Aan: de regering van de Republiek Suriname
T.a.v. Zijne Excellentie, de president van de Republiek Suriname
 
Met diepe verontwaardiging en teleurstelling wenden wij, de hoogste gezagsdragers van de Inheemse, tribale en plantagegemeenschappen, ons tot u. Vijf maanden geleden, in augustus 2024, hebben wij op ons verzoek een kennismaking en onderhoud gehad met u. Tijdens dit overleg zijn er concrete afspraken gemaakt over de aanpak van urgente problemen in onze gemeenschappen en de wijze waarop wij als traditionele leiders daarbij betrokken willen en zouden worden. Daarnaast werd ons beloofd dat u persoonlijk de residenties van de gezagsdragers zou bezoeken om de situatie van dichtbij te aanschouwen en vervolgstappen te bespreken.

Sinds de audiëntie heerst er oorverdovende stilte vanuit de regering. Geen enkele toezegging is nagekomen. Geen enkele afspraak is nageleefd. De beloofde betrokkenheid van onze gemeenschappen is genegeerd. Dit getuigt van een schrijnend gebrek aan respect voor ons als leiders en onze eeuwenoude structuren, die de ruggengraat vormen van onze gemeenschappen.

De recente berichten over de brandstofvoorziening aan binnenlandse gemeenschappen deed veel stof opwaaien. Gelukkig hebben wij begrepen dat de uitspraken van de vicepresident, de heer Ronnie Brunswijk, als zou u hebben besloten om geen brandstof meer beschikbaar te stellen van de binnenlandse gemeenschappen, niet op waarheid berusten. We kijken uit naar de door u in een persbericht aangekondigde besprekingen over de essentiële voorzieningen aan het binnenland, waaronder de brandstofleveringen, met alle betrokken partijen. Het behoeft geen betoog dat de regering rekening  houdt met de realiteit van onze gemeenschappen en haar verantwoordelijkheid jegens hen niet verzaakt.

Een ander ernstig punt van bespreking is de Chinalco-kwestie. De manier, waarop de gemeenschappen van West-Suriname buiten spel zijn gezet in deze kwestie – zonder de kans om zich volgens het FPIC-principe (Free, Prior and Informed Consent) uit te spreken – bevestigt opnieuw dat de stem van onze mensen systematisch wordt genegeerd.
 Onze gemeenschappen hebben altijd bijgedragen aan de opbouw en ontwikkeling van Suriname, maar moesten in vele gevallen een dure prijs betalen.
 
Wij eisen een eerlijke, respectvolle en gelijkwaardige behandeling, weshalve wij op korte termijn:
- naar een onmiddellijke reactie van de regering uitkijken op de eerder gemaakte afspraken en de redenen waarom deze niet zijn nagekomen.

- een formeel onderhoud wensen met de president, Z.E. Chandrikapersad Santokhi en relevante ministers, om in alle transparantie en met wat meer garanties te praten over het brandstofbeleid en de gevolgen daarvan voor (de toegang tot basisvoorzieningen van) de binnenlandbewoners.

- een duidelijk engagement van de regering zien om het FPIC-principe strikt na te leven in alle (grootschalige) projecten die onze leefgebieden en gemeenschappen raken.

- terug willen naar het herstel van een respectvolle samenwerking, waarin de traditionele leiders als volwaardige gesprekspartners worden behandeld en niet als voetnoten in beleidskeuzes.

Het voeren van achterkamertjespolitiek, het nemen van eenzijdige besluiten en negeren van onze gemeenschappen en gezagsdragers zal niet zonder gevolgen blijven. Wij zijn vastberaden om onze rechten en waardigheid te verdedigen, met alle beschikbare middelen.

De gezagsdragers van de Tribale, Inheemse en Plantagegemeenschappen van Suriname
Voorzitter Wilgo Ommen, Federatie van Paraplantages
Voorzitter kapitein Muriel Fernandes van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname
Granman Albert Aboikoni van de Saamaka
Granman Jimmy Toeroemang van de Trio
Granman Ipomadi Pelenapin van de Wayana
Granman Remon Clemens van de Kwinti
Granman Simeon Glunder van de Aluku
Granman Leslie Valentijn van de Matawai
Granman Jozef Forster van de Paamaka