De economische ongelijkheid van Suriname. De hoogste ter wereld.
(Ingezonden)

Suriname heeft weer een nieuw doelpunt erbij en zet Su in de top 3 (zelfs # 1!). Ben je er klaar voor? Suriname heeft de grootste economische ongelijkheid ter wereld! Ja, ter wereld. De ‘haves’ bezitten veeeeel meer dan de ‘have nots’.

Waarom groeit een land zo scheef en wat kunnen we eraan doen?
Ik kwam dit doelpunt tegen tijdens het schrijven van mijn nieuwste boek Influencers & Followers Why 1% of everyone owns 50% of everything dat uitkomt in december:

Komt erop neer dat elk land ter wereld ongelijkheid kent maar mensen niet goed begrijpen waar het vandaan komt. Het is geen corruptie – te kort door de bocht. Het is ook niet “Surinamers” – tenzij Zambia (#2) naast Su ligt. Ik benader het probleem van ongelijkheid op basis van wat ik leer in Su: enkelen (Influencers)  gaan op zoek naar “opportunities” terwijl de meesten bezig zijn “threats” te vermijden (followers). Wat maakt de een influencer en de andere follower? Simpel: de ideeën waarin mensen geloven wat ze allemaal kunnen. Als je denkt dat je kan, doe je. Als je denkt dat je niet kan, klaag je.

Waar komen die ideeën vandaan? In elk geval ouders, onderwijs en werk. Instellingen die mensen in een hiërarchie plaatsen met het idee dat als ze iets niet doen, iemand “boven” hen ze zal straffen. Het gevolg van hiërarchie? Angst. En angst lijdt tot terughoudendheid: niet durven voor je mening uit te komen, werken voor de overheid vanwege ‘veiligheid’ en deze: “ik mag niet. Ik moet mijn baas vragen, die mag wel”.  Dus dan maar naar de bazen gaan – de influencers. Hoe zijn die daar gekomen?

Niet opgroeien in angst is handig. Vroeg richting ondernemerschap gaan ook (vaak in navolging van anderen). Hun hersenen leerden dat door te “doen” succes kon volgen. Ervaring met succes werkt zelfversterkend en influencers zochten steeds naar meer “opportunity” - en vonden die ook. In mijn onderzoek heb ik ontdekt dat er een verbinding is tussen twee hersendelen, de vmPFC en amygdala die als een schommel werkt: hoe meer angst hoe meer terughoudende keuzes. Minder angst? Je wordt een Influencer.

Wat doen influencers? De situatie in stand houden natuurlijk zoals politici inpalmen en beïnvloeden (niet alleen in Su!). Zo vloeit belastinggeld naar de happy few - die nog happier worden. Waar gaat dat geld naartoe? Niet terug in de samenleving om alles te stimuleren. Het gaat naar banken om rente te verdienen. Zo maakt geld meer geld en groeit welvaart van Influencers exponentieel.

Wat eraan te doen?
Demurrage
In 1932 ging de wereld ten onder tijdens de Depressie - behalve een Oostenrijks dorpje: Worgl. Zij voerden succesvol een idee uit dat daarna voorgesteld werd aan het Amerikaanse congres door John Maynard Keynes. Het idee? Om geld meer te laten circuleren in de economie moesten de houders van geld rente betalen! Je leest het goed: betalen. Geld ging nu - net als de goederen die onderhavig waren aan bederf - ook bederven. Het heet demurrage.

Universal basic income (UBI)
Al decennia experimenteren steden en staten (Alaska) met het gratis uitgeven van geld aan iedereen, elke maand, altijd. Huh? Kan dat? Ja. Geld is waardeloos. Het is een papieren ruilmiddel. Het idee van ‘waarde’ maakt dat het geaccepteerd wordt - net als Bitcoin. Dus waarom niet creëren en gratis uitgeven, zodat mensen in hun basisbehoeften kunnen voorzien? Landen die geëxperimenteerd hebben met UBI, laten zien dat gezondheid omhooggaat, arbeidsparticipatie en ondernemerschap omhoog gaan en mensen aardiger zijn. 

Studies laten ook zien dat er ook meer burgerschap komt en dan komt het nieuwe demurrage aspect van geld erbij kijken: demurrage wordt nu uitgegeven voor diensten zoals gezondheidszorg, onderwijs etc. De projecten worden centraal door experts voorbereid en online voorgesteld aan de mensen in het land - die vervolgens kiezen waar hun demurrage naar toegaat. Teveel geld kan ook zo uit de economie gehaald worden om inflatie tegen te gaan. Het moet ook geconverteerd kunnen worden voor importdoeleinden. In een land met UBI met een demurrage inkomsten hoeven mensen ook geen belasting te betalen. Zo hou je de aasgieren weg uit de politiek. Hehe, eindelijk!

Al jaren zijn wij in Suriname bezig te praten over oplossingen voor eigen productie, armoedebestrijding, ongelijkheid, vervaagde normen en corruptie. Maar vaak vinden deze discussies plaats binnen hetzelfde kader waarin we altijd denken: meer van hetzelfde geld. Onze oplossing gaat verder: het ontwikkelen van andersoortig geld. In het kader van mijn boek werk ik samen met Stef Kuypers en zijn Belgisch team Happonomy die dit systeem reeds heeft ontwikkeld: SuMsy. En de modellen en experimenten van Happonomy laten reeds zien dat het werkt in het bouwen van een betere samenleving. Een samenleving met minder followers en meer influencers.

En zeg nou eens eerlijk: dat verdienen we toch allemaal?

Ir. Steven Coutinho MBA
Oud-bankdirecteur

Steven Coutinho zijn boek is via pre-order te bestellen in december op Amazon via deze link.