Vrijheid van meningsuiting en respect voor mensenrechten zijn volgens de Verenigde Naties (VN) essentieel bij het streven van de wereldgemeenschap om dit jaar nog te komen tot een agenda van nieuwe millenniumdoelstellingen. Dit staat in een verklaring die is getekend door de hoogste organen van de VN en uitgegeven in verband met Internationale Dag van de Persvrijheid, vandaag 3 mei. De verklaring is getekend door secretaris-generaal, Ban Ki-Moon en de speciale VN-gezanten, Irina Bokova and Zeid Ra’ad Al Hussein.

Volgens de VN is recht op vrije meningsuiting, op elk niveau cruciaal om de doelen te kunnen vaststellen. Vrede, veiligheid, duurzame ontwikkeling en respect voor mensenrechten zijn de belangrijkste elementen die op de agenda komen te staan. De VN laat optekenen dat een ieder vrij moet zijn, informatie te zoeken, te ontvangen en kennis en informatie via alle media te laten circuleren. In de verklaring wordt gehamerd op kwalitatieve journalistiek beoefening, waardoor burgers op een juiste manier geïnformeerd kunnen worden over de ontwikkeling van hun samenleving. Kwalitatieve journalistiek is volgens de VN/Unesco de sleutel voor het bestrijden van onrecht en corruptie en het bloot leggen van machtsmisbruik. Het thema voor dit jaar is dan ook ‘Laat de journalistiek gedijen’.

De journalistiek moet volgens de VN/Unesco gedijen in een omgeving waar journalisten en nieuwsredacties, zelfstandig, zonder enige inmenging en in een veilige situatie werken. In herinnering wordt gebracht, de gruwelijke aanvallen tegen journalisten, waarbij elke week tenminste een journalist de dood heeft gevonden in conflictgebieden. De VN en de Unesco spreken zich uit voor betere beveiliging van journalisten en het krachtig ondersteunen van de strijd tegen straffeloosheid die is ingezet door de Unesco en andere VN-organisaties.

Gelijke kansen
Elke stem heeft het recht van spreken en het recht gehoord te worden. Mannen en vrouwen moeten gelijke kansen hebben en krijgen. Ondervertegenwoordiging van vrouwen in de media en op besluitvormingsniveau moet worden opgeheven. Vrijheid van meningsuiting en persvrijheid zijn volgens de VN geen luxe attributen die kunnen wachten tot duurzame ontwikkeling is bereikt. Het is cruciaal voor het genot van alle mensenrechten en van vitaal belang bij goed bestuur en rechtstaat”, staat in de verklaring.

Wereldwijd en dus ook in de Caribische regio wordt elk jaar extra aandacht besteed aan deze dag. In samenwerking met de Unesco organiseert de associatie van Caribische Mediawerkers verschillende activiteiten waar wordt stilgestaan bij onderwerpen die te maken hebben met de persvrijheid. Dit jaar wordt extra aandacht besteed aan straffeloosheid van alle vormen van geweld te beginnen van bedreiging tot moord op journalisten. Aan de orde komen ook onderwerpen als informatieverschaffing vanuit de overheid en instituten, de onafhankelijkheid en kwaliteit van de journalistiek en het ongedaan maken of schrappen van zogenaamde muilkorfwetten.

De Dag van de Persvrijheid is in 1993 in het leven geroepen door de Verenigde Naties na een algemene conferentie van de Unesco in 1991. Daar is erkent dat een vrije pluriforme en onafhankelijke media essentieel is voor een democratische samenleving. In herinnering wordt gebracht dat slechts 16 procent van de wereldbevolking leeft in een land waar de persvrijheid naar behoren wordt beleefd.

Wilfred Leeuwin