Gedenkboek 75e geboortedag Bram Behr (1951-1982)
Wim Bakker
De titel van het gedenkboek is ontleend aan de bijdrage van Wim Bakker. Hij beschrijft een scène uit de jaren zeventig. Met een stencilmachine maakte hij samen met Behr het progressieve blad Rode Surinamer.
‘Ik draaide vaak de lp van John Lennon en de Plastic Ono Band uit 1970 met het bekende lied “Mother”. Het lied waar het mij vooral om ging was “Working Class Hero”. De eerste regel van het refrein was: “A working class hero is something to be”. Bram hield van dat lied. We hadden toen geen idee dat dit lied over hem ging.’

1967. Bram Behr, zittend met viool, tussen en achter dirigent Eddy Snijders en ' tante Jaqueline' van de STVS. Concert Volksmuziekschool Jeugdorkest. Behr speelde eerste viool en speelde volgens mede-orkestlid Ronald Snijders 'zo ijverig dat hij al snel concertmeester werd!'.
Ronald Snijders
In zijn bijdrage verhaalt Ronald Snijders over zijn ervaringen met Behr in het Volksmuziekschool Jeugdorkest. ‘Daarin speelde Bram de eerste viool en deed dit zo ijverig dat hij al snel concertmeester werd. Toen ik hoorde dat hij een van de mensen was die omkwam bij de Decembermoorden, schrok ik hevig, omdat Bram weliswaar fel en openlijk streed tegen onrecht, maar niet overging tot het hanteren van fysiek geweld. Hij heeft op zijn eigen wijze veel bijgedragen aan de instandhouding van de democratie en de mensenrechten in Suriname.’
Ronald Snijders vertelt ook over Eddy Snijders, oprichter en leider van het Volksmuziekschool Jeugdorkest: ‘Mijn vader, die beroepsmilitair was in de militaire kapel, hield van hem.’
Rita Rahman
Rita Rahman besteedt in haar bijdrage aandacht aan de journalistieke band tussen Behr en Leslie Rahman, die eveneens een van de slachtoffers werd van de Decembermoorden. ‘Op 7 april 1982 werd Bram Behr door de militaire macht gevangen genomen, zoals gebruikelijk zonder aanklacht. Leslie Rahman schreef een dag later in de Ware Tijd een groot artikel over de aanhouding van Bram Behr. Deze aanhouding zonder aanklacht was voor Leslie het zoveelste bewijs van de voortdurende afbraak van de rechtsstaat in Suriname door de militaire macht.’
Rita Rahman publiceert ook de brief van 25 april 1982 van Behr aan zijn toen negenjarige zoon Raoul. Hij schreef: ‘Die stoute militairen hadden me acht dagen in een donkere cel gestopt, net een dief. Het was niet leuk, maar elke dag dacht ik aan jullie. En aan alle kinderen buiten die honger hebben en arm zijn.’
Marjan Markelo
Marjan Markelo, die jaarlijks voorgaat als Winti-priesteres tijdens de Nationale Herdenking Slavernijverleden in Amsterdam, herinnert zich Behr als (wiskunde)leraar in Moengo.
‘Bram was voor mij anders dan iedereen die ik kende: hij moedigde ons aan om vragen te stellen en kritisch na te denken. Hij zei altijd: “Je moet proberen achter de dingen te kijken. Iets bestaat niet uit één ding; het is niet alleen dat wat je ziet. Er is altijd meer! En je moet altijd onderzoeken wat dat meer is!” En dat doe ik tot nu toe in mijn leven. Bram was iemand van persoonlijke vrijheid en ontwikkeling. Ik word weleens geïnterviewd over mijn leven en mijn persoonlijke reis, en ik noem altijd Bram daarbij.’
