De protocollen die horen bij de vastlegging van de grens tussen Suriname en Frans-Guyana moeten zonder enige ambiguïteit duidelijk worden gecommuniceerd aan de binnenlandbewoners. In het bijzonder gaat het om de marrons en inheemsen die al eeuwen in de grensgebieden wonen. Het onderwerp is de afgelopen dagen zeer actueel en wordt in alle kringen van binnenlandbewoners indringend besproken. Dat is volledig begrijpelijk, want het raakt direct aan de toekomstige ontwikkeling van het gebied. Als zaken nu niet duidelijk zijn, kunnen in de nabije toekomst grote problemen ontstaan.

Het is overigens zeer prijzenswaardig dat de Surinaamse en Franse autoriteiten dit stadium hebben bereikt in het vaststellen van de grens op de Marowijne- en Lawarivier. De grensbepaling vanaf de samenvloeiing van de Lawa en de Marowijne, via de Marowiniekreek en Litanie, moet echter nog plaatsvinden. In Suriname moeten we ook op onze hoede blijven, want de Fransen zullen zeker hun huiswerk doen om met sterke onderhandelingsargumenten aan tafel te zitten voor de vaststelling van dat laatste stukje grensgebied in het uiterste zuidoosten van Suriname.

Tegelijkertijd moet worden aangegeven dat zaken glashelder moeten zijn voor elke betrokken partij in dit proces — dus ook voor de binnenlandbewoners. Op basis van berichtgeving in de media lijkt er met name binnen het traditioneel gezag behoefte aan duidelijk overleg. Juist bij deze groep mag er geen sprake zijn van misinterpretatie. Het traditioneel gezag is bij uitstek het platform dat met autoriteit en gezag het een en ander kan doorcommuniceren naar de onderdanen.

Het grensgebied op de Marowijne- en Lawarivier is zeer uitgestrekt, en het gaat om meer dan duizend ‘tabbetjes’ die in de rivier liggen. Alleen echte kenners die vaak in het gebied komen, weten welke tabbetjes tot Suriname behoren en welke tot de Fransen. Een GPS-systeem kan hierbij uitkomst bieden. Dit alles toont hoe complex deze materie is.

Daarnaast is het van groot belang dat er duidelijkheid komt over de jurisdicties binnen de fysieke geografie van het grensgebied. Zowel Surinaamse als Franse beleidsmakers kunnen op basis daarvan beter in staat zijn degelijk beleid te formuleren en uit te voeren op het gebied van veiligheid, klimaatbescherming, volksgezondheid en toerisme.

De politieke en diplomatieke druk van de Fransen op Suriname om de grensprotocollen te ratificeren, mag niet worden onderschat. Indien Suriname hier niet voortvarend aan meewerkt, zullen de Fransen bij bilaterale onderhandelingen over de financiering van reeds geïdentificeerde ontwikkelingsprojecten mogelijk vertragingstactieken inzetten. Ook in multilaterale overlegstructuren binnen de EU, waar ontwikkelingsfinanciering wordt besproken, kan dit een belemmering vormen.

Ettiré Patra