De Amerikaanse president Donald Trump spreekt tijdens een bijeenkomst in het Witte Huis om nieuwe tarieven aan te kondigen, op 2 april 2025 in Washington, D.C. (Foto: Reuters)
Landen proberen snel handelsafspraken te maken met de VS om hoge invoerheffingen te voorkomen. De wereldeconomie is gespannen nu de deadline van 9 juli nadert. President Trump van de VS heeft landen tot dan de tijd gegeven om een handelsdeal te sluiten, anders krijgen ze te maken met veel hogere invoertarieven.

Trump gaf in april een pauze van 90 dagen op zijn zwaarste tarieven. Die pauze loopt nu af. Omdat het om honderden miljarden aan handel gaat, proberen veel landen snel een deal te maken om economische schade te voorkomen.

Wat gebeurt er na 9 juli?
Als een land geen afspraak heeft met de VS, kunnen de tarieven flink stijgen. Maar het is nog niet duidelijk welke landen dit precies zullen voelen, en hoe hoog de tarieven worden.

Trump zei zondag dat hij deze week brieven stuurt naar landen met daarin de nieuwe tarieven. Hij zei ook dat hij voor “de meeste landen” voor woensdag een deal of brief zal hebben — zonder namen te noemen.

De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, zei op tv dat landen zonder deal vanaf 1 augustus hogere tarieven krijgen. Volgens hem gaan de tarieven terug naar het niveau dat op 2 april is aangekondigd. Maar Trump zei vrijdag dat hij zelfs tot 70% wil heffen — meer dan de eerdere 50%.

Nog meer dreiging
Trump dreigde zondag ook met 10% extra belasting voor landen die samenwerken met BRICS, een groep van opkomende economieën zoals China, India, Rusland, Zuid-Afrika en Brazilië.

"Er komen geen uitzonderingen," schreef Trump op zijn eigen sociale media.

Deborah Elms, een expert op het gebied van handel, zegt dat het moeilijk is om te voorspellen wat er gaat gebeuren. De VS stuurt brieven met dreigingen, maar zegt ook dat de deadline misschien nog uitgesteld wordt voor landen met een goed aanbod.

Welke landen hebben al een deal met de VS?
Tot nu toe hebben alleen China, het Verenigd Koninkrijk en Vietnam een akkoord met de VS gesloten. De tarieven zijn daar wat lager gemaakt, maar niet helemaal afgeschaft.

Voor China zakten de tarieven van 145% naar 30%. Voor Amerikaanse export naar China ging het tarief van 125% naar 10%. Deze afspraak geldt maar voor 90 dagen.

Het VK behoudt een tarief van 10%. Voor Vietnam zakte het tarief van 46% naar 20%, met een extra belasting van 40% op doorvoer via Vietnam.

Andere landen zoals de EU, Canada, India, Japan en Zuid-Korea zijn nog in onderhandeling. De VS richt zich vooral op landen waar het handelstekort het grootst is.

Volgens The Washington Post probeert de EU nog snel een basisdeal te sluiten voor 9 juli, om de dreiging van 50% tarieven af te wenden. India zou binnenkort een kleine deal afronden, met een gemiddeld tarief van ongeveer 10%.

Volgens handelsexpert Andrew McAllister zal Trump waarschijnlijk een paar kleine deals aankondigen zoals die met China en Vietnam. Maar de meeste landen kunnen flinke tarieven verwachten.

"Die tarieven blijven gewoon," zegt hij. "Alleen het niveau waartegen geheven wordt, valt nog te bespreken."

Wat zijn de economische gevolgen?
Economen zijn het erover eens: hoge invoertarieven zorgen voor prijsstijgingen en remmen economische groei — in de VS en wereldwijd.

De Wereldbank en de OESO hebben hun verwachtingen voor de wereldeconomie al verlaagd.

Het probleem is dat Trump steeds wisselt van koers, waardoor het lastig is om te voorspellen wat hij zal doen.

Op dit moment geldt er in de VS een standaardtarief van 10% op alle import. De heffingen op Chinese goederen blijven hoog.

Volgens JP Morgan kan een wereldwijd tarief van 10% en een tarief van 110% op Chinese producten de wereldeconomie met 1% laten krimpen. Als het tarief op China 60% wordt, is dat effect iets kleiner: 0,7%.

Tot nu toe zijn de gevolgen nog beperkt gebleven. Maar experts zeggen dat prijzen later alsnog kunnen stijgen, zodra bedrijven hun voorraden opmaken die ze vooraf hebben ingekocht.

In mei was de inflatie in de VS nog redelijk laag: 2,3%, wat past bij het doel van de centrale bank. De beurs staat op een recordhoogte, en in juni kwamen er 147.000 banen bij.

Toch zijn er ook signalen van onzekerheid. Zo gaven consumenten in mei iets minder uit dan in april, en dat is de eerste daling sinds januari.

Volgens de ING-bank is nog onduidelijk of het ergste van de handelsoorlog nog moet komen. Het uitstel van de Chinese tarieven kwam waarschijnlijk net op tijd om een grote recessie te voorkomen. Maar de economische schade kan later alsnog zichtbaar worden.