Ex- technisch directeur van de EBS, Sam Mehardjan en Idris Taus, ex-directeur Natuurlijke Hulpbronnen kregen het aan de stok tijdens de discussieavond van de Kenniskring. (Foto: René Gompers)
Dat Suriname nog US$ 100 miljoen of meer moet betalen aan Alcoa/Suralco aan stroomrekeningen, voordat de Afobakadam uiterlijk in december kan worden overgenomen, komt door verkeerde prioriteiten van de regering. Brood en spelen is belangrijker geweest dan de stroomrekening betalen, wordt er op de discussieavond van de Kenniskring geconcludeerd. De discussie liep op gegeven moment zo hoog op dat Sam Mehardjan, ex-technisch directeur van de EBS en Idris Taus, ex-directeur van Natuurlijke Hulpbronnen, het bijna aan de stok kregen.

Het panel bestond uit Strei! voorzitter Maisha Neus, onderzoeker Roy Bhikharie en ondernemers Shaam Binda en Anthony Wong. Er werd gediscussieerd over de staatsschuld en de gewijzigde Wet op de Staatsschuld. Mehardjan ging in op vragen van aanwezigen die wilden weten hoe het komt dat er nog 100 miljoen Amerikaanse dollars aan de multinational moet worden betaald. Tijdens de behandeling van de Brokopondo overeenkomst is er hier niets over gerept, wordt er opgemerkt.  Ze vermoeden dat het bedrag hoger ligt dan wat Financiën-minister Gillmore Hoefdraad recent in De Nationale Assemblee heeft genoemd.

Volgens Mehardjan is het onmogelijk dat er nog 100 miljoen Amerikaanse dollar moet worden betaald voor de afgelopen drie jaren. Per jaar moet de rekening, als de Suralco 700 miljoen kilowattuur  levert voor de internationale gangbare prijs van maximaal 2 US dollarcent, US$ 14 miljoen zijn, rekent de ex-EBS-topper uit. In drie jaren zou dat 42 miljoen moeten zijn. “Waarvoor is er dan 100 miljoen nodig? Want Suralco heeft geen fossiele brandstof gebruikt om in die jaren nadat die raffinaderij gesloten is, stroom te leveren,” informeert Meherdjan. “Het was pure hydrostroom, en dat kost internationaal voor zo een dam die 50 jaren oud is, niet meer dan 2 US dollarcent. Waarom wil men zo duur betalen? Waarom zijn we het daarmee eens, hoeveel gaan ze zelf in hun zak stoppen?”

De overeenkomst om duurder stroom te betalen, mede gebaseerd op fossiele brandstof,  is gesloten ten tijde van president Jules Wijdenbosch, brengt panellid Wong in herinnering. “Maar daarna heeft er nooit een nieuwe onderhandeling plaatsgevonden,” weet hij te vertellen. “We betalen heel veel aan stroom. En nu is het achterstallig. De regering heeft daar geen prioriteiten aan gesteld. Maar aan het volk brood, spelen en pakketten geven en niet aan achterstallige rekeningen betalen, zoals dat vaker het geval is met de regering,” vat hij samen.

Volgens Wong is het een strategie van de zittende regering “om rommel te maken.” De volgende regering moet die dan opruimen waardoor bepaalde nodige programma's niet uitgevoerd kunnen worden. Wanneer de rommel is opgeruimd, dient de veroorzaker zich weer aan als daadkrachtige redder. Een vicieuze cirkel die doorbroken moet worden met nieuwe politiekvoering en goed onderwijs, geeft Wong aan. “Door de jaren heen is het onderwijs gekelderd, het volk wordt dom gehouden, een volk die je dom houdt  kan je gemakkelijk onderdrukken. Scholing is belangrijk.”

Neus haalt aan dat er tussen 2012 en 2019 US$ 67 miljoen voor onderwijs en US$ 324 voor EBS is geleend. Ze verwijst naar de website van het Bureau voor de Staatsschuld. Voor zoveel geld in het onderwijs zijn er geen tastbare dingen neergezet, de kwaliteit is in die jaren niet verbeterd, merkt Neus op. “We kennen allemaal de problemen van loadshedding en andere problemen die EBS nog steeds heeft,” voegt ze toe. “Het lenen is geen issue, het gaat om controle, om opleveren van projecten. Op dit moment weten we niet hoe het geld besteed wordt, daarom zijn we zo boos.”

Idris Taus, ex-directeur van Natuurlijke Hulpbronnen en lid van PALU, kreeg de wind van voren terwijl hij vol overgave bezig was op te roepen voor eenheid en samenwerking. Mehardjan maakte een eind aan zijn rede. “Toen PALU in de regering was in 2012, ik was eerlijk niet corrupt, hebben ze me eruit gezet. U was directeur van NH,” voerde een boze Mehardjan aan. “Dan wil je samenwerken? Hok was minister, ik ben weggehaald, jullie hebben Vaseur gezet, die is 10 miljoen gaan stelen! Je wil samenwerken? Moeten we samenwerken met dieven en boeven?!” 

Mehardjan vervolgt zijn tirade: “Er is een project goedgekeurd om een centrale te bouwen op Paranam. EBS verlaat dat traject en houdt een inschrijving om een centrale van 36 megawatt te bouwen op Tout Li Faut. Er is een winnaar, maar ze verlaten dat traject en doen onderhands nu een deal. Binnenkort gaat u horen dat er in de stad twee machines komen. Corruptie, corruptie, corruptie!” Mehardjan deelt mee dat hij in 2017 nog eens uit functie is gezet. Dit keer tijdens het directeurschap van Rabin Parmesar (NDP). Taus benadrukt dat hij niet corrupt is en ook thuis is gezet door Bouterse, en wel drie keren.

René Gompers