Via webchat worden jaguar en jaguar-tanden te koop geboden.

Wildlife crime & trade, de criminaliteit in bedreigde in het wild levende diersoorten, wordt als de vierde meest lucratieve illegale business in de wereld gezien. De illegale stroperij en handel in de jaguar neemt toe. Starnieuws laat in een serie van negen artikelen ‘Jaguar op het Menu‘ verschillende instanties aan het woord die vertellen over de huidige gang van zaken in Suriname en de toekomst.

SCUA: Stop koop, handel en gebruik jaguar(delen)

“Wij kunnen alleen maar voorlichting geven”, zegt Thomson Cheung, voorzitter van de Suriname Chinese United Association (SCUA) aan Starnieuws. Samen met parlementariër Stephen Tsang trok de SCUA zelf aan de bel om Chinezen te wijzen op de illegale praktijken rond jaguars en jaguardelen. Na het persbericht van de Chinese ambassade zagen wij een rust op de markt. “Maar een week of twee geleden begon de verkoop weer”, zegt Cheung.

De SCUA is de overkoepelende organisatie van verenigingen van lokale Chinezen en de nieuwe stroom migranten uit China. Na de publicatie van het politiebericht over de aanhouding van drie personen met jaguar-tanden, is de Chinese ambassade in Paramaribo gevraagd om met een waarschuwingsbericht te komen. “De ambassade is de hoogste vertegenwoordiging van China en straalt meer gezag uit naar vooral de nieuwe Chinezen”, motiveert Tsang hun actie in een apart vraaggesprek.

Lobby niet van nu
“De berichten werden steeds verontrustender en ik zag de aanbiedingen op social media, zoals Facebook en webchat voorbijkomen”, zegt Tsang. Hij kreeg ook klachten binnen van burgers en dierenbeschermingsorganisaties. De lobby bij de Chinese verenigingen en de Chinese ambassade voor dierenbescherming is niet van nu, benadrukt Tsang. “Het begon toen de Chinese verenigingen besloten om het negatief beeld van de Chinees in Suriname met betrekking tot onder andere het eten van honden, tegen te gaan.” Een ander voorlichtingsmoment was tijdens de behandeling van de Wet Dierenwelzijn.

De SCUA sprak met de verschillende besturen binnen de organisatie, vertelt Cheung over hun interne actie. Wij zeggen de Chinezen dat ze moeten stoppen. Het is verboden om beschermde diersoorten en hun lichaamsdelen te kopen, verhandelen en gebruiken. “Maar de overheid moet ook haar deel doen en met meer voorlichting, controle en hogere straffen komen. Een boete opleggen of alleen voorlichting geven helpt niet.” De SCUA-voorzitter denkt zelf aan het intrekken van vergunningen en contracten. Hij hoopt dat Tsang in het parlement hierover wetsvoorstellen kan doen.

Jongeren als wederverkopers
Zowel Tsang als Cheung vermoeden dat het vooral de jongeren onder de nieuwe Chinese migranten zijn, die zich schuldig maken aan de illegale koop en handel in de jaguar. De jongeren zijn de wederverkopers. “Ze willen snel geld maken. De meesten werken in het bos en krijgen de aanbiedingen van de binnenlandbewoners”, zegt Cheung. Hij denkt niet dat de Chinezen zelf de jaguar bejagen. “De meeste kennen het bos niet, hebben geen wapenvergunning en geen ervaring hoe dit grote roofdier te schieten. Ze betalen liever ervoor.”

De Surinaamse jagers weten dat er geld valt te verdienen en spelen al te graag in op de nieuwe markt. “Wij zeggen de Chinezen om niet te kopen, want zolang zij bereid zijn te betalen, zullen de jagers de beschermde diersoorten schieten”, geeft de SCUA-voorzitter aan.

Jaguar op het menu
Surinames grootste roofkat met een maximale grootte van 1,85 meter en een gewicht van ongeveer 150 kilogram wordt in een kruiwagen of ijsbox te koop aangeboden: ‘omu yu wan bai’. In het binnenland gebeurt dat openlijk. In de stad bieden de sluwe jagers de koopwaar in een codetaal aan. Het vlees wordt graag gegeten, soms in een krachtige jok tjoy soep. De botten worden op alcohol gezet; hoe langer getrokken des te sterker en duurder.

Anderen geloven in de vermeende kracht van de medicijn of slikken de pil als potentie-verhogend middel. Eenmaal gekocht worden de jaguardelen verwerkt tot een pulp (smeersel) en/of een poedertje in een pil. Jaguarvet wordt verwerkt tot (massage) olie en tanden – vooral hoektanden – zijn los of verwerkt tot sieraad te krijgen. En de klauwen zijn geliefd om de vlijmscherpe nagels.

Tussen de oren
“Dus voor jouw lust, pijn en genot moet een dier gedood worden”, stelt Cheung retorisch. “Nee, a no kan, er zijn genoeg andere legale wildvleessoorten en medicijnen te krijgen. Jouw pijn blijft maar de jaguar is er niet meer.” Het gebruik van tijgerdelen en later die van andere katachtigen, is eeuwenlang een traditie geweest binnen de traditionele Chinese geneeskunde. Ook in Suriname is dit gebruik bekend geweest onder de eerste generatie Surinamers. Toen volgde de internationale bescherming met verbod en de strenge wetten. Tsang lacht, “het zit vaak tussen de oren. Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat het werkt.”

Nep spul
Sommige geloven dat het dragen van de tand hen bescherming en kracht geeft. Andere vinden het gewoon stoer, zegt Tsang. Een prestigekwestie, net als het hebben van een nieuwe auto of telefoon. Mensen handelen ook uit onwetendheid en laten zich oplichten, want ze weten niet eens zeker dat het een echte tand is, de pil niet gewoon calpol is of dat het flesje geen neppe alcohol bevat. “Je moet echt zwakzinnig zijn dat je erin trapt.”

“Wij wonen hier en dienen ons ook aan de Surinaamse wet en regelgeving te houden”, benadrukt de SCUA-voorzitter. Willen personen toch smokkelen dan zullen zij in China hele zware straffen krijgen. Hij begrijpt het niet zo goed waarom de justitie de drie Chinezen met jaguar-tanden die in januari werden aangehouden op de luchthaven, heeft laten gaan. Ze hebben alleen een boete betaald, klinkt hij nog verontwaardigd. “Het strafsysteem werkt niet demotiverend op overtreders.”

Samenwerken
Tsang herhaalt meerdere keren het belang van constante goede voorlichting in alle talen en via verschillende media. “De controle moet blijvend zijn en niet voor een periode opvoeren en dan stoppen.” Toeristen komen naar Suriname en denken dat het soms een bananenrepubliek is. Ze nemen de exclusieve wildlife producten graag als souvenir mee - vaak uit onwetendheid.

“Voorlichting geven is een verantwoordelijkheid van ons allen”, benadrukt hij. De SCUA-voorzitter zegt dat zijn organisatie openstaat voor de overheid en andere NGO’s om samen op te trekken in de strijd tegen bedreiging van de beschermde diersoorten. “Ook als het gaat om de consumptie van honden”, voegt hij eraan toe.