Ronald Venetiaan
Ronald Venetiaan, die Behr goed kende als AMS-directeur en leraar, eindigde zijn bijdrage met een boodschap:
‘Ik hoop dat het zo is dat de kinderen en kleinkinderen uit het leven van Bram de positieve strijdvaardigheid vasthouden en dat als beeld houden van hun vader en grootvader. En dat ze dus trots op hem zijn. Zijn ideeën over het communisme waren misschien vreemd binnen de Surinaamse gemeenschap, maar het mag niet zo zijn dat dat aspect een negatief beeld van Bram achterlaat. Bram Behr was een strijdvaardige, moedige strijder voor de dekolonisatie van Suriname en tegen de militaire dictatuur. Hij schroomde niet om die militaire dictatuur zowel in woord aan de kaak te stellen als in daad.’
Behr heeft inmiddels ook achterkleinkinderen.
Foto’s
Het gedenkboek, voorzien van foto’s van Behr, zijn weekblad Mokro en zijn bestseller Terreur op Uitkijk, bevat ook bijdragen van Remy Hirasing, R.W. Jessurun, Lucien Karg, Lucien Chin A Foeng, Ricardo Jap A Joe, Louis Pansa, Ernestine Comvalius, Roy R. Wijks, Ida Does, André Reeder, Henry Does en Bram Behr zelf (zijn brief uit Fort Zeelandia/Devil van april 1982). Op de laatste pagina van het gedenkboek staan de vijftien slachtoffers van 8 december 1982.
Vandaag
-
12:52
Gedenkboek 75e geboortedag Bram Behr (1951-1982)
-
10:46
VSB bespreekt toenemende criminaliteit met minister Monorath
-
08:48
Stop met praten, begin met regelen
-
06:51
Trumps grillige handelspolitiek drijft Amerikaanse bondgenoten naar China
-
04:53
Wisselvallig weer met regenbuien
-
02:56
40e viering Wereld Religie Dag
-
00:58
EU en Mercosur tekenen handelsakkoord na 25 jaar onderhandelingen
-
00:00
SEOB waarschuwt: economische stabiliteit kwetsbaar ondanks sterke reserves
Gisteren
- 87 cursisten behalen SAO-certificaat na afronding vaktrainingen
- Bangladesh: Journalisten eisen bescherming na toenemende aanvallen op media
- Vier doden en 21 gewonden bij zware aanrijding; verdachte zonder rijbewijs aangehouden
- Koninklijke onderscheiding voor Jac Rinkes, ook van grote betekenis voor Suriname
- Regering spreekt medeleven uit na dodelijk verkeersongeval
- Gewapende woningberoving in Santo Boma, bewoners gekneveld
- Groenland als spiegel van ons koloniale ongemak
- Twee woningen binnen vijf uur door brand verwoest
- Doden en zwaargewonden bij ernstige aanrijding tussen auto en autobus
- Suriname wordt zwaarder
- VES-secretaris Girdhari: Jaarrede president schetst richting, maar mist concrete uitwerking
- Zonnig weer met plaatselijke buien
- Advocaat in SLM-drugszaak: OM heeft geen overtuigend bewijs tegen cliënt
- Shurly Lackin aan het roer van de nieuwe RvT STVS
- President plaatst landbouw centraal: Agrarische sector sleutel stabiliteit en brede welvaart
Eergisteren
- Het ‘America First’-beleid in een wereld zonder hegemonie
- Strafzaak tegen artiest Kappalani opnieuw gestart
- Integrale aanpak luchtvaart en toerisme bij verbetering product SLM
- China en Canada hervatten samenwerking met nieuw handelsakkoord
- Regering komt burgers tegemoet bij vervallen bereidverklaringen
- President waarschuwt: olie-inkomsten vragen strikte discipline en transparant beheer
- Nieuw monument te Bakkie voor Amerikaanse slachtoffers 83 jaar geleden
- Overpeinzingen bij 77 jaar VHP
- Gewapende overval bij Melkcentrale
- President Simons: economische stabiliteit voorwaarde voor rechtvaardige welvaartsverdeling
- Nieuwe raden van toezicht bij SRS en STVS
- VS waarschuwt Iran: alle opties open, Iran belooft reactie op agressie
- Dag begint rustig, later kans op regen
- VHP belicht eigen rol na 77 jaar in politiek
- Column: Vragen om transparantie is geen aanval
- VES-voorzitter: 2026 wordt beslissend voor vertrouwen en discipline