Triomfantelijke Trump belooft krachtpatser bij terugkeer in het Witte Huis

Donald Trump wordt vandaag beëdigd als president van de VS, waarmee hij een nieuwe turbulente termijn van vier jaar inluidt met beloften om de grenzen van de uitvoerende macht te verleggen, miljoenen immigranten te deporteren, vergelding te verzekeren tegen zijn politieke vijanden en de rol van de VS op het wereldtoneel te transformeren. De voorbereidende ceremoniën voor zijn beëdiging zijn reeds in uitvoering.

De inauguratie van Trump is het hoogtepunt van een triomfantelijke comeback voor een politieke verstoorder die twee afzettingsprocedures, een veroordeling voor een misdrijf, twee moordpogingen en een aanklacht wegens een poging om zijn verkiezingsverlies in 2020 ongedaan te maken, overleefde.

De ceremonie vindt plaats om 12.00 uur lokale tijd in de Rotunda van het Amerikaanse Capitool, vier jaar nadat een menigte Trump-aanhangers het symbool van de Amerikaanse democratie had geschonden in een mislukte poging om de nederlaag van de Republikein Trump in 2020 tegen Democraat Joe Biden te voorkomen. De beëdiging werd voor het eerst in 40 jaar naar binnen verplaatst vanwege de extreme kou.

Trump, de eerste Amerikaanse president sinds de 19e eeuw die een tweede termijn won na het verlies van het Witte Huis, heeft gezegd dat hij "op dag één" veel van de meer dan 1.500 mensen die zijn aangeklaagd in verband met de aanval van 6 januari 2021, gratie zal verlenen. Biden verleende in een van zijn laatste daden gratie aan wetgevers en congresmedewerkers die de rellen onderzochten, samen met politieagenten die getuigden.

Die belofte is een van de vele uitvoerende maatregelen met betrekking tot immigratie, energie en tarieven die Trump van plan is te ondertekenen zodra hij maandag de eed heeft afgelegd. Tijdens een campagnebijeenkomst op zondag in Washington beloofde Trump op zijn eerste dag strenge immigratiebeperkingen op te leggen.

Hij beloofde ook om initiatieven voor diversiteit, gelijkheid en inclusie terug te draaien op zijn eerste dag als hij maandag aantreedt, wat ook Martin Luther King Day is.

"Een vloedgolf van verandering overspoelt het land," is Trump van plan te zeggen in zijn inauguratietoespraak, volgens fragmenten die Reuters heeft ingezien. "Vandaag zal ik een reeks historische uitvoerende bevelen ondertekenen. Met deze maatregelen zullen we beginnen met de volledige restauratie van Amerika en de revolutie van het gezond verstand."

Net als in 2017 treedt Trump aan als een chaotische en ontwrichtende kracht, die belooft de federale overheid te hervormen en die een diep scepticisme uit over de door de VS geleide allianties die de wereldwijde politiek na de Tweede Wereldoorlog hebben gevormd.

De voormalige president keert terug naar Washington, gesterkt nadat hij de nationale volksverkiezing won van vicepresident Kamala Harris met meer dan 2 miljoen stemmen dankzij een golf van frustratie onder kiezers over aanhoudende inflatie, hoewel hij nog steeds net geen 50% meerderheid haalde.

In 2016 won Trump het kiescollege - en het presidentschap - ondanks dat hij bijna 3 miljoen stemmen minder kreeg dan Hillary Clinton.

Jeremi Suri, een presidentieel historicus aan de Universiteit van Texas in Austin, vergeleek het huidige tijdperk met de late 19e eeuw, toen Grover Cleveland de enige andere president werd die niet-opeenvolgende termijnen won. Zoals nu, zei hij, was dat een tijd van omwenteling, toen industriële vooruitgang de economie transformeerde, de ongelijkheid in rijkdom explodeerde en het aantal immigranten in Amerika een historisch hoogtepunt bereikte.

"Waar we het echt over hebben is een fundamenteel andere economie, een fundamenteel ander land qua ras, geslacht en sociale samenstelling, en we worstelen als land om erachter te komen wat dat betekent," zei hij. "Het is een existentieel moment."

Trump, die de oudste president ooit zal zijn die beëdigd wordt, zal genieten van Republikeinse meerderheden in beide kamers van het Congres die bijna volledig zijn gezuiverd van alle dissidenten binnen de partij. Zijn adviseurs hebben plannen geschetst om niet-partijdige bureaucraten te vervangen door zorgvuldig geselecteerde loyalisten.

Zelfs voordat hij aantrad, richtte Trump in de weken na zijn verkiezingsoverwinning een rivaliserend machtscentrum op, ontmoette hij wereldleiders en zorgde hij voor consternatie door hardop te mijmeren over het innemen van het Panamakanaal, het overnemen van het grondgebied van NAVO-bondgenoot Denemarken, Groenland, en het opleggen van tarieven aan de grootste Amerikaanse handelspartners.

