President Simons erkende onlangs tijdens de begrotingsbehandeling dat corruptie diepgeworteld is in de Surinaamse samenleving. Dat is een moedige, maar tegelijk pijnlijke constatering. Want wie in Suriname zaken wil doen, weet dat bij het aanvragen van vergunningen of documenten vaak “iets extra’s” moet worden betaald aan een ambtenaar. Wat in feite steekpenningen zijn, wordt in de praktijk gezien als een ongeschreven regel van het systeem.

Dit verschijnsel vormt een directe bedreiging voor de ontwikkeling van ons land. Corruptie ondermijnt de rechtsstaat, tast het vertrouwen van burgers in de overheid aan en houdt de economie gegijzeld. Burgers en ondernemers die bereid zijn hard te werken, lopen vast in een web van bureaucratie en vriendjespolitiek. Alleen wie betaalt of de juiste connecties heeft, kan vooruit.

De gevolgen zijn zichtbaar in alle lagen van de samenleving. Een ondernemer die geld moet steken in steekpenningen, kan dat niet gebruiken om zijn bedrijf te laten groeien of om werkgelegenheid te scheppen. Buitenlandse investeerders haken af, omdat zij geen zaken willen doen in een omgeving waar integriteit niet gegarandeerd is. Voor jonge ondernemers en start-ups vormt dit een bijna onoverkomelijke hindernis.

Wie het zich kan veroorloven om te betalen, krijgt toegang tot vergunningen, grond of diensten. Wie dat niet kan, blijft buitengesloten. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waarin kansen niet worden verdeeld op basis van kwaliteit of inzet, maar op basis van macht en geld. Dit voedt gevoelens van onrecht en wantrouwen jegens de staat.

Dat de president deze realiteit hardop benoemt, is een stap in de goede richting. Maar woorden alleen zijn niet voldoende. De samenleving wacht op daden. Zolang corruptie binnen de overheid wordt gezien als een “gewoon” onderdeel van het systeem, verandert er niets.

Wat nodig is, zijn concrete maatregelen, structurele hervormingen én een duidelijke politieke wil om dit patroon te doorbreken. Vergunningen en toewijzingen moeten digitaal en openbaar traceerbaar zijn, zodat willekeur wordt voorkomen. Ambtenaren die zich schuldig maken aan corruptie mogen niet beschermd worden, maar moeten streng gesanctioneerd en vervolgd worden. Burgers en ambtenaren die misstanden aankaarten, moeten bescherming en serieuze behandeling krijgen. En integriteit mag niet slechts een woord in beleidsdocumenten zijn, maar moet een waarde worden die dagelijks wordt nageleefd.

Corruptie is niet alleen een probleem van politici of ambtenaren. Het is ook een spiegel voor de samenleving. Zolang burgers bereid zijn te betalen om hun zin te krijgen, blijft het systeem in stand. Het doorbreken van deze vicieuze cirkel vraagt daarom om gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Suriname staat voor de keuze: blijven we vastzitten in een cultuur waar corruptie de norm is, of durven we te bouwen aan een samenleving waarin eerlijkheid en rechtvaardigheid de boventoon voeren? De erkenning van het probleem door de president is een begin. Maar de echte toets ligt in de bereidheid om met concrete daden te laten zien dat Suriname beter verdient.

Niel Kalpoe