De afgelopen week ben ik aangenaam verrast door een uitnodiging om mee te doen aan een tweedaagse webinar GRONDENRECHTEN georganiseerd door Amazon Conservation Team-Suriname (ACT-Suriname) in samenwerking met het Ministerie van Regionale Ontwikkeling & Sport (ROS). De webinar was getiteld GRONDENRECHTEN: Wat leren we van de regio? Suriname op weg naar een sterke wetgeving.

Zowel Surinaamse als buitenlandse inleiders hebben presentaties verzorgd. Overigens heel leerrijk en ik bedank hen via deze weg voor de bijdrage. Echter moet ik stellen dat de discussie in Suriname met betrekking tot de grondenrechtenproblematiek veel verder gevorderd is. Ik breng in herinnering dat een conceptwet Grondenrechten in april 2020 was ingediend. Het concept kon niet worden behandeld vanwege de nationale politieke agenda met als hoogtepunt de verkiezingen van 25 mei 2020.  Gelet op het feit dat de initiatiefnemers geen leden meer zijn van DNA is dit de rechtvaardigingsgrond voor de huidige leiding van het hoogste college van Staat om de conceptwet niet in behandeling te nemen. De huidige oppositie bestaande uit de BEP en de NDP heeft daarom het ontwerp recentelijk weer ingediend bij DNA op 25 mei 2021.

Het eerder aangehaalde ingediende wetsproduct is tot stand gekomen middels het afleggen van een traject van vier jaren. Hierbij is gekozen voor een nieuwe benadering waarbij de directe belanghebbenden, in deze de Inheemse en Tribale Volken, een actieve rol hebben gespeeld. Ook het maatschappelijk middenveld is heel nauw betrokken geweest. Het traject, meer bekend als het stappenplan, is samen met de vertegenwoordigers van de Inheemse en Tribale Volken overeengekomen en doorlopen. De directe belanghebbenden zijn daarom altijd deel en onderdeel geweest van de oplossing. Deze benadering van samenwerking door consensus en wederzijds respect, heeft ervoor gezorgd dat vandaag de dag wij een heel evenwichtige, praktische en in de Surinaamse wetgeving passende conceptwet hebben kunnen samenstellen. Gelet op het brede draagvlak kan deze gekwalificeerd worden als een historische mijlpaal.

Natuurlijk zal er zoals bij elke conceptwet achteraf op- en aanmerkingen zijn. Maar het prerogatief ligt nog altijd bij de volksvertegenwoordigers in DNA om de laatste hand te leggen aan het wetsproduct. Echter kan niemand ontkennen dat er een goede basis is gelegd van waaruit verder voortgeborduurd kan worden. Met uitzonderlijke verbazing en verbijstering heb ik daarom kennis genomen van de mededeling van de president v/d Republiek Suriname, dat de Regering de conceptwet Grondenrechten maandag jl heeft goedgekeurd. Welke versie conceptwet Grondenrechten de regering heeft goedgekeurd, is een groot raadsel. In elk geval niet één waarbij de Inheemsen en Tribalen hun bijdrage hebben geleverd of inspraak hebben gehad. Het maatschappelijk middenveld noch minder.

Juist hier gaat de regering de fout in! Reeds bij de eerste gepleegde handeling voor wat betreft het grondenrechtenvraagstuk heeft zij de plank mis geslagen door WEER een presidentiële commissie in het leven te roepen, nota bene met een voorzitter die niet de minister van ROS is. Suriname is dus WEER vervallen naar het oude. De president is zelfs verder gegaan door aan te geven dat er een grondenrechtenkamer op het Kabinet van de President zal worden geïnstalleerd. Met wie is er afgestemd? Wie is geconsulteerd? Paramaribo heeft WEER bepaald voor de Inheemse en Tribale Volken zonder hun inspraak en sterker nog, de regering heeft hiermee hun recht op zelfbeschikking geweld aangedaan en de FPIC regels aan haar laarzen gelapt.

Ik roep daarom de regering op, terug te komen op het rationele pad wil zij, zoals aangegeven door de president, de vicepresident en de DNA-voorzitter in hun respectieve toespraken tijdens de webinar, het grondenrechtenvraagstuk menens oplossen. Hiermee zou u ons geliefd land niet alleen onnodige uitgaven besparen maar ook kapitaal vernietiging voorkomen van de reeds uitgegeven middelen.

Ooh ja, regering wij houden ons aan de belofte dat vóór 16 juli 2021 het grondenrechten vraagstuk zal zijn opgelost zoals publiekelijk gesteld door de vicepresident. U heeft nog precies een maand de tijd. In de ghetto zou men tegenwoordig zeggen; NA WAN WENK!

Edgar A. Dikan
(Op persoonlijke titel)