De nieuwe president van Uruguay, Yamandu Orsi, en de nieuwe vicepresident van Uruguay, Carolina Cosse, reageren vanuit de auto in Montevideo, Uruguay. (Foto: Reuters)
Uruguay staat op het punt een politieke verschuiving naar het centrum-links te maken, nu Yamandu Orsi zaterdag is aangetreden als de volgende president van het land. Orsi, een 57-jarige oud-burgemeester die gesteund werd door de linkse oud-president Jose "Pepe" Mujica, won nipt de verkiezingen in november tegen de regerende centrumrechtse coalitie.

Als gematigde partij heeft Orsi beloofd een andere balans te creëren tussen sociale welvaart en economische groei door wat hij omschrijft als een 'modern linkse' agenda te introduceren.

In zijn inauguratierede in het Wetgevende Paleis van Montevideo zei Orsi dat "er geen tijd van heroprichting aanbreekt, maar van nieuwe voorstellen en permanente constructie", in een zaal die in gejuich en applaus uitbarstte nadat hij de iconische linkse politicus Mujica eerde.

Orsi bedankte ook de vertrekkende conservatieve president Luis Lacalle Pou, die hem de presidentiële sjerp overhandigde tijdens een winderige ceremonie buiten, waarbij ze elkaar omhelsden.

Tijdens de campagne probeerde Orsi de Uruguayanen ervan te overtuigen dat hij een drastische beleidswijziging zou vermijden in het relatief stabiele en welvarende Zuid-Amerikaanse land met 3,5 miljoen inwoners, dat bekendstaat om zijn veeboerderijen en liberale beleid ten aanzien van gelegaliseerde cannabis.

Hoewel de economie van Uruguay, die draait op de export van landbouwproducten, op weg is naar een jaar van gestage groei in 2025, hebben de hoge kosten van levensonderhoud, ongelijkheid en aanhoudende niveaus van geweldscriminaliteit de populariteit van de aftredende regering van Lacalle Pou aangetast.

"Het lot en de toekomst van dit land moeten veranderen", zei Orsi in een interview met Reuters voorafgaand aan de verkiezingen. Hij zei dat zijn coalitie Broad Front de kracht was om die verandering door te voeren, gesteund door een meerderheid in de senaat die hij vorig jaar had veiliggesteld.

Bijna 19% van de Uruguayaanse bevolking leefde vorig jaar in een situatie van "multidimensionale" armoede, volgens een rapport dat op 19 februari werd gepubliceerd door het Nationaal Bureau voor de Statistiek (INE). Berekeningen werden opgesteld door de achtergestelden in 15 gebieden te monitoren op het gebied van onderwijs, huisvesting, sociale bescherming en werkgelegenheid.

De nieuwe regering heeft beloofd zich te richten op de minder bedeelden en de groei te stimuleren door investeerders en geschoolde werknemers aan te trekken, zonder de belastingen te verhogen.

Buitenlands beleid in balans
De nieuwe regering van Uruguay staat voor een delicatere evenwichtsoefening als het gaat om buitenlands beleid te midden van wereldwijde handelsspanningen. China is de belangrijkste handelspartner van de soja- en rundvleesproducent, gevolgd door buurland Brazilië. Ondertussen blijft Uruguay een belangrijke bondgenoot van de VS in de regio, en werkt samen op gebieden als cyberveiligheid en georganiseerde misdaad.

"Uruguay zal onder grote druk van de VS staan ​​om Chinese investeringen in strategische sectoren zoals infrastructuur en telecommunicatie te beperken", aldus de Uruguayaanse analist Nicolas Saldias van de Economist Intelligence Unit.

Saldias wees erop dat er meer mogelijkheden zijn om de Amerikaanse handel te stimuleren. In 2024 is die met 68% toegenomen ten opzichte van het jaar ervoor. De nieuwe regering zal daarom "haar diplomatieke spierballen moeten laten zien" bij de onderhandelingen met de regering-Trump, omdat ze partners wil overtuigen om de Amerikaanse belangen te steunen.

Uruguay onderhandelt sinds 2021 over een bilaterale handelsdeal met Beijing, terwijl Montevideo ook aandringt op een bredere handelsovereenkomst tussen China en het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur, dat in december na tientallen jaren van gesprekken een deal sloot met de Europese Unie.

Dichter bij huis zal Orsi te maken krijgen met twee machtige Mercosur-leden en ideologisch tegengestelde buren: Brazilië, dat wordt geleid door de linkse president Luiz Inacio Lula da Silva, en Argentinië, waar de radicale libertijn Javier Milei in 2023 aantrad.

De Argentijn Milei zei dat hij de inauguratie niet kon bijwonen vanwege de opening van het congres dat op zaterdag plaatsvindt. Lula da Silva en zijn linkse collega-president Gabriel Boric van Chili waren echter wel aanwezig.

Orsi heeft al gebroken met enkele van de eerdere normen van het buitenlands beleid van Uruguay. Na zijn overwinning op 24 november zei hij dat hij "in het moment" zou beslissen of hij de Venezolaanse president Nicolas Maduro zou uitnodigen voor zijn inauguratie, die steeds meer geïsoleerd is geraakt in de regio na een omstreden verkiezing in juli.

Uiteindelijk werd de beslissing over wie er zou worden uitgenodigd overgelaten aan de aftredende regering van Lacalle Pou. Zij blokkeerde de toegang van vertegenwoordigers uit Venezuela, Cuba en Nicaragua, omdat zij werden geregeerd door ondemocratische regimes.