Wilgo Bilkerdijk, directeur ASFA.
De Associatie van Surinaamse Fabrikanten (ASFA) is bezorgd over de manier waarop de regering het zogenoemde local content-beleid vormgeeft in aanloop naar de olie- en gasproductie. Volgens ex-voorzitter - nu directeur van ASFA - Wilgo Bilkerdijk dreigt Suriname de economische fouten te herhalen van landen als Ghana en Nigeria, waar olie-inkomsten weliswaar miljarden opleverden, maar nauwelijks bijdroegen aan duurzame ontwikkeling.

“Local content mag niet in een vacuüm worden aangepakt,” waarschuwt Bilkerdijk. “We hebben als land nog steeds geen helder economisch kompas. Zolang er geen nationale visie bestaat met duidelijk gekozen groeisectoren, blijven we dweilen met de kraan open.” 

Volgens de ASFA worden de initiatieven rond local content momenteel te gefragmenteerd uitgevoerd. Organisaties als de Suriname Energy Chamber tonen volgens Bilkerdijk wel inzet, maar de overheid blijft achter met een overkoepelende strategie. “De regering lijkt vooral te reageren op de olie- en gasontwikkelingen, in plaats van proactief beleid te voeren dat de hele economie versterkt,” zegt hij.

Local content zou volgens de ASFA slechts één onderdeel moeten zijn van een bredere nationale transformatie. Bilkerdijk benadrukt dat onderwijs, arbeidsmarkt, investeringswetgeving, certificering en institutionele versterking gelijktijdig moeten worden aangepakt. “Zonder massale opschaling van het beroepsonderwijs en zonder certificering van werknemers en bedrijven zal Suriname niet in staat zijn de kansen van de olie-industrie zelf te benutten. Buitenlandse arbeidskrachten zullen dan de gaten opvullen - en dát is het begin van de resource curse.”

De ASFA wijst erop dat de eerste grootschalige productie van olie naar verwachting binnen twee jaar start, terwijl de arbeidsmarkt daar nog niet klaar voor is. Onderzoeken tonen volgens de organisatie aan dat de Surinaamse beroepsbevolking onvoldoende kennis en vaardigheden bezit om op korte termijn aan de vraag van de oliebedrijven te voldoen.

“Als we dat niet tijdig oppakken, gaan we dezelfde kant op als Ghana en Nigeria,” zegt Bilkerdijk. “In die landen ging het grootste deel van de opbrengsten naar multinationals, terwijl de lokale economie verzwakte en de bevolking armer werd. Dat is de vloek van de rijkdom: we bezitten natuurlijke hulpbronnen, maar profiteren er zelf niet van.”

Daarbovenop dreigt het gevaar van de zogenoemde Dutch disease - een bekend economisch verschijnsel waarbij de lucratieve olie-industrie gekwalificeerd personeel wegzuigt uit andere sectoren. “Als iedereen naar de olie-industrie trekt, verzwakken de andere delen van de economie. Landbouw, industrie, transport en ICT mogen niet leeglopen, want zij vormen de basis van duurzame groei,” benadrukt Bilkerdijk.

De ASFA roept de regering op om met spoed een interministeriële onderraad op te richten waarin de ministeries van Olie en Gas, Economische Zaken, Buitenlandse Zaken en Natuurlijke Hulpbronnen samenwerken. Die onderraad moet volgens Bilkerdijk dienen als opstap naar een centraal gecoördineerd national local content-instituut, dat op het hoogste regeringsniveau wordt aangestuurd. 

“Het mag niet bij losse initiatieven blijven. Er moet samenhang komen tussen beleid, wetgeving en uitvoering,” stelt hij. “Local content hoort deel uit te maken van een bredere transformatiestrategie, met nieuwe wetten voor investeringen, fiscale faciliteiten en certificering. Anders blijft Suriname achter met enkel papieren beloften.”

Bilkerdijk benadrukt dat de overheid ontwikkelingsfinanciering beschikbaar moet stellen om werknemers en bedrijven te certificeren, zodat zij kunnen voldoen aan de eisen van de internationale olie- en gassector. “De olie biedt een unieke kans om onze economie op te schalen, maar alleen als we investeren in mensen en bedrijven die die transformatie kunnen dragen.”

Volgens de ASFA is het moment van handelen nu aangebroken. De organisatie herinnert eraan dat Suriname al sinds de tijd van de bauxietsector spreekt over economische diversificatie, maar daar nooit concreet invulling aan heeft gegeven. “Elke regering zegt dat diversificatie belangrijk is, maar niemand maakt keuzes,” meent Bilkerdijk. “We moeten nu bepalen wat onze groeisectoren zijn en daar beleid omheen bouwen. Anders verliezen we opnieuw een historische kans. Er moet nu gekozen worden niet langer worden gepraat. Zonder een nationale visie vloeien de winsten naar multinationals, terwijl de bevolking achterblijft in armoede. Dat scenario moeten we koste wat kost voorkomen.”