De eerste 400 jongelingen worden gekweekt in een grote bak. (Foto: Stg. Mulokot)
Het zuidelijk inheemse dorp Kawemhakan kweekt zijn eigen vis voor een veilige en gegarandeerde eiwitvoorziening. De vissen in de Lawarivier nabij het dorp bevatten kwik door jarenlange goudwinning in de omgeving. Anjoemara en Piranha behoren tot de eiwitvoorziening van de inheemsen en die zijn nu vergiftigd. Als alles goed verloopt, zullen de eerste gekweekte vissen over negen maanden worden geoogst.

De vis die wordt gekweekt, is de Pacu. De Wajana's zijn niet onbekend met de vis die zij Wataw noemen. De Pacu staat ook bekend als Tambaqui of Kumalu.

Stamhoofd Ipomadi Pelenapin van Kawemhakan maakt zich al jaren zorgen over de goudwinning in het gebied en de kwikvergiftiging die daarmee gepaard gaat. "We lopen hierdoor een groot risico op vergiftiging met kwik." Het stamhoofd wil niet dat vooral kinderen en zwangeren de vissen uit de nabij gelegen rivier eten. De kinderen kunnen afwijkingen krijgen zoals volgens hem al zichtbaar zijn bij sommige kinderen in de Franse dorpen aan de overkant van de rivier.

Het viskweekproject is een initiatief van Stichting Mulokot, een werkarm van het dorpsbestuur. Stichtingsvoorzitter Jupta Itoewaki benadrukt dat vis een belangrijk onderdeel is van het traditioneel voedsel van de inheemsen. De vervuiling van de rivier met kwik heeft de stichting gedwongen uit te kijken naar alternatieven. Het instituut is onlangs gestart met het kweken van vierhonderd Pacu-jongelingen in een bak met een diameter van vier meter. "De traditionele manier van vissen zal blijven, maar het probleem is dat er ook bijna geen vis meer is in de rivier," stelt Itoewaki. "Als iemand geluk heeft, dan eet die vis met kwik."

De jongelingen worden in een later stadium overgebracht in een kreek die met een graafmachine zal worden verdiept en verbreed. Een deel van de kreek zal worden dichtgemaakt om te voorkomen dat de visjes in contact komen met vervuild rivierwater en dat ze wegstromen. "We gaan eerst al het water weghalen uit het afgebakende gedeelde van de kreek om vervolgens een plastic laag te plaatsen op de bodem, aangezien er ook kwik in de bodem kan zijn," vertelt Itoewaki. "Daarna wachten we op regen om dat deel van de kreek met water te vullen."

Binnen het project heeft elk gezin recht op een aantal kilo vis. Het restant zal worden verkocht aan bewoners van andere dorpen zoals de Franse inheemse gemeenschappen. Het geld zal worden gebruikt voor de aankoop van visjes en voer.

De Amerikaanse non-profit organisatie NextWorldNow Community Investments betaalt het project. het plan is geschreven door deskundigen in de kweek van onder andere de Pacu. Stichting Mulokot en de dorpelingen van Kawemhakan voeren het plan uit en een deskundige, die onder andere Pacu kweekt in Paramaribo, staat hen bij.


De 400 Pacu-jongelingen die zijn uitgezet in een grote bak. Na een bepaalde tijd zullen ze in een grote kreek worden gezet voor verdere groei. (Foto: Stg. Mulokot)