Vandaag, 20 oktober, bestaat de Surinaamse Televisie Stichting (STVS) 60 jaar. Op 17 oktober jl. vierde men deze mijlpaal. Er was champagne, muziek, speeches en een vleugje nostalgie. Anne Marie Sanchez las het nieuws - zoals vroeger. De camera’s draaiden, het land keek mee. Ter gelegenheid hiervan werd een feestvergadering gehouden, bijgewoond door de president, de vicepresident en de minister van Binnenlandse Zaken.

Maar achter de feestvreugde klonk een vraag, die via telefoons en appjes snel rondging: “Waar was je vader? Was hij ziek? Waarom was hij er niet?”
Het antwoord was eenvoudig, maar pijnlijk.
Hij was niet uitgenodigd.

De man achter de eerste uitzending
De geschiedenis van de STVS begint bij één man: Frederik Johan (Frits) Pengel.
Volgens Wikipedia:
“De omroep werd in 1965 op initiatief van Frits Pengel opgericht. Pengel werkte in de vijftiger jaren voor de VARA en kwam zo op het idee om ook televisie te maken in Suriname. In 1963 gaf premier Johan Adolf Pengel de opdracht aan Frits Pengel om een televisieomroep te beginnen.”

Maar het idee was ouder.
Reeds in 1961 had Frits Pengel een plan voor een nationale televisieomroep geschreven en aangeboden aan premier Emanuels. Toen bleek het te vroeg, te duur, te ambitieus. Pas vier jaar later werd het project werkelijkheid.

Op 20 oktober 1965 ging de STVS voor het eerst de lucht in — vanuit de Cultuurtuin in Paramaribo. De opdracht kwam van premier Johan Adolf Pengel, maar de uitvoering, visie en volharding waren van Frits Pengel, eerste directeur van de STVS (1965–1994).

Een pionier met een staat van dienst
Zijn overige verdiensten spreken voor zich:

● De overgang van zwart-wit naar kleurentelevisie

● De introductie van satelliet-tv

● De rechtstreekse uitzending van het WK Voetbal 1982, met hulp van sportjournalist Ray Wimpel en het bedrijfsleven

● Acht jaar president van de Caribbean Broadcasting Union (Hall of Fame CBU, juni 2022)

● Herstel uitzending STVS binnen 24 uur na de brandstichting van 10 mei 1993

● Ridder in de Orde van de Gele Ster en erkend als Naks-icoon (2021)


Frits Pengel bracht televisie naar Suriname in een tijd dat techniek duur en kennis schaars was. Na zijn opleiding tot filmregisseur aan het Centro Sperimentale di Cinematografia in Rome (1959) werkte hij bij de VARA, waar hij de contacten legde die later cruciaal bleken. Het was een daad van visie en doorzettingsvermogen. Een culturele sprong die het land voorgoed veranderde.

De mannen van het eerste uur
De eerste ploeg van de STVS was klein, maar bevlogen: Blik, Meye, Cederboom, Fazal, Samy, Akkal, Stekkel, Kiew A Sen, Kanhai, Pregers, Gulzar - en anderen. Zij belichaamden de geest van pioniers: werkend met passie en kameraadschap in een tijd waarin alles nog moest worden uitgevonden. Velen van hen zijn er niet meer.

Maar Frits Pengel is er nog. Levend, helder, positief. De man onder wiens leiding de droom werkelijkheid werd.
Hij vierde op 31 december 2024 zijn 93e verjaardag. Niet ziek, niet afwezig — maar springlevend en waardig als altijd.
En toch: hij werd niet uitgenodigd.

Een oproep tot waardigheid
Dat is geen detail, maar een gemiste kans.
Want miskenning is het begin van geschiedvervalsing.
Wie zijn grondleggers vergeet, maakt zijn geschiedenis dun - en zijn toekomst onzeker.

Dit is geen aanklacht, maar een oproep. Tot respect en erkenning.
Als we straks vijftig jaar Onafhankelijkheid vieren, laten we dan beseffen dat volwassenheid zich niet enkel uit in economische zelfstandigheid, maar ook in morele eerlijkheid: de bereidheid elkaar eer te gunnen.

Wie degenen negeert die het fundament van ons land hebben helpen leggen, krenkt niet slechts een persoon, maar het collectieve geheugen van de natie.

Moge Suriname in 2026, wanneer Frits Pengel 95 jaar wordt, tonen dat we het beter kunnen - met waardigheid, rechtvaardigheid en dankbaarheid. Dat komt hem toe. 
Én dat komt óns toe - als natie die zichzelf serieus wil nemen.

Julian Pengel
(oudste zoon)