Hulpverleners werken op een getroffen woonlocatie na een raketaanval van Iran op Israël, te midden van het Israëlisch-Iraanse conflict, in Be'er Sheva, Israël. (Foto: Reuters)
De hoop op het staakt-het-vuren tussen Iran en Israël is dinsdagochtend ernstig onder druk komen te staan, nadat de Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, de strijdkrachten opdracht gaf om doelen in Teheran aan te vallen. Volgens Katz had Iran het door de VS aangekondigde bestand geschonden door nieuwe raketten op Israël af te vuren. Teheran ontkent dat er sprake was van een aanval na de inwerkingtreding van het staakt-het-vuren. Intussen heeft de Amerikaanse president Donald Trump bekendgemaakt dat Israël Iran niet meer aanvallen en het staakt-het-vuren tussen de twee landen is nog steeds van kracht. 

Trump had de "volledige en totale" wapenstilstand aangekondigd op zijn Truth Social-platform. Zowel Israël als Iran hadden die aankondiging bevestigd, maar de strijd ging door. Trump heeft boos gereageerd hierop maar zegt dat vanaf nu alle vliegtuigen terugkeren en er geen aanvallen meer zullen plaatsvinden. 

Israël optreden tegen 'schending'
In een verklaring zei minister Katz dat hij het leger opdracht gaf tot "hoog intensieve operaties tegen regime-infrastructuur en terreurnetwerken in Teheran," als reactie op wat Israël noemt een flagrante schending van het bestand.

De Iraanse gewapende strijdkrachten ontkenden via het semi-officiële Nour News dat er dinsdag raketten richting Israël zijn gelanceerd. De hoogste nationale Veiligheidsraad van Iran stelde eerder dat Israël "gedwongen was de nederlaag te accepteren en akkoord te gaan met een staakt-het-vuren."

Mondiaal opgeluchte reacties
De mogelijke breuk met het bestand kwam op een moment van wereldwijde opluchting over het einde van de grootste directe confrontatie tussen Iran en Israël in de geschiedenis. De aankondiging van het bestand op maandag leidde tot een sterke stijging op de wereldwijde aandelenmarkten en een daling van de olieprijzen, die eerder door de dreiging van escalatie waren opgelopen.

"Ik wil mijn kinderen laten opgroeien in vrede," zei een vrouw in Teheran, waar inwoners massaal naar het platteland zijn gevlucht sinds de Israëlische luchtaanvallen op 13 juni begonnen.

Achtergrond: de '12-daagse oorlog'
Israël begon de campagne op 13 juni met aanvallen op nucleaire installaties en het militaire leiderschap van Iran. In reactie daarop vuurde Iran honderden raketten af, waarbij 28 mensen in Israël omkwamen. Bij Israëlische luchtaanvallen op Iran vielen volgens Teheran honderden doden, onder wie ook burgers en een vooraanstaand nucleair wetenschapper.

De VS mengde zich op 22 juni in het conflict met zware luchtaanvallen op Iraanse nucleaire installaties. Dat bracht Iran ertoe om raketten te richten op Amerikaanse belangen in de regio, waaronder een basis in Qatar. De aanval veroorzaakte geen slachtoffers. President Trump noemde het "een zwakke reactie" en prees Iran zelfs voor het vooraf melden van de aanval.

Diplomatie achter de schermen
Volgens Amerikaanse functionarissen kwam het staakt-het-vuren tot stand na intensieve bemiddeling van onder andere Qatar. Trump zou in direct contact zijn geweest met de Israëlische premier Netanyahu en vicepresident JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio onderhielden contact met Iraanse diplomaten.

Toch blijft het bestand fragiel. Iran liet dinsdag weten dat zijn strijdkrachten "de vinger aan de trekker houden" voor het geval Israël of de VS het bestand alsnog zouden schenden.

Of de situatie verder escaleert of stabiliseert, zal afhangen van de reacties op het Israëlische besluit om opnieuw aan te vallen — en van de internationale druk op beide partijen om de wapens daadwerkelijk neer te leggen.