Menke: Iedere krant heeft eigen kleur

“Als je kijkt naar die vier kranten dan valt je op dat er een groot verschil is in toonzetting en iedere krant zijn eigen kleur heeft”, zegt hoogleraar Jack Menke aan Starnieuws. Na een 2010-inhoudsanalyse van de vier dagbladen concludeert hij dat “bewust, onbewust, de redactie, het management en journalisten hun eigen voorkeur en antipathieën hebben voor politieke organisaties en politici”.

Het valt Menke op dat er kranten zijn die met hun toonzetting soms zo scherp en extreem zijn in hun berichtgeving, dat deze eigenlijk niet goed doet aan het imago van de krant. Volgens de hoogleraar pretenderen kranten eigenlijk in hun medium ‘objectief’ te zijn. Ook in hun naam zoals de Ware Tijd, die suggereert ‘ik spreek de waarheid’. Menke erkent dat er lezers zijn die zich terugvinden in de bepaalde voorkeur of antipathie, taal van een krant en die daarom kopen. “Een samenleving draait op de één of andere manier op zichzelf reinigende correcties.” Iedere samenleving moet in balans zijn. Raak je uit balans dan krijg je groepen tegen elkaar.

Een krant heeft volgens hem, naast een informatieve ook een vormende en educatieve functie. “Een educatieve functie heeft te maken met bijvoorbeeld een stukje ethiek: wat is goed en kwaad. En geen dingen op de spits drijft maar juist probeert mensen op te voeden.” De les hieruit is dat Suriname geen extreem land is met polariserende groepen, en dat kranten een belangrijke functie hebben. “Net als tv en radio moeten zij die opvoedende en vormende functie in de gaten houden, bij het uitstippelen van de strategie en in dit geval het verslaan van verkiezingscampagnes en – issues.”

Menke vindt dat zelfs als een medium of journalist voorkeuren heeft, is de woordkeuze belangrijk, net als een diplomaat. Die kiest uit hoofde van zijn functie voor diplomatieke taal en soms ‘verzachtend’ woordgebruik. Zij kiezen hun woorden. “En kranten-journalisten hoeven niet precies vanuit die diplomatencode te werken, maar moeten in hun scherpte en woordkeuze bij het beschrijven van bepaalde extreme dingen of incidenten rekening houden met de samenleving, met allerlei religieuze en etnisch groepen.”

Tijdens de Masterclass Verkiezingen Suriname hebben cursisten in groepsverband zelf een inhoudsanalyse gedaan op een bericht en cartoon. Zij moesten onder andere de toon van de kop en inhoud nagaan, de informatiebron aangeven. Er ontstond een levendige discussie over de toon, de bedoeling van de inhoud en het sarcasme in de cartoon.