Zijn invloed was vorige week al voelbaar in de aankondiging van een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas. Trump, wiens gezant zich bij de onderhandelingen in Qatar voegde, had gewaarschuwd voor "de hel om te betalen" als Hamas zijn gijzelaars niet vrij zou laten voor de inauguratie.

Trump beweerde tijdens de campagne dat hij de oorlog tussen Rusland en Oekraïne op zijn eerste dag zou beëindigen, maar zijn adviseurs hebben erkend dat een vredesakkoord maanden zal duren.

In tegenstelling tot in 2017, toen hij veel topfuncties vervulde met institutionalisten, heeft Trump prioriteit gegeven aan trouw boven ervaring bij het nomineren van een schare controversiële kabinetskeuzes, van wie sommigen uitgesproken critici zijn van de agentschappen die ze zijn aangetrokken om te leiden.

Hij heeft ook de steun van 's werelds rijkste man, Elon Musk, die meer dan $ 250 miljoen heeft uitgegeven om Trump te helpen verkozen te worden.

Andere miljardair-techleiders die hebben geprobeerd om in de gunst te komen bij de nieuwe regering, zoals Jeff Bezos van Amazon, Mark Zuckerberg van Meta, Sundar Pichai van Alphabet en Tim Cook van Apple, zullen samen met Musk de ceremonie van maandag bijwonen, aldus Reuters en andere media.

Trump zei zondag dat hij vrijdag naar Californië zal reizen om het door brand verwoeste Los Angeles County te bezoeken.

'Amerikaanse slachting'
De inauguratie zal plaatsvinden onder zware beveiliging na een campagne die werd gekenmerkt door een toename van politiek geweld, waaronder twee moordpogingen op Trump, waaronder één waarbij een kogel zijn oor schampte.

Federale autoriteiten zijn ook alert na de aanslag op nieuwjaarsdag in New Orleans, toen onderzoekers zeggen dat een Amerikaanse legerveteraan die geïnspireerd was door de Islamitische Staat met een pick-uptruck in een menigte feestvierders reed, waarbij 14 mensen omkwamen. Vorige week waarschuwde de FBI voor mogelijke copycat-aanvallen.

Acht jaar geleden hield Trump een sombere inauguratietoespraak waarin hij beloofde een einde te maken aan de "Amerikaanse slachting" van wat hij misdaadgeplaagde steden en zachte grenzen noemde, een afwijking van de optimistische toon die de meeste nieuwgekozen presidenten hebben aangenomen.

Buitenlandse regeringen zullen maandag de toon van Trumps toespraak onder de loep nemen nadat hij een campagne voerde die doorspekt was met opruiende retoriek.

De traditionele parade over Pennsylvania Avenue langs het Witte Huis zal nu binnen plaatsvinden in de Capital One Arena, waar Trump zondag zijn overwinningsbijeenkomst hield. Trump zal 's avonds ook drie inauguratiebals bijwonen.

Te midden van alle pracht en praal van de dag zal Trump beginnen met het ondertekenen van de eerste van wat tientallen uitvoerende bevelen kunnen worden.

Sommige acties zullen beginnen met het aanscherpen van immigratieregels door te proberen drugskartels te classificeren als "buitenlandse terroristische organisaties" en de noodtoestand uit te roepen aan de grens tussen de VS en Mexico, naast andere stappen, zei een bron die bekend is met de planning.

Andere bevelen kunnen erop gericht zijn Bidens milieuregels te schrappen en de VS terug te trekken uit het klimaatakkoord van Parijs, hebben bronnen gezegd. Veel van de uitvoerende bevelen zullen waarschijnlijk juridische uitdagingen tegenkomen.

Trump zal de eerste misdadiger zijn die het Witte Huis betreedt nadat een jury in New York hem schuldig bevond aan het vervalsen van bedrijfsgegevens om zwijggeld te verdoezelen dat aan een pornoster werd betaald. Hij ontliep straf bij zijn veroordeling, deels omdat de rechter erkende dat het onmogelijk was om straffen op te leggen aan een toekomstige president.

Door de verkiezingen te winnen, werd Trump ook bevrijd van twee federale aanklachten - voor het beramen van een poging om de verkiezingen van 2020 ongedaan te maken en voor het achterhouden van geheime documenten - dankzij een beleid van het ministerie van Justitie dat presidenten niet vervolgd kunnen worden terwijl ze in functie zijn.

In een rapport dat vorige week werd vrijgegeven, zei Special Counsel Jack Smith dat hij genoeg bewijs had verzameld om Trump te veroordelen in de verkiezingszaak als Trump voor de rechter zou komen.