Gedenkboek 75e geboortedag Bram Behr (1951-1982)
Wim Bakker
De titel van het gedenkboek is ontleend aan de bijdrage van Wim Bakker. Hij beschrijft een scène uit de jaren zeventig. Met een stencilmachine maakte hij samen met Behr het progressieve blad Rode Surinamer.
‘Ik draaide vaak de lp van John Lennon en de Plastic Ono Band uit 1970 met het bekende lied “Mother”. Het lied waar het mij vooral om ging was “Working Class Hero”. De eerste regel van het refrein was: “A working class hero is something to be”. Bram hield van dat lied. We hadden toen geen idee dat dit lied over hem ging.’

1967. Bram Behr, zittend met viool, tussen en achter dirigent Eddy Snijders en ' tante Jaqueline' van de STVS. Concert Volksmuziekschool Jeugdorkest. Behr speelde eerste viool en speelde volgens mede-orkestlid Ronald Snijders 'zo ijverig dat hij al snel concertmeester werd!'.
Ronald Snijders
In zijn bijdrage verhaalt Ronald Snijders over zijn ervaringen met Behr in het Volksmuziekschool Jeugdorkest. ‘Daarin speelde Bram de eerste viool en deed dit zo ijverig dat hij al snel concertmeester werd. Toen ik hoorde dat hij een van de mensen was die omkwam bij de Decembermoorden, schrok ik hevig, omdat Bram weliswaar fel en openlijk streed tegen onrecht, maar niet overging tot het hanteren van fysiek geweld. Hij heeft op zijn eigen wijze veel bijgedragen aan de instandhouding van de democratie en de mensenrechten in Suriname.’
Ronald Snijders vertelt ook over Eddy Snijders, oprichter en leider van het Volksmuziekschool Jeugdorkest: ‘Mijn vader, die beroepsmilitair was in de militaire kapel, hield van hem.’
Rita Rahman
Rita Rahman besteedt in haar bijdrage aandacht aan de journalistieke band tussen Behr en Leslie Rahman, die eveneens een van de slachtoffers werd van de Decembermoorden. ‘Op 7 april 1982 werd Bram Behr door de militaire macht gevangen genomen, zoals gebruikelijk zonder aanklacht. Leslie Rahman schreef een dag later in de Ware Tijd een groot artikel over de aanhouding van Bram Behr. Deze aanhouding zonder aanklacht was voor Leslie het zoveelste bewijs van de voortdurende afbraak van de rechtsstaat in Suriname door de militaire macht.’
Rita Rahman publiceert ook de brief van 25 april 1982 van Behr aan zijn toen negenjarige zoon Raoul. Hij schreef: ‘Die stoute militairen hadden me acht dagen in een donkere cel gestopt, net een dief. Het was niet leuk, maar elke dag dacht ik aan jullie. En aan alle kinderen buiten die honger hebben en arm zijn.’
Marjan Markelo
Marjan Markelo, die jaarlijks voorgaat als Winti-priesteres tijdens de Nationale Herdenking Slavernijverleden in Amsterdam, herinnert zich Behr als (wiskunde)leraar in Moengo.
‘Bram was voor mij anders dan iedereen die ik kende: hij moedigde ons aan om vragen te stellen en kritisch na te denken. Hij zei altijd: “Je moet proberen achter de dingen te kijken. Iets bestaat niet uit één ding; het is niet alleen dat wat je ziet. Er is altijd meer! En je moet altijd onderzoeken wat dat meer is!” En dat doe ik tot nu toe in mijn leven. Bram was iemand van persoonlijke vrijheid en ontwikkeling. Ik word weleens geïnterviewd over mijn leven en mijn persoonlijke reis, en ik noem altijd Bram daarbij.’
Ronald Venetiaan
Ronald Venetiaan, die Behr goed kende als AMS-directeur en leraar, eindigde zijn bijdrage met een boodschap:
‘Ik hoop dat het zo is dat de kinderen en kleinkinderen uit het leven van Bram de positieve strijdvaardigheid vasthouden en dat als beeld houden van hun vader en grootvader. En dat ze dus trots op hem zijn. Zijn ideeën over het communisme waren misschien vreemd binnen de Surinaamse gemeenschap, maar het mag niet zo zijn dat dat aspect een negatief beeld van Bram achterlaat. Bram Behr was een strijdvaardige, moedige strijder voor de dekolonisatie van Suriname en tegen de militaire dictatuur. Hij schroomde niet om die militaire dictatuur zowel in woord aan de kaak te stellen als in daad.’
