Frankrijk: Noodtoestand hangt in de lucht

De Franse president Emmanuel Macron houdt vandaag een veiligheidsbijeenkomst. De spoedzitting volgt na rellen van honderden anti-regeringsbetogers gisteren in Parijs. Een woordvoerder van de regering zei dat de mogelijkheid van het uitroepen van een noodtoestand reëel is om de onrust aan te pakken.

De protesten over brandstofbelasting zijn uitgegroeid tot een algemene woede over hogere kosten van levensonderhoud. Terwijl sommige demonstranten vreedzaam zijn gebleven, hadden anderen gewelddadige botsingen met de politie en bereikten ze de Arc de Triomphe.

Meer dan 100 mensen raakten zaterdag gewond, onder wie 23 leden van de veiligheidstroepen. Volgens de politie zijn meer dan 400 mensen gearresteerd.
President Macron is vanmorgen teruggekeerd van de G20-top in Argentinië en is rechtstreeks gegaan naar de Arc de Triomphe om de schade op te nemen.

Regeringswoordvoerder Benjamin Griveaux vertelde aan Europe 1 radio dat een noodtoestand een mogelijke optie was. "We moeten nadenken over de maatregelen die kunnen worden genomen, zodat deze incidenten niet opnieuw plaatsvinden," zei hij.
De demonstranten staan bekend als de "gilets jaunes" (gele vesten), omdat ze de straat zijn opgegaan met de goed zichtbare kleding die volgens de Franse wetgeving in elk voertuig moet worden gedragen. Hun belangrijkste klacht is een stijging van de benzinebelastingen. President Macron zegt dat zijn motivatie voor de toename milieuvriendelijk is, maar demonstranten vinden dat hij het contact met het volk heeft verloren - vooral met niet-stedelingen die afhankelijk zijn van hun auto's.

De protestbeweging heeft geen herkenbaar leiderschap en is gegroeid via de sociale media, met een hele reeks deelnemers van de uiterst linkse anarchist tot de nationalistische extreemrechtse, en veel gematigden ertussenin. Bijna 300.000 mensen namen deel aan de eerste landelijke demonstratie op 17 november.

Gisteren verzamelden de "gele vest" demonstranten zich voor een derde weekend, opnieuw met Parijs als doel. Op de Champs-Elysées vuurde de politie met traangas, verdovingsgranaten en waterkanonnen, terwijl gemaskerde demonstranten projectielen slingerden en gebouwen in brand staken. Bijna 190 branden werden geblust en zes gebouwen gingen in de vlammen op, zei het ministerie van Binnenlandse Zaken. Warenhuizen en metrostations werden gesloten als gevolg van het geweld.

President Macron zei zaterdag dat de protesten "absoluut niets te maken hadden met een vreedzame demonstratie van een legitiem ongelijk of ontevredenheid." Hij zei dat de verantwoordelijken geen verandering wilden, maar in plaats daarvan 'chaos wilden veroorzaken'.

Hij heeft lang volgehouden dat zijn brandstofbeleid nodig is om de opwarming van de aarde tegen te gaan en heeft zijn politieke tegenstanders ervan beschuldigd de beweging te hebben gekaapt om zijn hervormingsprogramma te blokkeren. Macron probeerde eerder deze week verzoenend te klinken en zei dat hij openstond voor ideeën over hoe de brandstofbelasting kon worden toegepast.

De prijs van diesel, de meest gebruikte brandstof in Franse auto's, is de afgelopen 12 maanden met ongeveer 23% gestegen tot een gemiddelde van € 1,51 ( US$ 1,71) per liter, het hoogste niveau sinds het begin van de jaren 2000. De wereldolieprijzen stegen weliswaar voordat ze terugliepen, maar de regering Macron verhoogde haar koolwaterstofbelasting dit jaar met 7,6 cent per liter diesel en met 3,9 cent voor benzine als onderdeel van een campagne voor schonere auto's en brandstof. Het besluit om een verdere verhoging van 6,5 cent op diesel en 2,9 cent op benzine op te leggen op 1 januari 2019 werd gezien als de laatste druppel.