Het ondernemen in Suriname staat ernstig onder druk als gevolg van structurele inefficiënties die directe impact hebben op de bedrijfsoperatie. Vooral procedures rond werk- en verblijfsvergunningen worden als  tijdrovend en complex ervaren. De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) luidt de alarmbel. Versterken van het ondernemingsklimaat begint niet alleen bij beleid, maar vooral bij de uitvoering daarvan. Dat blijkt uit recente signalen vanuit het bedrijfsleven, waar bedrijven aangeven dat knelpunten in administratieve processen en arbeidsmarktdynamiek hun dagelijkse bedrijfsvoering bemoeilijken.

Bedrijven signaleren onder meer lange doorlooptijden bij vergunningaanvragen, onduidelijkheid over vereiste documentatie en moeilijk voorspelbare administratieve en financiële verplichtingen. Daarnaast duurt het vaak lang voordat werknemers, met name buitenlandse arbeidskrachten, volledig inzetbaar zijn.

De inzet van buitenlandse arbeid neemt toe, mede door de krapte op de lokale arbeidsmarkt. Volgens ondernemers is dat een legitieme en noodzakelijke aanvulling, maar wordt de effectiviteit ervan beperkt door trage en complexe procedures.

De knelpunten hebben directe economische gevolgen. Ondernemers wijzen op hogere operationele kosten, vertragingen in productieprocessen en verminderde investeringszekerheid. “Wanneer procedures niet voorspelbaar en tijdig verlopen, wordt het moeilijk om bedrijfsactiviteiten efficiënt te plannen,” klinkt het uit de sector.

Naast administratieve obstakels speelt ook de arbeidsmarkt een rol. Bedrijven melden dat niet alle kandidaten verschijnen bij sollicitatiegesprekken en dat er sprake is van een gebrekkige aansluiting tussen vraag en aanbod. Ook werkhouding en motivatie worden in bepaalde sectoren als aandachtspunten genoemd. Dit onderstreept volgens betrokkenen dat arbeidsmarktontwikkeling een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van overheid, onderwijs en bedrijfsleven.

Ondernemers benadrukken dat verbetering niet slechts vraagt om ingrijpende hervormingen, maar juist om gerichte optimalisatie van bestaande processen. Als mogelijke oplossingen worden genoemd:
- verdere digitalisering en stroomlijning van vergunningprocedures
- betere en transparantere informatievoorziening over vereisten en kosten
- structureel overleg tussen overheid en private sector
- gerichte arbeidsmarktinitiatieven voor betere matching en vaardighedenontwikkeling en
- ondersteuning bij de integratie van buitenlandse werknemers

Volgens het bedrijfsleven ligt er een duidelijke kans om met relatief praktische aanpassingen het ondernemingsklimaat aanzienlijk te versterken. Efficiëntere uitvoering kan niet alleen kosten verlagen, maar ook het vertrouwen tussen overheid en private sector vergroten.

De conclusie is volgens de VSB duidelijk: Suriname beschikt over een bedrijfsleven met ambitie en potentie, maar het is de kwaliteit van de uitvoering die zal bepalen in hoeverre die potentie daadwerkelijk wordt benut.