Het is vandaag precies 264 jaar geleden dat de eerste vredestraktaten getekend werden door vertegenwoordigers van de stam der Okanisi en de koloniale overheersers uit Paramaribo. Deze vredesverdragen die in 1760 werden getekend, kwamen onder andere tot stand na de grote marronopstand in 1757 aan de Tempatikreek.

Adyako Benti Basiton een tot slaaf gemaakte, die vanuit Jamaica naar Suriname gedeporteerd was en die reeds goed kon lezen en schrijven had hier een voorname rol in. Hij hielp bij de totstandkoming van de tekst van het vredesverdrag. Enkele jaren later sloten ook de andere grote marronstammen vrede met de kolonisator. De dag van 10 oktober werd op aanbevelen van de marronhistoricus Andre Pakosie in overleg met de Granmans, die samen het traditioneel gezag vormen, uitgeroepen tot Dag der Marrons. Anno 2024 is het voor ons moeilijk een beeld te vormen van de omstandigheden waaronder onze marronbroeders en zusters toentertijd strijd geleverd hebben.

Echter kan zonder meer gesteld worden dat het hier gaat om een vrijheidsstrijd van grote historische betekenis. Vandaar ook het belang van het blijven herdenken van deze dag, die ook symbool staat voor vrijheid en gelijkheid. Hoewel het reeds 264 jaar geleden is dat de eerste vredesverdragen werden ondertekend, is het leven van de verschillende marronstammen in ons binnenland tot de dag van vandaag verre van ideaal.

Het binnenland heeft vanwege de grote afstand en de moeilijke bereikbaarheid, altijd een achtergestelde positie gehad als het aankomt op de ontwikkeling van de mensen die daar leven. Ook zijn de wetten met betrekking tot de rechten op de gronden waar onze binnenlandbewoners op wonen en werken, door opeenvolgende regeringen niet adequaat geregeld.

Hierdoor bestaat er onder deze groep tot heden grote onzekerheid. Ook zijn er delen die vallen binnen de traditionele leefgemeenschappen voor economische doeleinden uitgegeven aan personen buiten deze gemeenschappen. De groep der marrons heeft de laatste jaren een flinke opmars gemaakt en is tegenwoordig terug te vinden in alle lagen van onze bevolking. Ook in Paramaribo en de overige districten zien wij dat de marrons anno 2024 geïntegreerd zijn net als alle andere groepen.

De regering onder leiding van president Santokhi heeft vanaf haar aantreden een flinke inhaalslag gemaakt voor wat betreft de verbetering van de leefomstandigheden van onze binnenlandse bewoners. Zo is er in vele dorpen gezorgd voor schoon drinkwater en elektriciteit. Ook is de regering reeds vergevorderd voor wat betreft het oplossen van het zogenaamde grondenrechtenvraagstuk waarin de rechten van de in stamverband levenden tot uiting komen. De Grondenrechten zijn niet alleen van de Marrons maar ook van de inheemsen.

De VHP erkend het belang van het oplossen van deze reeds langslepende kwestie en spreekt de wens uit dat het de regering inderdaad lukt, dit nog binnen deze regeertermijn te doen . Dan zal er immers na 264 jaar eindelijk recht gedaan worden aan de strijd die de marrons gevoerd hebben voor hun vrijheid en mensenrechten. De VHP feliciteert de totale samenleving, maar in het bijzonder onze marron-broeders en zusters, met de herdenking van de Dag der Marrons.