Sheila Kort promoveert op baanbrekend onderzoek naar lever- en nierfuncties

Zwangere vrouwen in Suriname die worden blootgesteld aan zware metalen zoals kwik en lood, lopen verhoogde gezondheidsrisico’s – zowel voor zichzelf als hun ongeboren kind. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Sheila Kort, die woensdag met succes haar proefschrift verdedigde in de Centrumkerk, de officiële aula van de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS).

Het proefschrift, getiteld Liver and kidney function in pregnant women in Suriname: Associations with exposure to lead and mercury and adverse birth outcomes, maakt deel uit van de MekiTamara-studie, een onderzoeksproject binnen het Caribbean Consortium for Research in Environmental and Occupational Health. Het onderzoek kwam tot stand in samenwerking met Tulane University, University of Pittsburgh, University of Alabama en AdeKUS. Promotor was professor Wilco Zijlmans.

In het onderzoek werd gekeken naar de effecten van zware metalen – vooral kwik en lood – op de lever- en nierfuncties van zwangere vrouwen, en de invloed daarvan op de uitkomst van de zwangerschap.


Kwik komt vooral vrij door gebruik in de kleinschalige goudwinning. Via besmet water komt het in vissen terecht, en het eten van deze vissoorten vormt een van de grootste bronnen van kwikinname bij mensen. Lood komt vrij via onder meer oude verfsoorten, batterijen, en bij de verbranding van huisvuil of gebruik van pesticiden op plantages. Blootstelling aan deze metalen kan schade veroorzaken aan lever en nieren.

Kort’s onderzoek toonde aan dat vrouwen met hogere concentraties kwik in hun bloed ook verhoogde waarden hadden op nierfunctietesten zoals creatinine en ureum. Hoewel deze waarden meestal nog binnen de medische normen vielen, wijzen de afwijkingen mogelijk op beginnende schade die zich later kan uiten in chronische aandoeningen. Ook werd een verband vastgesteld tussen verstoorde lever- en nierwaarden en een ongunstige afloop van de zwangerschap: zoals vroeggeboorte, laag geboortegewicht en lage Apgar-scores.

Aan de studie deden zwangere vrouwen uit verschillende delen van Suriname mee, wat het onderzoek representatief maakt. De resultaten roepen belangrijke vervolgvragen op:
- Wat zijn de langetermijneffecten van kwik en lood op organen?
- Hoe kunnen zwangere vrouwen beter worden beschermd tegen blootstelling?
- Is het wenselijk om standaardtesten op zware metalen en orgaanfuncties in te voeren tijdens de zwangerschap?

Kort pleit in haar conclusie voor routinematige screening van zwangeren op blootstelling aan kwik en lood, en voor controle van lever- en nierfunctie als voorzorgsmaatregel.