Australië wordt het eerste land ter wereld waar jongeren onder de 16 jaar geen sociale-media-accounts meer mogen hebben. Techbedrijf Meta is deze week al begonnen met het verwijderen van accounts van kinderen op Instagram, Facebook en Threads, vooruitlopend op een nieuw verbod dat op 10 december ingaat.

Meta had gebruikers tussen de 13 en 15 jaar eerder gewaarschuwd dat hun accounts vanaf 4 december zouden worden geblokkeerd. In totaal gaat het om ongeveer 150.000 Facebook-gebruikers en 350.000 Instagram-accounts. Ook Threads, dat gekoppeld is aan Instagram, valt onder het verbod.

De nieuwe wet in Australië verplicht sociale-mediabedrijven om te voorkomen dat kinderen onder de 16 jaar een account hebben. Doen ze dat niet, dan riskeren ze boetes tot 49,5 miljoen Australische dollar (ongeveer 33 miljoen Amerikaanse dollar).

Ook andere platforms zoals YouTube, TikTok, Snapchat, X (voorheen Twitter), Twitch, Reddit en Kick vallen onder de nieuwe regels.

De Australische regering zegt dat het verbod nodig is om kinderen beter te beschermen tegen schadelijke online-inhoud, cyberpesten en het risico op grooming door volwassenen. Uit onderzoek van de overheid blijkt dat 96% van de kinderen tussen 10 en 15 jaar sociale media gebruikt en dat een groot deel wordt blootgesteld aan schadelijke content, zoals gewelddadige video's, vrouwenhaat en materiaal dat eetstoornissen of zelfbeschadiging stimuleert.

Meer dan de helft van de jongeren zegt cyberpesten te hebben meegemaakt, terwijl één op de zeven aangeeft benaderd te zijn op een manier die lijkt op grooming.

Meta zegt zich aan de nieuwe wet te zullen houden, maar pleit voor een andere methode: volgens het bedrijf zouden appwinkels verplicht moeten worden leeftijdscontrole te doen wanneer een app wordt gedownload. Zo hoeven tieners hun leeftijd niet telkens opnieuw te verifiëren in elke app.

Jongeren die vinden dat hun account onterecht wordt verwijderd, kunnen een beoordeling aanvragen en hun leeftijd bewijzen met een door de overheid uitgegeven ID-kaart of via een videoselfie.

De Australische regering verdedigt het besluit krachtig. Minister van Communicatie Anika Wells noemt de maatregel noodzakelijk om “Generatie Alfa te beschermen tegen de roofzuchtige algoritmes” die volgens haar verslavingsachtig gedrag veroorzaken.

Er is echter ook stevige kritiek. Organisaties waarschuwen dat kinderen die afhankelijk zijn van sociale media voor contact of ondersteuning hierdoor in een isolement kunnen raken. Anderen vrezen dat jongeren alternatieve, veel minder gereguleerde platforms zullen opzoeken.

YouTube noemt de wet “overhaast” en stelt dat het verbod kinderen juist minder veilig maakt, omdat platforms met ouderlijk toezicht nu geen optie meer zijn.

Omdat Australië het eerste land ter wereld is dat zo’n vergaand social-mediaverbod invoert, wordt de maatregel internationaal nauwlettend gevolgd. Andere landen onderzoeken inmiddels of een vergelijkbare aanpak mogelijk of wenselijk is.