Felle en destructieve branden zijn in Suriname verheven van incident tot norm. Niet zelden staan panden in lichterlaaie, waarna de media er slechts kort aandacht aan besteden. De economische, psychologische en sociale gevolgen van brand komen niet aan de orde, of er ontbreekt enige impactrapportage. Van een duurzaam plan van aanpak is geenszins sprake.

Het behoeft geen betoog dat de gevolgen van met name woningbranden vernietigend kunnen zijn. Het is aannemelijk dat woningbranden destabiliserend werken op gezinnen, met name op kinderen, die van enorme economische en culturele waarde zijn voor ons land. Er is nimmer onderzoek gedaan naar de exacte economische, psychologische en sociale gevolgen die een brand in de tijd met zich meebrengt. Zonder goede opvang en begeleiding is de toekomst voor door brand getroffenen somber. Het behoud van banen, huisvesting, vervoer en onderwijs is ineens niet meer vanzelfsprekend. Wellicht draagt deze situatie een steentje bij aan de heersende zwerversproblematiek.

Snelle actie is nu dus meer dan ooit een absolute noodzaak. De overheid zal qua wet- en regelgeving, maar ook met goede handhaving, belangrijke eisen en randvoorwaarden moeten stellen aan bestaande woningen en toekomstige woningbouwprojecten.

Belangrijke en urgente acties die wellicht niet uitputtend zijn:
Technisch/Bouwkundig
1. Pas het bouwbesluit aan. Afstanden tussen woonhuizen van minstens 3 meter zorgen bij brand voor een enorme stralingshitte, die zich met gemak ontwikkelt tot een overslaande brand. Blokrisico’s moeten zoveel mogelijk worden vermeden.

2. In het bouwbesluit moeten woonhuizen minimaal 1,5 m van de schutting worden gebouwd. Dit betekent 3 meter afstand tussen gevels van belendende woonhuizen. In deze gevallen zullen er brandwerende eisen gesteld moeten worden aan voornamelijk gevels en kapconstructies.

3. Zorg voor brandveilige constructies en materialen die minimaal 30 minuten brandwerendheid bieden voor woonhuizen. Dit betekent dat constructies minimaal 30 minuten hun isolatie, draagkracht en integriteit moeten behouden. Hiermee wordt het gevaar voor instorten verkleind, met dien verstande dat de brandweer voldoende aanvalstijd heeft.

4. Zorg voor afdoende brand- en rookcompartimentering. Verminder het gevaar voor mensenlevens door vluchtroutes, gangen, trappenhallen en andere risicoruimten brandveilig te compartimenteren. Besteed hierbij extra aandacht aan de afwerking van sparingen.

Organisatorisch
1. Blote percelen met hoog onkruid binnen de bebouwde kom moeten anno 2025 tot het verleden behoren. De overheid kan hiervoor simpele handhavingsmechanismen invoeren.

2. Onbewoonde panden dienen door eigenaren goed te worden afgesloten. Middels een centrale database of GIS-pakket moet inzichtelijk zijn welke panden, vooral in de binnenstad, leeg staan. Deze informatie is vooral belangrijk voor de politie voor controledoeleinden.

3. Duurzame woongebouwen, waarbij de algemene brandveiligheid – en nadrukkelijk de brandveiligheid op bouwkundig en installatietechnisch vlak – wordt gemonitord en gehandhaafd door een bevoegde instantie. Meerdere gezinnen in één huis, veelal voortkomend uit armoede, verhoogt het brandrisico.

4. Duurzame oplossingen voor de zwerversproblematiek. Deze groep medeburgers heeft onze zorg nodig en kan niet langer de oorzaak zijn van branden. “If not now, then when?”

Verplicht verzekeren
Een brandverzekering dient, met de nadruk op de eerder genoemde gevolgen, te worden verheven tot een verplichte verzekering. Hiervoor zal nu al nagedacht moeten worden over een fonds en de allocatie van verdiensten uit de oil & gas-sector, maar ook uit bestaande sectoren, voor diegenen die hun brandverzekering niet kunnen betalen.

Ofschoon de zaak complexer is dan hier neergepend, verdient dit vraagstuk de hoogste prioriteit. Er zijn natuurlijk nog veel meer maatregelen (bouwkundig, organisatorisch, installatietechnisch, verkeerstechnisch en educatief) nodig om de brandveiligheid van gebouwen c.q. woonhuizen integraal te verbeteren, maar voor de leesbaarheid houd ik het hierbij.

Ing. Jerry Gefferie MBA, IRCA
Jerrygefferie1980@gmail.com