Politie Haïti wil onderzoek naar dodelijke kerkdemonstratie

De Haïtiaanse Nationale Politie heeft aangekondigd dat ze een onderzoek zullen openen naar degenen die verantwoordelijk zijn voor een dodelijk incident op zaterdag, toen een kerkleider parochianen leidde op een gewapend protest door een door bendes gecontroleerd gebied van de hoofdstad Port-au-Prince. Frantz Elbé, de directeur-generaal van de politie, zei dat het onderzoek ertoe zou bijdragen dat "dergelijke irrationele daden nooit meer voorkomen".

"De Nationale Politie veroordeelt deze betreurenswaardige tragedie en betuigt haar medeleven aan de families en dierbaren van de slachtoffers", voegde Elbé eraan toe.

In een persbericht op maandag beschreef Elbé hoe een 'enorme menigte' zich dit weekend achter religieus leider Marcorel Zidor schaarde, gekleed in olijfgroene uniformen en kleding met zijn naam erop.

Bij deze "spontane demonstratie" waren honderden mensen betrokken, van wie sommigen kapmessen en aanvalsgeweren droegen. "Deze menigte had als doel leden van bendes in Kanaän te verdrijven", legde Elbé uit, verwijzend naar een buitenwijk aan de noordelijke rand van de Haïtiaanse hoofdstad.

Eenmaal geïnformeerd zei Elbé dat de politie stappen heeft ondernomen om een 'bloedbad' te voorkomen door een veiligheidsperimeter op te zetten en woordvoerders in te schakelen om de demonstranten te ontmoedigen.

"De demonstranten overwonnen echter snel de veiligheidsmaatregelen van de wetshandhaving en konden niettemin de gebieden bereiken die ze wilden om de leden van de genoemde bende te confronteren", zei Elbé.

Er is geen officiële schatting van de dodelijke slachtoffers vrijgegeven, maar de politie heeft meerdere sterfgevallen en ontvoeringen gemeld, terwijl de bendes – onder leiding van een man die bekend staat als 'Jeff' – in botsing kwamen met de demonstranten.

"Ze openden het vuur op ons met allerlei soorten wapens", vertelde een demonstrant, Francois Vicner, in een video-interview aan de New York Times.

Vicner legde ook uit dat Zidor, de evangelische predikant die de demonstratie leidde, het bloedvergieten opvatte als een test van religieuze toewijding. "De volgelingen van de predikant geloofden echt wat hij hen vertelde", zei Vicner. "Hij zei dat ze kogelvrij waren, dat degenen die gewond raakten geen geloof hadden."

Te midden van de verontwaardiging over de demonstraties verscheen Zidor op de Mega Radio van Haïti om zijn daden te verdedigen.

"Vijfennegentig procent van mijn parochianen werd beschoten. Geen van hen werd geraakt", zei hij maandag tegen persbureau Reuters. "Degenen die stierven zijn degenen die zich in de huizen gingen verstoppen."

Bendes hebben de controle over grote delen van Port-au-Prince overgenomen, waarbij de Verenigde Naties afgelopen december schatte dat tot 60 procent van de stad onder hun bevel stond.

Dit heeft geleid tot wijdverbreid geweld en instabiliteit, waarbij de VN 'grove mensenrechtenschendingen' documenteert, waaronder moord, seksuele uitbuiting en ontvoering.

Ziekenhuizen zijn gesloten als gevolg van geweld onder leiding van bendes en bijna de helft van de bevolking wordt geconfronteerd met "ernstige voedselonzekerheid", omdat de verslechterende veiligheidssituatie de humanitaire hulp belemmert.

Maar er zijn burgerwachtgroepen ontstaan nu gemeenschappen de rechtshandhaving in eigen handen nemen.

Volgens de VN hebben burgerwachten en leden van de gemeenschap van eind april tot half augustus meer dan 350 lynchpartijen uitgevoerd. Hoewel de meeste slachtoffers bendeleden waren, schatte de VN dat 46 slachtoffers eenvoudigweg leden van het publiek waren. Minstens één slachtoffer was een politieagent.

Eén burgerwachtbeweging – bekend als de ‘Bwa Kale’ of ‘gepeld hout’ – ontstond in april toen meer dan een dozijn bendeleden werden gelyncht en verbrand in de straten van Canapé-Vert, een wijk in het zuiden van Port-au-Prince.

De Haïtiaanse premier Ariel Henry heeft een beroep gedaan op de internationale gemeenschap om het bendegeweld in het land te helpen onderdrukken, een controversieel voorstel onder Haïtianen die sceptisch staan tegenover buitenlandse inmenging.

Op 29 juli bood de Keniaanse regering aan om een multinationale troepenmacht naar het land te leiden, en om 1.000 politieagenten in te zetten "om hun Haïtiaanse tegenhangers te helpen trainen en assisteren" terwijl zij werken aan het "herstel van de normaliteit".