Behr heeft inmiddels ook achterkleinkinderen.
Foto’s
Het gedenkboek, voorzien van foto’s van Behr, zijn weekblad Mokro en zijn bestseller Terreur op Uitkijk, bevat ook bijdragen van Remy Hirasing, R.W. Jessurun, Lucien Karg, Lucien Chin A Foeng, Ricardo Jap A Joe, Louis Pansa, Ernestine Comvalius, Roy R. Wijks, Ida Does, André Reeder, Henry Does en Bram Behr zelf (zijn brief uit Fort Zeelandia/Devil van april 1982). Op de laatste pagina van het gedenkboek staan de vijftien slachtoffers van 8 december 1982.
Vandaag
-
11:16
Psychische aandoeningen nemen wereldwijd toe, ook in Suriname
-
09:18
Vertrouwenscrisis bij SBB: minister Soeropawiro wil ontslag Ruben Ravenberg
-
07:20
Vier jaar cel geëist tegen artiest Kappalani
-
05:23
Grote Regentijd houdt aan: opnieuw kans op zware buien en windstoten
-
03:27
Nieuwe mijlpaal in China-Rusland relatie: 20 akkoorden getekend
-
01:46
Verdachten ontkennen betrokkenheid in omvangrijke drugszaak na vermissing Koenawi en Hohmarow
-
00:59
Column: Surinaams voetbal hopeloos achter
-
00:00
VES-secretaris: Wijziging Comptabiliteitswet 2024 is ondoordacht; risico op verspilling
Gisteren
- Caricom-leden bijeen in Suriname: focus op multilaterale samenwerking en regionale uitdagingen
- Suriname is niet arm; het wordt arm gehouden
- DSB benoemt Raveen Koelfat tot Chief Commercial Officer
- Putin bezoekt Beijing: strategisch partnerschap versterkt, gasdeal blijft uit
- COFCOR-voorzitter Bouva wil sterkere positie CARICOM op wereldtoneel
- Buschauffeur meldt zich aan na beschuldigingen ongepast gedrag tegen schoolkinderen
- Jonge bromfietser overlijdt dagen na zware aanrijding op Saramaccaweg
- Reactie op: Volksgezondheid stelt samenleving gerust over bestrijdingsmiddelen
- Vragen in DNA over vermeende 'gestopte onderzoeken en contractverlenging bij Luchthavenbeheer
- Wisselvallig weer met kans op zware buien en windstoten
- Escalatie van protesten in Bolivia: duizenden eisen aftreden president Paz
- Brunswijk zet strijd tegen bondsvoorzitter Hellings voort met hoger beroep
- Gemaskerde criminelen slaan toe: slachtoffer mishandeld en beroofd
- DNA keurt in korte tijd twee belangrijke wetten van Justitie en Politie goed
Eergisteren
- Studenten krijgen weer studiebeurzen voor Ghana
- Lezen & Lunchen: Waarom Toen de Val van Iraida Ooft je aan tafel krijgt
- Agent schiet zichzelf per ongeluk in been bij controle dienstwapen
- Pompen bij Sabaku project en Indira Gandhiweg aanpak wateroverlast
- Onverwagt viert 145 jaar geschiedenis: Onze voorouders bouwden aan een toekomst
- Offerfeest dit jaar op woensdag 27 mei
- 'China heeft de touwtjes in handen': waarom Putin’s bezoek aan Beijing na Trump ertoe doet
- Somohardjo vraagt om openbare hoorzitting: Volk heeft recht op transparantie
- Putin prijst 'ongekende' Russisch-Chinese samenwerking
- Geweld en moreel verval
- Onweersbuien en wateroverlast in delen van het land
- Cuba waarschuwt voor ‘bloedbad’ bij Amerikaanse militaire actie na drone-rapport
- Column: Eén jaar later: neks no kenki, tra fas' no de, a new pasi lasi
- Kanhai: Pg deed juist door niet naar DNA te gaan