De heer Misiekaba weet reeds jaren dat de gewijzigde Amnestiewet van 1989/2012 door de onafhankelijke rechter buiten toepassing is verklaard en op basis van art. 137 Grondwet (GW) kan de rechter dit ook doen. De heer Misiekaba doet wel heel naïef wanneer hij zegt dat de rechter de wet niet kan toetsen en wanneer hij vraagt welke grondrechten genoemd in hoofdstuk V van de GW in de Amnestiewet geschonden worden. Als lid van de regering zal hij dit toch weten. 

Er geldt in de GW onder meer een verbod tot folteren, een recht op leven beschermd door de wet, recht op een eerlijke en openbare behandeling door een onafhankelijke rechter, binnen een redelijke termijn. De rechter kan een wet aan deze grondrechten en aan verbindende bepalingen in internationale verdragen toetsen (art.106 GW). De regering en Nationale Assemblee behoren wetten ook aan deze bepalingen te toetsen. Of is hier sprake van constitutionele anarchie?
In de MvT bij de gewijzigde Amnestiewet 2012 staat nog nadrukkelijk dat het Moiwanavonnis van het IAHRM niet valt onder de werkingssfeer van de Amnestiewet en dus onverkort behoort te worden uitgevoerd.

Wat zegt het Hof in dit vonnis in overweging 206: o.a. “Met name amnestiewetten, verjaringstermijnen en gerelateerde bepalingen die het onderzoek en de bestraffing van ernstige mensenrechtenschendingen verhinderen – zoals parate buitengerechtelijke executies als in deze zaak – zijn ontoelaatbaar, aangezien deze schendingen in strijd zijn met niet-derogeerbare rechten erkend in het internationale mensenrechten-recht”. 

Waarom heeft de regeringscoalitie dan toch die Amnestiewet van 1989 in 2012 gewijzigd? Is hier dan niet bewust sprake van constitutionele anarchie, terwijl ministers trouw aan de GW en aan andere wettelijke regelingen beloven? Er staat bovendien in art. 2 van die gewijzigde Amnestiewet niet dat amnestie niet geldt voor schendingen van mensenrechten? En zijn dan parate buitengerechtelijke executies na foltering als in december 1982 hebben plaatsgevonden geen schendingen van mensenrechten? Idem Theo Para in Parbode van oktober. 

En ook al om andere redenen heeft die gewijzigde Amnestiewet van 2012 geen werking. De gewijzigde Amnestiewet van 2012 luidt in artikel 1 lid 1 als volgt: 
Amnestie wordt verleend aan degenen die in het tijdvak aanvangende op  1 april 1980 en eindigend op 20 augustus 1992
a. Strafbare feiten hebben begaan en/of daarvan worden verdacht en/of zijn gedagvaard in het kader van de verdediging van de Staat en/of omverwerping van het wettig gezag;
g. Als verdachten zijn aangemerkt en als zodanig zijn gedagvaard in verband met feiten gepleegd op 7,8, en/of 9 december 1982 zoals omschreven in de dagvaarding in verband met de artikelen 347,348,349 cq artikel 72 lid 2 en artikel 360 e.v. van het Wetboek van Strafrecht. 
Het sub g gestelde inzake de decembermoorden levert sowieso geen amnestie op voor verdachten terzake de decembermoorden, omdat betrokkenen eerst op 31-10-2000 als verdachten zijn aangemerkt in de beschikking van het Hof van Justitie en pas in 2007 door het OM zijn gedagvaard en dus niet in de periode als bedoeld in het gewijzigde artikel 1 lid 1 van de Amnestiewet.

Om verschillende hiervoor genoemde redenen levert de Amnestiewet 2012 dus zelf al – naast de andere genoemde gronden- geen amnestie op voor de verdachten van de decembermoorden.
Het OM is verplicht om een (onherroepelijke) door de onafhankelijke rechter opgelegde straf zodra mogelijk ten uitvoer te leggen; het OM heeft geen discretionaire bevoegdheid om een eigen beslissing te nemen.
Artikel 2 lid 3 van het BUPO Verdrag legt een verplichting op aan staten om een opgelegde sanctie ook ten uitvoer te leggen.

Het zou goed zijn wanneer de regering de antwoorden op vragen van de IACRM over de klacht van de nabestaanden van de 15 geëxecuteerde personen op 8 december 1982 bekend maken.  Immers op 20-7-2019 werd bekend dat de IACRM van de OAS de klacht van de nabestaanden op 26 juni 2019 in behandeling genomen heeft. De Commissie heeft aan Suriname gevraagd, te antwoorden op het klaagschrift van de nabestaanden met verzoek om de Amnestiewet 2012 in te trekken en de verdachten te berechten en te bestraffen en de nabestaanden te compenseren. De regering heeft  tot 26 september 2019 de tijd gehad om te reageren.

Of is de heer Misiekaba niet zo voor openbaarheid van bestuur ten behoeve van de bevolking? Het jaarlijks verantwoording afleggen over de uitgaven van de regering in een Slotwet, verplicht op basis van art. 156 leden 5a en b van de GW heeft ook al jaren niet plaatsgevonden. Zie hierover reeds op 3-09-2015 Gregory Rijssen in Starnieuws. Is dat geen constitutionele anarchie?

Zie ook mijn uitgebreider artikel in het SJB, nr.2.2019.

Ed van den Boogaard