G7-leiders zonder China zou een vergissing kunnen zijn

China ontbrak vanaf het allereerste begin toen de grootmachten in 1975 bijeenkwamen in een kasteel buiten Parijs om de haperende wereldeconomie te herstellen. Die eerste top, die de basis legde voor de jaarlijkse G7-bijeenkomsten van rijke landen, was ondenkbaar zonder de revolutionaire leider Mao Zedong, die destijds ver verwijderd was van de economische grootmacht die China nu is.

Mao’s steun aan de communistische troepen in Vietnam, die Franse en Amerikaanse strijdkrachten versloegen, maakte zijn aanwezigheid onwaarschijnlijk. De eerste bijeenkomst in Rambouillet, met zes landen, groeide later uit tot de G7 met de toetreding van Canada, maar het was een club van democratische landen.

Nu, meer dan vier decennia later, komt de Amerikaanse president Donald Trump samen met zijn G7-collega’s weer bijeen in Frankrijk. De afwezigheid van China, dat inmiddels een economische reus is en een immense invloed heeft op mondiale zaken, lijkt steeds vreemder.

Economisch gezien zou China allang lid moeten zijn. Sinds Mao’s dood is China uitgegroeid van een relatief klein land tot een wereldmacht met een economie die groter is dan die van de meeste G7-landen samen, uitgezonderd de VS. Het ontbreken van China op een G7-top is te vergelijken met een WK voetbal zonder Brazilië.

John Kirton, G7-specialist aan de Universiteit van Toronto, noemt China een “grote werelddraak” en stelt dat velen zich afvragen of de G7 en de wereld er niet beter aan toe zouden zijn met China als lid. Zijn antwoord is duidelijk: “Ja.”

Toch geldt dat alleen voor democratieën. Een ongeschreven regel van de G7 is dat lidmaatschap voorbehouden is aan landen met een open, democratisch bestuur, toegewijd aan individuele vrijheid en maatschappelijke vooruitgang. China, onder Mao’s regime verantwoordelijk voor miljoenen doden door hongersnood en revolutie, voldeed destijds zeker niet aan die criteria.

Vandaag de dag blijft China een prioriteit voor de G7. Het land domineert de wereldhandel met een recordhandelsoverschot, beheerst de aanvoer van zeldzame mineralen, boezemt rivalen angst in met technologische en militaire vooruitgang en is ’s werelds grootste vervuiler. Dit maakt China tot de olifant in de kamer tijdens de komende top in Evian-les-Bains.

Frankrijk’s president Emmanuel Macron heeft ruimte gemaakt om te bespreken hoe de handelsbalans met China hersteld kan worden, te midden van vrees dat de stijgende Chinese export industriële sectoren van de G7-landen zou kunnen schaden. Ondanks spanningen tussen Trump en de andere leiders, kan China juist een bindende factor zijn.

Vanuit Beijing klinkt kritiek op de exclusiviteit van de G7, dat wordt gezien als een Koude Oorlog-relikwie en een platform dat China als bedreiging behandelt. Tegelijk erkent China dat de G7 nog steeds een machtige concentratie van economische, technologische en militaire invloed is.

Analisten waarschuwen echter dat toelating van China de cohesie van de G7 zou kunnen ondermijnen. Het autoritaire regime, afwijkende belangen en standpunten over Rusland, Iran en andere kwesties, botsen met die van de democratische leden. China zou een “Trojaans paard” kunnen zijn, dat individuele leden verleidt tot het zoeken van speciale gunsten.

De geschiedenis met Rusland illustreert deze gevaren. Rusland werd in 1998 toegelaten, maar werd na annexatie van de Krim in 2014 weer uitgesloten. Dit heeft leiders geleerd om geen half-democratische machten toe te laten in hun club van democratieën.