Theo Jubitana, voorzitter van de Organisatie van Samenwerkende Inheemse Dorpshoofden in Para en kapitein Hollandse Kamp. (Foto: Ranu Abhelakh)
De Inheemsen zullen de Internationale Dag der Inheemse Volken op 9 augustus met een vreedzame manifestatie en petities gedenken. “Wij willen een signaal geven aan de regering, dat wij serieus bezig zijn met het opeisen en afdwingen van onze grondenrechten”, zegt Theo Jubitana voorzitter van de Organisatie van Samenwerkende Inheemse Dorpshoofden in Para (OSIP) aan Starnieuws. Anderzijds is de actie een teken naar de Inheemse broeders toe. “Wij tonen dat wij bereid zijn de eenheid te vormen om die ene vuist te maken.”

De loop door de straten van Paramaribo, is een initiatief van de dertien dorpsgemeenschappen in Para, aangevuld met één uit Wanica. De grondenrechten problematiek wordt maar niet opgelost, ondanks internationale vonnissen. “Het houdt ons bezig en wij zijn niet langer bereid om in onze dorpen te blijven zitten. Wij willen zichtbaarder worden voor de samenleving en regering.” De OSIP is een regionale werkarm van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname, VIDS. Hierbinnen zit ook de Kaliña en Lokono Inheemse dorpen Marowijnegebied, KLIM. Alle organisaties participeren en de deelnemers lopen traditioneel gekleed.

Niet tegen regering
De dorpen willen petities aanbieden aan de president en de Assembleevoorzitter. Jubitana benadrukt dat de manifestatie niet tegen de regering is, integendeel! Als Inheemse volken eisen zij hun collectieve grondenrechten op. “Indien een Grondwetswijziging hiervoor nodig is, maak er dan werk van. Wij leven in collectief stamverband en niet als individuen. Wij hebben binding met die grond waar wij wonen en zijn één met die natuur.” De OSIP-voorzitter geeft aan dat de regering gronden blijft uitgeven binnen hun woongebied of directe omgeving. De recreatieoorden verrijzen als paddestoelen in Para. Jubitana is dorpshoofd van Hollandse Kamp. Recentelijk is de achtertuin van zijn dorp uitgegeven aan iemand in Paramaribo voor een vakantieoord. “Eigenhandig zijn borden ‘verboden toegang’ geplaatst, in het gebied naar onze kostgrondjes toe.”

Landelijk kent elk Inheems dorp de identieke problemen zoals grondenrechten, onderwijs en gezondheidszorg. Wij als enkelingen kunnen het probleem niet alleen oplossen, onderstreept Jubitana. Er zijn bondgenoten nodig. Met de actie op 9 augustus slaan de inheemsen de handen ineen en gaan voor een gezamenlijke aanpak. “Het is nu of nooit. De internationale vonnissen liggen daar.”

Grondbeschikking Luchthavenbeheer
Het OSIP-initiatief volgt na de vele grondproblemen in Para. Zo vechten Hollandse Kamp en Wit Santi al jaren hun rechten aan bij de regering, die een grondbeschikking heeft toegewezen aan Luchthavenbeheer. Van het toegewezen stuk terrein valt ongeveer 200 meter binnen Wit Santi. Terwijl voor Hollandse Kamp de hele woonkern van meer dan 250 personen, eronder valt. In juni voerden partijen gesprekken hierover, waarna in juli vier ministers zich ter plekke oriënteerden. Partijen zijn on-speaking terms. Er is gevraagd om een persstilte en dat OSIP de onderhandelingscommissie verkleind. “Met het laatste zijn wij het niet mee eens. De regering kan over een batterij aan adviseurs beschikken, waarom kunnen wij dan niet bepalen wie in onze delegatie zit.”

De vervolggesprekken zijn gepland na 9 augustus. Vanaf de koloniale periode worden de Inheemsen verdreven van hun gronden. “Anno 2016 vertrekken wij niet meer zonder slag of stoot.” De dorpelingen vinden dat de regering in overleg met hen moet treden. “Wij willen inspraak. Zij moeten uitleggen waarom zij de grond in algemeen belang nodig heeft. Want ons belang maakt deel uit van het algemeen belang van Suriname.” De OSIP eist dat de regering eerst de beschikking intrekt en dan in overleg met haar treedt.

Loop 9 augustus
Voor de manifestatie verzamelen de Paranen en de groepen vanuit West-Suriname en Marowijne, zich rond 10 uur in Paramaribo. “Vanwege de hoge transportkosten komen dorpelingen uit het Zuiden niet. Zij zijn wel solidair met de actie. Uit andere gebieden zoals het Wayambo gebied, die niet met bussen vol afreizen, komen alleen de dorpshoofden.” De loop start vanuit Ondrobon (eindhalte Nickerie bus) en eindigt op het Onafhankelijkheidsplein. Er volgen daar toespraken van Jubitana (Para), Ricardo Mac-Intosh (West-Suriname), Margriet Biswane (Marowijne) en Ricardo Pané (VIDS). Het geheel wordt afgesloten met enkele optredens, waarbij de deelnemers hun cultuur zullen delen met het publiek.