van het gedenkboek is ontleend aan de bijdrage van Wim Bakker. Hij beschrijft een scène uit de jaren zeventig. Met een stencilmachine maakte hij samen met Behr het progressieve blad Rode Surinamer.
‘Ik draaide vaak de lp van John Lennon en de Plastic Ono Band uit 1970 met het bekende lied “Mother”. Het lied waar het mij vooral om ging was “Working Class Hero”. De eerste regel van het refrein was: “A working class hero is something to be”. Bram hield van dat lied. We hadden toen geen idee dat dit lied over hem ging.’

1967. Bram Behr, zittend met viool, tussen en achter dirigent Eddy Snijders en ' tante Jaqueline' van de STVS. Concert Volksmuziekschool Jeugdorkest. Behr speelde eerste viool en speelde volgens mede-orkestlid Ronald Snijders 'zo ijverig dat hij al snel concertmeester werd!'.
Ronald Snijders
In zijn bijdrage verhaalt Ronald Snijders over zijn ervaringen met Behr in het Volksmuziekschool Jeugdorkest. ‘Daarin speelde Bram de eerste viool en deed dit zo ijverig dat hij al snel concertmeester werd. Toen ik hoorde dat hij een van de mensen was die omkwam bij de Decembermoorden, schrok ik hevig, omdat Bram weliswaar fel en openlijk streed tegen onrecht, maar niet overging tot het hanteren van fysiek geweld. Hij heeft op zijn eigen wijze veel bijgedragen aan de instandhouding van de democratie en de mensenrechten in Suriname.’
Ronald Snijders vertelt ook over Eddy Snijders, oprichter en leider van het Volksmuziekschool Jeugdorkest: ‘Mijn vader, die beroepsmilitair was in de militaire kapel, hield van hem.’
Rita Rahman
Rita Rahman besteedt in haar bijdrage aandacht aan de journalistieke band tussen Behr en Leslie Rahman, die eveneens een van de slachtoffers werd van de Decembermoorden. ‘Op 7 april 1982 werd Bram Behr door de militaire macht gevangen genomen, zoals gebruikelijk zonder aanklacht. Leslie Rahman schreef een dag later in de Ware Tijd een groot artikel over de aanhouding van Bram Behr. Deze aanhouding zonder aanklacht was voor Leslie het zoveelste bewijs van de voortdurende afbraak van de rechtsstaat in Suriname door de militaire macht.’
Rita Rahman publiceert ook de brief van 25 april 1982 van Behr aan zijn toen negenjarige zoon Raoul. Hij schreef: ‘Die stoute militairen hadden me acht dagen in een donkere cel gestopt, net een dief. Het was niet leuk, maar elke dag dacht ik aan jullie. En aan alle kinderen buiten die honger hebben en arm zijn.’
Marjan Markelo
Marjan Markelo, die jaarlijks voorgaat als Winti-priesteres tijdens de Nationale Herdenking Slavernijverleden in Amsterdam, herinnert zich Behr als (wiskunde)leraar in Moengo.
‘Bram was voor mij anders dan iedereen die ik kende: hij moedigde ons aan om vragen te stellen en kritisch na te denken. Hij zei altijd: “Je moet proberen achter de dingen te kijken. Iets bestaat niet uit één ding; het is niet alleen dat wat je ziet. Er is altijd meer! En je moet altijd onderzoeken wat dat meer is!” En dat doe ik tot nu toe in mijn leven. Bram was iemand van persoonlijke vrijheid en ontwikkeling. Ik word weleens geïnterviewd over mijn leven en mijn persoonlijke reis, en ik noem altijd Bram daarbij.’
Ronald Venetiaan
Ronald Venetiaan, die Behr goed kende als AMS-directeur en leraar, eindigde zijn bijdrage met een boodschap:
‘Ik hoop dat het zo is dat de kinderen en kleinkinderen uit het leven van Bram de positieve strijdvaardigheid vasthouden en dat als beeld houden van hun vader en grootvader. En dat ze dus trots op hem zijn. Zijn ideeën over het communisme waren misschien vreemd binnen de Surinaamse gemeenschap, maar het mag niet zo zijn dat dat aspect een negatief beeld van Bram achterlaat. Bram Behr was een strijdvaardige, moedige strijder voor de dekolonisatie van Suriname en tegen de militaire dictatuur. Hij schroomde niet om die militaire dictatuur zowel in woord aan de kaak te stellen als in daad.’
