De Russische president, Vladimir Putin, is te zien op een telefoonscherm terwijl hij een gezamelijke verklaring met de president van Comoros, Aali Assoumani aflegt op de Rusland-Afrika-top in St. Petersburg, Rusland. (Foto via AP)
Afrikaanse leiders laten twee dagen van ontmoetingen met de Russische president Vladimir Putin achter met weinig bewijs voor hun verzoeken om een deal te hervatten die ervoor zorgde dat er graan uit Oekraïne bleef stromen en om een manier te vinden om de oorlog daar te beëindigen.

Putin zei zaterdag op een persconferentie na de top tussen Rusland en Afrika dat de beëindiging van de graandeal door Rusland eerder deze maand een stijging van de graanprijzen veroorzaakte, waar Russische bedrijven van profiteren. Hij voegde eraan toe dat Moskou een deel van die inkomsten zou delen met de 'armste naties'.

Die toezegging, zonder details, volgt op de belofte van Putin om in de komende drie tot vier maanden 25.000 tot 50.000 ton graan gratis te verschepen naar elk van de zes Afrikaanse landen – een hoeveelheid die in het niet valt bij de 725.000 ton die door het VN-Wereldvoedselprogramma naar verschillende hongerige landen, Afrikaans en niet, onder de graanovereenkomst. Rusland is van plan het gratis graan naar Burkina Faso, Zimbabwe, Mali, Somalië, Eritrea en de Centraal-Afrikaanse Republiek te sturen.

Minder dan 20 van de 54 staatshoofden en regeringsleiders van Afrika woonden de Rusland-top bij, terwijl 43 de vorige bijeenkomst in 2019 bijwoonden, wat de bezorgdheid weerspiegelt over de Russische invasie in Oekraïne, ook al zoekt Moskou meer bondgenoten op het Afrikaanse continent van 1,3 miljard mensen. Putin prees Afrika als een opkomend machtscentrum in de wereld, terwijl het Kremlin de "schandalige" westerse druk de schuld gaf voor het ontmoedigen van sommige Afrikaanse landen om te komen opdagen.

De presidenten van Egypte en Zuid-Afrika behoorden tot de meest uitgesproken over de noodzaak om de graandeal te hervatten.

"We willen dat het Zwarte Zee-initiatief wordt uitgevoerd en dat de Zwarte Zee open is", zei de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa. "We zijn hier niet om te pleiten voor donaties voor het Afrikaanse continent."

Putin zei ook dat Rusland het vredesvoorstel van Afrikaanse leiders voor Oekraïne zou analyseren, waarvan de details niet openbaar zijn gemaakt. Maar de Russische leider vroeg: “Waarom vraagt u ons het vuur te onderbreken? We kunnen het vuur niet onderbreken terwijl we worden aangevallen.'

De volgende belangrijke stap in de vredesinspanningen lijkt in plaats daarvan een door Oekraïne georganiseerde vredestop te zijn die in augustus door Saudi-Arabië wordt georganiseerd. Rusland is niet uitgenodigd.

De Afrikaanse naties vormen het grootste stemblok bij de Verenigde Naties en zijn meer verdeeld dan enige andere regio over resoluties van de Algemene Vergadering waarin kritiek wordt geuit op de acties van Rusland in Oekraïne. Delegaties op de top in St. Petersburg zwierven door tentoonstellingen van wapens, een herinnering aan de rol van Rusland als de belangrijkste wapenleverancier van het Afrikaanse continent.

Putin bagatelliseerde in zijn opmerkingen op zaterdag ook zijn afwezigheid op de BRICS-economische top in Zuid-Afrika volgende maand te midden van een controverse over een arrestatiebevel dat tegen hem was uitgevaardigd door het Internationaal Strafhof. Zijn aanwezigheid daar, zei Putin, is niet "belangrijker dan mijn aanwezigheid hier, in Rusland".