Een werker van de Venezolaanse staatsoliemaatschappij Pdvsa houdt een Iraanse vlag omhoog bij de aankomst van de Iraanse olietanker 'Fortune' bij de El Palito raffinaderij in Puerto Cabello, Venezuela. (Foto: Reuters)
Amerikaanse aanklagers hebben een rechtszaak aangespannen om de benzine in beslag te nemen die aan boord is van vier tankers die Iran probeert te verschepen naar Venezuela. De zaak is de jongste poging van de regering-Trump om de economische druk op de twee Amerikaanse vijanden te vergroten.

De regering van de president van Venezuela, Nicolas Maduro, heeft gepronkt met de brandstoftoevoer om te laten zien dat deze niet onder druk staat door de Amerikaanse sancties. Washington heeft aangedrongen op de afzetting van Maduro met diplomatieke en bestraffende maatregelen, waaronder sancties tegen de staatsoliemaatschappij PDVSA.

De rechtszaak, die woensdag laat bij de Amerikaanse districtsrechtbank voor het district Columbia werd aangespannen, werd donderdag gevolgd door een bevel van de Amerikaanse districtsrechter James Boasberg voor de inbeslagname van de meer dan 1,1 miljoen vaten benzine in de vier schepen. Juridische bronnen zeiden dat de benzine waarschijnlijk alleen in beslag zou kunnen worden genomen door de Amerikaanse autoriteiten, als de tankers de territoriale wateren van de VS binnenvaren. Maar ze zeiden dat de acties andere landen zouden kunnen aansporen om samen te werken bij het in beslag nemen van de brandstof.

Het benzinetekort in Venezuela, dat net als Iran lid is van de OPEC, is door de Amerikaanse sancties acuut toegenomen en het land heeft een economische ineenstorting ondergaan. Toch behoudt Maduro nog steeds de macht.

In de klacht over civielrechtelijke verbeurdverklaring, streven Amerikaanse openbare aanklagers ernaar om de levering van Iraanse benzine aan boord van de door Liberia gemarkeerde Bella, Bering, Pandi en Luna te stoppen. The Wall Street Journal maakte als eerste melding van de rechtszaak.

Boasberg vaardigde het bevel uit voor het in beslag nemen van benzine in de tankschepen op basis van de waarschijnlijke uitslag dat de brandstof verbeurd wordt verklaard, aldus het ministerie van Justitie.

De rechtszaak heeft ook tot doel de inkomstenstroom uit de olieverkoop naar Iran, dat Washington heeft gesanctioneerd vanwege zijn nucleaire programma, ballistische raketten en invloed in het hele Midden-Oosten, te stoppen. Teheran zegt dat het nucleaire programma voor vreedzame doeleinden is.

Washington gebruikt in toenemende mate civielrechtelijke verbeurdverklaring om de illegale handel tussen Iran en Venezuela te stoppen, als aanvulling op zijn sanctiebeleid, aldus Evelyn Sheehan en Beau Barnes bij Kobre en Kim, een bedrijf dat gespecialiseerd is in geschillen en onderzoeken.

"Het Amerikaans beleid ten aanzien van zowel Venezuela als Iran is erop gericht beide regimes de toegang tot vreemde valuta te ontzeggen," zei Sheehan, die ook voormalig aanklager van het Amerikaanse ministerie van Justitie is. "Het onderscheppen van benzineladingen met civielrechtelijke verbeurdverklaring is een nieuwe manier om dat doel te bereiken."

Zia Faruqui en twee andere assistent-advocaten van de VS beweren in de rechtszaak dat de Iraanse zakenman Mahmoud Madanipour, verbonden aan de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde of IRGC, de zendingen heeft helpen regelen door documenten over de tankers te wijzigen om de Amerikaanse sancties te omzeilen.

De rechtszaak zegt dat sinds september 2018 de elite Quds Force van de Revolutionaire Garde olie heeft getransporteerd via een gesanctioneerd scheepvaartnetwerk met tientallen scheepsmanagers, schepen en facilitators.

Overdracht van schip naar schip
Winsten uit de zendingen ondersteunen het "volledige scala aan snode activiteiten, waaronder de verspreiding van massavernietigingswapens en hun leveringsmethoden, steun voor terrorisme en een verscheidenheid aan schendingen van de mensenrechten, in binnen- en buitenland", aldus de rechtszaak.


Mensen staan met hun voertuigen in de rij in een poging om benzine te tanken bij een benzinestation van de staatsoliemaatschappij Pdvsa in Maracaibo, Venezuela. (Foto: Reuters)

De schepen die Iraanse benzine vervoeren, zijn bezig met transfers van schip naar schip om sancties te omzeilen. De Pandi was bijvoorbeeld betrokken bij een dergelijke overdracht in Port Khalid in de Verenigde Arabische Emiraten om de Iraanse benzine heimelijk te laden, aldus de rechtszaak.

Het was niet meteen duidelijk of en hoe de regering-Trump zou beslissen om de benzine in beslag te nemen. De Amerikaanse regering moet in een civiele procedure bewijzen dat de brandstof wettelijk verbeurd is, wil zij deze permanent in beslag nemen.

Vorig jaar slaagde de regering-Trump er niet in een tanker met 2,1 miljoen vaten Iraanse olie, de Adrian Darya, voorheen bekend als Grace 1, te stoppen door deze op de zwarte lijst te zetten en andere maatregelen te nemen. Het schip was oorspronkelijk in beslag genomen door de Britse Royal Marine-commando's op verdenking dat het op weg naar Syrië was, maar werd later vrijgegeven door Gibraltar.

Nadat er een bevel was uitgevaardigd voor de Adrian Darya, stuurde Brian Hook, de hoogste Iraanse functionaris bij het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, e-mails naar de kapitein waarin stond dat de regering-Trump hem miljoenen dollars aanbood om de tanker naar een land te sturen dat het namens Washington in beslag zou nemen.  De olie werd uiteindelijk verkocht aan de regering van Bashar al-Assad in Syrië.