De Federatie van Organisaties van Leerkrachten In Suriname (FOLS) is zich ervan bewust dat de leerkrachten op basis-, voj- en vos- scholen het nieuwe schooljaar aanvangen met zeer gemengde gevoelens. Gevoelens van uitzichtloos, uitgeput aan creativiteit over hoe te overleven vanaf het begin tot het einde van de maand. President van de FOLS, Marcellino Nerkust, zegt dat er alles aan gedaan wordt om verlichting te brengen in de situatie.

Terwijl de situatie al moeilijk is, wordt nog de verhoging van de btw op onder andere brandstof, huishuur en begrafenissen, verwacht.  "Nu reeds zijn er leerkrachten die niet instaat zijn om hun huishuur meestal in US-dollars of euro te betalen of de tegenwaarde daarvan. Daarnaast hebben heel veel gezinnen in Suriname geen traditie om maandelijks bij te dragen bij een begrafenisfonds. De opvatting is al snel 'dan ye kari dédé kon'. Dit is de Surinaamse realiteit. Maar je moet toch instaat kunnen zijn de dierbare overledene een normale doch waardige begrafenis te geven?", benadrukt Nerkust.  

"Het lijkt erop alsof de lichten in 'de tunnel' maar niet aan kunnen gaan voor Suriname en er ook geen geld is om desnoods nachtpitjes aan te maken. Dagen voorafgaand aan het nieuwe schooljaar zien wij op sociale media berichten van een school, dat sommige lage klassen (de klassen van de leerjaren 1,2, en 4)  van een basisschool ouders oproepen om de kinderen niet naar school te sturen, totdat de situatie is opgelost. Dit, vanwege het feit dat 6 leerkrachten om uiteenlopende redenen de school zullen verlaten. We zien zienderogen veel leerkrachten, docenten en gezondheidswerkers -waar het gelijk mogelijk is met hun kinderen- Suriname verlaten opzoek naar welzijn en welvaart in Europa of in het Caribisch gebied. Een herhaling van de exodus in de periode vóór 1975 en na 1975, alleen uitgevoerd door een andere generatie", merkt de FOLS-topman op.

Ook hooggeschoold kader gaat tot die stap over; allemaal beroepen waar wereldwijd grote vraag naar is. "Of ze terugkomen is een grote vraag. Als je deze Surinamers kwijtraakt, verlies je de ruggengraat van je economie; je slaat een grote krater in je middenklasse. Deze klasse weer opbouwen met het weinige geld dat we hebben, wordt een immens probleem.  Maar niet iedere Surinamer zal kunnen vertrekken en wil vertrekken. Uiteraard zijn mensen vrij te vertrekken. Ze gaan soms zover om genoegen te nemen met een job van minder gewicht dan die ze in hun land van herkomst vervulden."

Haïtianen vluchten ook uit eigen land, Oekraïense burgers vluchten ook naar veilige oorden in Europa. Migranten en asielzoekers gebruiken de Middellandse Zeeroute om op irreguliere wijze de EU binnen te dringen. Ze ondernemen lange, gevaarlijke tochten vanuit Noord-Afrika en Turkije waarna ze de Middellandse zee trachten over te steken met o.a. Italië als bestemming.  Ze steken de zee over voor een betere toekomst in Europa. Het is erg voor Suriname, maar ook Surinamers zal je niet kunnen tegenhouden. De vraag die wij ons moeten stellen is, welke politieke leiders tussen 1973 en 2023 hebben Suriname en haar burgers in dit financieel, economisch en monetair avontuur gemanoeuvreerd?  De geschiedenis ligt daar!, voert Nerkust aan.

De FOLS is zich bewust van de omstandigheden van de leden van haar lidorganisaties en haar collega’s op vos-niveau. Tegen deze achtergrond worden er gesprekken gevoerd tussen Ravaksur, onderwijs-, veiligheids- en gezondheidsbonden en de regering. Tijdens het laatste gesprek van 28 september hadden partijen nog geen overeenstemming bereikt. De standpunten lagen nog ver uiteen omdat de vakorganisaties zich niet konden terugvinden in hetgeen de regering naar de onderhandelingstafel bracht. De volgende ontmoeting is op donderdag 5 oktober 2023.

De regering bij monde van de minister Stanley Raghoebarsing van Financiën en Planning, gaf aan dat het beleid van de regering er nu een is waar er geen ruimte is voor geld. De regering wil voor dit jaar alleen de koopkrachtversterking van  SRD 2500 over de maand december 2023 uitbetalen. Daarnaast het continueren van de koopkrachtversterking vanaf januari 2024 t/m juni 2024 (6 maanden)

Met het oog op de diverse verhogingen die zijn doorgevoerd hebben de vakbonden voorgesteld om de koopkrachtversterking over de maanden april-mei-juni 2024 al in oktober-november-december 2023 uit te betalen. Kortom: Het bedrag van SRD 2.500 moet worden opgevoerd naar SRD 5.000. Daarnaast wil de vakbeweging de 1e en 2e week van december 2023 besprekingen voeren over 2024. Ook over het optrekken van de belastingvrije grens van SRD 7.500 en de verruiming van de belastingschijven is er nog geen overeenstemming. Daarnaast is de gewijzigde btw-wet ook aan de orde gekomen met de consequenties daarvan voor de burgers. Aangegeven is dat de gepensioneerden ook meegenomen moeten worden in de aanpassingen. Met dit gepresenteerde voorstel zijn partijen uit elkaar gegaan. 

Met het oog op de passage van de president in zijn jaarrede te weten: dat hij de pijn en offers heeft gezien; offers die gezinnen, kinderen en kleinkinderen van de Surinamers hebben gebracht , alsook de getoonde verantwoordelijkheid van de  vakbeweging, en het bedrijfsleven, hoopt de FOLS dat partijen tegen de hierboven aangehaalde passage in de jaarrede donderdag tot overeenstemming komen.

Nerkust: "Leerlingen en studenten, je ouders hebben het zwaar en hebben kosten noch moeite gespaard om je alvast klaar te maken dat je redelijk voor de dag kan verschijnen op de eerste schooldag van het studiejaar 2023-2024. Doe je best en studeer! Aan de leden van alle onderwijsvakorganisaties, leerkrachten en docenten; wij beseffen dat u het heel moeilijk heeft, maar uw vakorganisatie doet er alles aan om binnen haar vermogen enigszins verlichting te brengen in uw situatie. Laat de komende generatie niet in de steek ofschoon uw bedroevende financiële situatie", zegt Nerkust.

De lidorganisaties van de FOLS zijn: de Katholieke Onderwijzers Bond, de Christelijke Onderwijzersbond Broederschap, de Surinaamse Openbare Onderwijzers Bond, de Islamitische onderwijzers Bond en Bond van Leraren bij het Technisch Onderwijs.