Biden wil Cubaanse sancties versoepelen in laatste dagen voor Trump

De regering-Biden zei dinsdag dat ze Cuba van haar terrorisme-zwarte lijst zou halen, terwijl Cuba afzonderlijk zei dat ze meer dan 500 gevangenen uit de gevangenissen zou vrijlaten. Deze dubbele aankondigingen zullen de relaties tussen de VS en Cuba veranderen, slechts enkele dagen voordat Donald Trump aantreedt.

De aankondigingen van president Joe Biden draaien effectief veel van de sancties terug die de verkozen president Trump tijdens zijn vorige termijn, die in 2021 eindigde, had ingesteld. Als ze standhouden, zouden ze de belangrijkste vooruitgang in de relaties tussen de VS en Cuba vertegenwoordigen sinds de ontspanning in het Obama-tijdperk.

Trump, een felle criticus van Cuba die het eiland tot staatssponsor van terrorisme bestempelde, heeft nog geen commentaar gegeven op de maatregelen, maar heeft een harde lijn beloofd ten opzichte van het door communisten bestuurde land. Hij nomineerde ook de Amerikaanse senator Marco Rubio, de zoon van immigranten uit Cuba en een uitgesproken criticus van de regering van het eiland, als minister van Buitenlandse Zaken.

Bidens aangekondigde plannen - onder voorbehoud van de beoordeling door het Congres en de inkomende Trump-regering - zouden Trumps aanwijzing van Cuba in 2021 als staatssponsor van terrorisme opheffen, waardoor sancties op een eiland dat al kampt met een diepe economische crisis, worden versoepeld.

Ze zouden ook een Trump-bevel uit 2017 intrekken dat financiële transacties met enkele aan het leger en de overheid gelinkte Cubaanse entiteiten beperkte, aldus een hoge regeringsfunctionaris.

Biden probeert ook te voorkomen dat individuen rechtszaken aanspannen tegen zowel Cubaanse entiteiten als buitenlandse bedrijven onder de Helms-Burton Act over eigendommen die in beslag zijn genomen na de revolutie van Fidel Castro in 1959, aldus de functionaris.

Slechts een uur na de Amerikaanse aankondiging kondigde de Cubaanse president Miguel Diaz-Canel aan dat zijn regering van plan was om "geleidelijk" 553 gevangenen vrij te laten na gesprekken met paus Franciscus.

Cuba kreeg scherpe kritiek van mensenrechtenorganisaties, de Verenigde Staten en de Europese Unie na de gevangenneming van honderden demonstranten na de rellen op 11 juli 2021, de grootste sinds Castro's revolutie.

Het was niet meteen duidelijk of de vrijgelaten gevangenen ook daadwerkelijk waren vastgehouden na die protesten.

Een verklaring van het Cubaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat het besluit de "humanitaire aard van het Cubaanse rechtssysteem" weerspiegelde, maar koppelde de vrijlating van de gevangenen niet aan de aankondigingen van Biden.

De Cubaanse regering noemde de doorbraak een stap in de "goede richting", maar beschuldigde de VS van voortdurende "economische oorlogsvoering" tegen het eiland, en waarschuwde dat de maatregelen snel konden worden teruggedraaid en dat het Amerikaanse handelsembargo tegen Cuba uit de Koude Oorlog nog steeds van kracht was.

Trump, die op 20 januari aantreedt, probeert mogelijk de sancties die Biden heeft opgeheven nieuw leven in te blazen.

Een functionaris zei dat Biden en Trumps teams "met elkaar in contact" waren over het onderwerp.

In een korte brief aan het Congres zei Biden dat de acties die dinsdag werden aangekondigd "noodzakelijk waren voor de nationale belangen van de Verenigde Staten en de overgang naar democratie in Cuba zullen versnellen."

Vrijlating gevangenen
Cuba heeft de mogelijkheid van een amnestie voor gevangenen sinds 2023 besproken met Vaticaanse functionarissen.

Het Vaticaan is de spil gebleken in eerdere onderhandelingen om gevangenen vrij te laten uit de gevangenissen van het eiland. Het hielp ook bij het bemiddelen van de historische hervatting van de banden tussen Cuba en de Verenigde Staten in 2015 onder voormalig president Barack Obama.

"Er is brede steun van beide partijen en zeker van beide regeringen dat mensen in Cuba niet onterecht vastgehouden mogen worden," zei een hoge Biden-functionaris dinsdag.

Cuba beweert dat degenen die gevangen zaten na de protesten van 2021 misdaden hebben gepleegd die uiteenliepen van vandalisme tot opruiing.

Op korte termijn werd verwacht dat Bidens nieuwe maatregelen Havana meer bewegingsruimte zouden geven in de strijd tegen de verlammende economische crisis.

Tekorten aan voedsel, brandstof, medicijnen en elektriciteit in Cuba hebben geleid tot een recordbrekende exodus van het eiland. Sinds 2020 zijn minstens 1 miljoen Cubanen over land en zee vertrokken, velen naar de Verenigde Staten, waar ze bijdragen aan de crisis aan de Amerikaanse grens.

Trump plaatste Cuba in 2021 op de Amerikaanse lijst van staatssponsors van terrorisme in de laatste uren van zijn eerste termijn, en zei dat Havana herhaaldelijk "steun had verleend aan daden van internationaal terrorisme" door Amerikaanse voortvluchtigen en Colombiaanse rebellenleiders te huisvesten.

Cuba ontkende de beschuldigingen, noemde de aanwijzing een farce en wilde van de lijst worden verwijderd, die een verbod op Amerikaanse economische hulp en een verbod op Amerikaanse wapenexport met zich meebrengt.

Biden-functionarissen zeiden dat een recente beoordeling van Cuba's opname op de lijst de basis vormde voor hun besluit.

"In onze beoordeling hebben we vastgesteld dat er op dit moment geen geloofwaardig bewijs is van voortdurende steun van Cuba aan internationaal terrorisme," zei een van de Amerikaanse functionarissen.