Armand Zunder, voorzitter van de NRCS.
"Indien de excuses op 19 december door een Nederlandse minister worden aangeboden in Suriname, vinden wij het toppunt van onverschilligheid, arrogantie en respectloosheid. De excuses zouden namelijk op zijn vroegst op 1 juli 2023 kunnen worden aangeboden". Dit is de reactie van Armand Zunder, voorzitter van de Nationale Reparatie Commissie Suriname (NRCS) tegenover Starnieuws op een bericht van het NOS-journaal waarin staat dat Nederland wereldwijd zijn excuses zal aanbieden.

Zunder zegt dat op 17 november de Nederlandse ambassadeur te Paramaribo Henk van der Zwan deze kwestie aan de NRCS heeft voorgelegd. "Hij stelde dat de Nederlandse regering in december 2022 'een betekenisvolle boodschap' over het Nederlandse slavernijverleden zou bekendmaken en wat wij er van dachten. Mijn reactie was dat wat de NRCS betreft er sprake is van herhalen van zetten, omdat wij onze opinie over de afwikkeling van deze kwestie reeds aan de Nederlandse delegatie van 9 Kamerleden (in augustus 2022) en aan premier Mark Rutte (in september 2022) bekend hadden gemaakt".

Om de excuses naar tevredenheid van de nazaten van de Inheemsen en de Afrikanen aan te bieden, zou eerst heel en dan ook heel duidelijk op schrift moeten worden gesteld waarom de Nederlandse regering excuses wenst te maken. Dit is de kernvraag. In detail moet worden uitgelegd wat er verkeerd is gedaan en wat de materiële en immateriële schade wel is, die in honderden jaren slavernijverleden en genocide is veroorzaakt.

De nazaten van de Inheemsen en de Afrikanen moeten ervan overtuigd zijn dat de excuses oprecht zijn, en dit is onderdeel van de recent gestarte bewustwordingscampagne die tijd in beslag neemt. De excuses moeten op plechtige, cultureel religieuze wijze worden gedaan in aanwezigheid van de Nederlandse koning. Een onderdeel van de ceremonie is dat de excuses worden geaccepteerd. Er dient overeenstemming te worden bereikt over een programma voor herstel. Het programma voor herstel moet de nazaten van de Inheemsen en Afrikanen een goed perspectief voor tenminste de komende 25 jaren geven, legt Zunder uit.

"Wij hebben de ambassadeur medegedeeld dat december 2022 te vroeg, te snel is aangezien de excuses zodanig moeten zijn geformuleerd dat zij acceptabel zijn voor de nazaten van de Inheemsen en de Afrikanen. Verder hebben wij de ambassadeur medegedeeld dat wij bereid zijn om een bijdrage te leveren aan de totstandkoming van een voor partijen acceptabele tekst, waardoor het risico niet zou worden gelopen dat de tekst niet zou worden geaccepteerd. Wij hebben hem daarbij gewezen op de excuses van de Gemeentes Amsterdam, Rotterdam en Utrecht die door niemand zijn geaccepteerd. Dit geldt overigens ook voor de excuses die de burgemeester van Den Haag de vorige week zondag heeft uitgesproken", zegt de voorzitter van de NRCS.

"Wij hebben de ambassadeur ook erop gewezen dat de NRCS de vorige week is gestart met een landelijke bewustwordingscampagne waarbij erkenning, excuses en herstel centraal staat. In deze campagne worden mensen die in 17 achterstandswijken in Paramaribo en deels Wanica wonen, bezocht en er wordt diepgaand met hun van gedachten gewisseld over de materie. Naast de achterstandswijken in Paramaribo en omgeving zijn ook landelijk de Inheemse dorpen en de dorpen van de tribale volkeren die in het binnenland vertoeven in de bewustwordingscampagne meegenomen.

Wij hebben de ambassadeur ook meegegeven dat de excuses om succesvol te zijn bij voorkeur door de Nederlandse Koning van het Koninkrijk der Nederlanden in Suriname moeten worden aangeboden, omdat de eeuwenlange, gewelddadige en racistische slavernij niet in Nederland, maar in Suriname heeft plaatsgevonden. Wij hebben de ambassadeur ook gevraagd wat de bedoeling was van de 200 miljoen euro die de Nederlandse regering in een fonds zou plaatsen voor bewustwordingstrajecten. De ambassadeur kon daar geen antwoord op geven, omdat hij zei deze informatie ook uit de krant ter hebben vernomen", stelt Zunder.