Behr heeft inmiddels ook achterkleinkinderen.
Foto’s
Het gedenkboek, voorzien van foto’s van Behr, zijn weekblad Mokro en zijn bestseller Terreur op Uitkijk, bevat ook bijdragen van Remy Hirasing, R.W. Jessurun, Lucien Karg, Lucien Chin A Foeng, Ricardo Jap A Joe, Louis Pansa, Ernestine Comvalius, Roy R. Wijks, Ida Does, André Reeder, Henry Does en Bram Behr zelf (zijn brief uit Fort Zeelandia/Devil van april 1982). Op de laatste pagina van het gedenkboek staan de vijftien slachtoffers van 8 december 1982.
Vandaag
-
12:45
Derde helft WK 2026: Dag 5, Strijd om punten en verrassingen op het veld
-
10:47
Derde helft WK 2026: Hoe de miljarden van het WK worden verdeeld
-
09:04
Modernisering rechterlijke macht: Wet WIPA, de rechtsstaat tussen retoriek en procedure
-
07:02
G7-leiders zonder China zou een vergissing kunnen zijn
-
05:05
Wisselvallig weer houdt aan: afwisseling van opklaringen en buien
-
03:03
Bronto Somohardjo: Ik blijf mijn grondwettelijke taken uitvoeren
-
01:20
Derde helft WK-2026: Zweden te sterk voor Tunesië en wint met 5-1
-
00:59
Column: Een fragiel begin in een wereld vol onzekerheid
-
00:00
DNA begint aan intensieve begrotingsmarathon; focus op prioriteiten, sociale sector en productie
Gisteren
- Column: Borrelpraat no. 928
- Derde helft WK 2026: Ivoorkust verrast en wint laat van Ecuador in spannend duel
- Boot met zeven opvarenden omgeslagen op Brokopondostuwmeer; iedereen gered (update)
- Derde helft WK 2026: Japan sleept op de valreep een punt uit het vuur tegen Nederland: 2-2
- Wereldbankgroep pompt miljoenen in Caribisch fonds; ook Suriname komt in aanmerking
- Derde helft WK 2026: Routinier Duitsland walst over debutant Curaçao: 7-1
- Bouva ziet kansen voor sterkere economische as tussen Suriname, Guyana en Trinidad
- Derde helft WK 2026: Curaçao schrijft geschiedenis op vierde toernooi-dag
- God Governance: een Bijbels geïnspireerd model; de oplossing
- Derde helft WK 2026: Van straatvoetbal naar het WK
- Muziek brengt licht in Fort Zeelandia
- Rustige start van zondag, later toenemende kans op regenbuien
- Derde helft WK 2026: Australië verrast Turkije en wint met 2-0 in Vancouver
- Waarom daalt de prijs van goud?
- Derde helft WK 2026: Schotland boekt zwaarbevochten overwinning op Haïti
- Jaarplan: internetgebruik groeit, maar 138.000 Surinamers zijn nog altijd offline
Eergisteren
- Derde helft WK 2026: Brazilië en Marokko houden balans in een spektakel
- BOG intensiveert bestrijding chikungunya met bespuitingen in Paramaribo en Wanica
- Derde helft WK 2026: Verrassend gelijkspel in extremis, Qatar redt punt tegen Zwitserland
- Wijnerman na IMF-beoordeling: Stabiliteit bereikt, maar werk is nog niet af
- Suriname: Landsbestuur vraagt samenhang
- Derde helft WK 2026: Brazilië start tegen Marokko op derde toernooidag
- Man beroofd van halsketting na verkeersongeval
- Derde helft WK-2026: De echte winnaar van het WK staat niet op het veld
- Nieuwe leden Tuchtcolleges beëdigd; behandeling tuchtzaken kan worden hervat
- Warm en benauwd weekendweer; later op de dag kans op buien
- Venezuela hekelt Trinidad en Tobago om olielek: milieu- en economische schade dreigt
- President geeft ambassadeurs duidelijke opdracht: Surinaams belang voorop
- Derde helft WK 2026: Amerika walst met 4-1 over Paraguay
- Schenking US$ 3 miljoen Caribisch Ontwikkelingsbank bestemd voor ontwikkelingsprojecten