Oleg Kononenko, afgebeeld in september voorafgaand aan zijn laatste ruimtereis. (Foto: Reuters)
De Russische kosmonaut Oleg Kononenko heeft zondag een wereldrecord gevestigd voor de totale tijd doorgebracht in de ruimte, waarmee hij zijn landgenoot Gennady Padalka overtreft die meer dan 878 dagen in een baan om de aarde heeft doorgebracht, aldus het Russische ruimtevaartbedrijf.

Zondagmorgen brak Kononenko het record, zei Roscosmos. Kononenko zal naar verwachting op 5 juni in totaal 1.000 dagen in de ruimte bereiken en eind september zal hij 1.110 dagen hebben geklokt.

"Ik vlieg de ruimte in om mijn favoriete ding te doen, niet om records te vestigen", vertelde Kononenko aan TASS in een interview vanuit het International Space Station (ISS), waar hij op een afstand van ongeveer 423 km van de aarde draait.

"Ik ben trots op al mijn prestaties, maar ik ben nog trotser dat het record voor de totale duur van het menselijk verblijf in de ruimte nog steeds in handen is van een Russische kosmonaut."

De 59-jarige nam de eerste plaats over van Padalka, die in totaal 878 dagen, 11 uur, 29 minuten en 48 seconden verzamelde, zei Roscosmos.

De Sovjet-Unie maakte het Westen in de beginjaren van de ruimtewedloop bang door als eerste een satelliet te lanceren die in een baan om de aarde draaide – de Sputnik 1, in 1957 – en vervolgens werd Sovjet-kosmonaut Yuri Gagarin de eerste man die in 1961 de ruimte in reisde.

Maar na de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1991 kampte het Russische ruimtevaartprogramma met enorme financieringstekorten en corruptie. Ambtenaren onder president Vladimir Putin hebben herhaaldelijk beloofd de neergang van de Russische ruimtevaartprogramma's te zullen keren, hoewel er volgens functionarissen en ruimteanalisten nog steeds ernstige problemen bestaan.

Leven in de ruimte
Kononenko zei dat hij regelmatig trainde om de fysieke effecten van 'verraderlijke' gewichtloosheid tegen te gaan, maar dat het bij zijn terugkeer naar de aarde was dat hij besefte hoeveel leven hij had gemist.

'Ik voel me niet beroofd of geïsoleerd', zei hij. 'Pas bij thuiskomst komt het besef dat de kinderen tijdens mijn afwezigheid al honderden dagen zonder papa zijn opgegroeid. Deze keer zal niemand bij mij terugkomen.'

Hij zei dat kosmonauten nu videogesprekken en berichten kunnen gebruiken om contact te houden met familieleden, maar dat het door de technologische vooruitgang moeilijker wordt om zich voor te bereiden op elke nieuwe ruimtevlucht.

"Het beroep van kosmonaut wordt steeds ingewikkelder. De systemen en experimenten worden steeds ingewikkelder. Ik herhaal: de voorbereiding is er niet eenvoudiger op geworden", zei hij.

Kononenko droomde ervan om als kind naar de ruimte te gaan en schreef zich in aan een technisch instituut, voordat hij een kosmonautopleiding volgde. Zijn eerste ruimtevlucht was in 2008. Zijn huidige reis naar het ISS begon vorig jaar met een Sojoez MS-24.

Het ISS is een van de weinige internationale projecten waarbij de Verenigde Staten en Rusland nog nauw samenwerken. In december zei Roscosmos dat een kruisvluchtprogramma met NASA naar het ISS was verlengd tot 2025.

De betrekkingen op andere gebieden tussen de twee landen zijn verbroken sinds de Russische invasie van Oekraïne bijna twee jaar geleden, waarop Washington reageerde door wapens naar Kiev te sturen en opeenvolgende sancties tegen Moskou op te leggen.