Suriname staat op een kruispunt. Aan de ene kant horen wij opnieuw mooie verhalen over economische groei, ontwikkeling en een veelbelovende toekomst. Aan de andere kant staat de gewone Surinamer dagelijks in de winkel, bij het tankstation en bij de apotheek en vraagt zich af: wanneer ga ik die vooruitgang eindelijk in mijn portemonnee voelen?

Voor veel gezinnen is het leven nog steeds een dagelijkse strijd. De prijzen stijgen, terwijl de inkomsten van grote groepen burgers nauwelijks gelijke tred houden met de kosten van levensonderhoud. Vooral mensen die uitsluitend afhankelijk zijn van een AOV-uitkering of een laag inkomen worden steeds harder geraakt. Zij kunnen niet nog verder bezuinigen, want er valt nauwelijks nog iets te bezuinigen.

En dan rijst de pijnlijke vraag: hoe lang moet het Surinaamse volk nog wachten?

Opeenvolgende regeringen hebben ons gouden bergen beloofd. Betere gezondheidszorg, kwalitatief onderwijs, meer werkgelegenheid, economische ontwikkeling, veilige wijken, goede wegen en een einde aan corruptie. Maar te vaak bleven die beloften steken in verkiezingsprogramma's, toespraken en politieke propaganda, terwijl de burger de rekening bleef betalen.

Het vertrouwen in de politiek is daardoor ernstig aangetast.

Niet omdat iedere politicus slecht of onbekwaam is. Er zijn ongetwijfeld integere en deskundige politici die het beste voor hebben met ons land. Maar wanneer burgers keer op keer zien dat politieke belangen, partijbelangen en persoonlijke belangen soms zwaarder lijken te wegen dan het algemeen belang, ontstaat er iets gevaarlijks: wantrouwen.

En wanneer burgers bovendien de indruk krijgen dat machtige personen zichzelf kunnen beschermen tegen de gevolgen van hun handelen, wordt niet alleen het vertrouwen in politici aangetast, maar ook het vertrouwen in de rechtsstaat en in de democratie zelf.

Dat is misschien wel ons grootste probleem.
Maar als de politiek het niet kan, wie dan wel?

Mijn antwoord is: wij allemaal.

Niet omdat burgers de verantwoordelijkheid van de regering moeten overnemen, maar omdat een democratie veel meer is dan eenmaal per vijf jaar een stem uitbrengen.

Wij moeten ophouden politici uitsluitend te beoordelen op hun mooie verkiezingsbeloften. Wij moeten hen beoordelen op resultaten, integriteit, transparantie en verantwoordelijkheid.

Suriname beschikt over voldoende deskundige mensen. Mensen met kennis van economie, landbouw, onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur, technologie, financiën en bestuur. Waarom zouden wij die kennis niet veel nadrukkelijker inzetten voor de ontwikkeling van ons land?

Waarom zouden maatschappelijke organisaties, ondernemers, vakbonden, wetenschappers, professionals en burgers niet gezamenlijk nadenken over een langetermijnvisie voor Suriname die niet bij iedere verkiezing opnieuw wordt aangepast?

En vooral: de toekomstige olierijkdom mag geen nieuwe bron van rijkdom voor enkelen worden.

Als wij werkelijk een ander Suriname willen, moeten wij ervoor zorgen dat onze natuurlijke rijkdom wordt omgezet in betere scholen, betere gezondheidszorg, goede infrastructuur, betaalbare energie, werkgelegenheid en kansen voor onze kinderen en kleinkinderen.

Een rijk land is namelijk niet een land waar een paar mensen miljonair worden.

Een rijk land is een land waar een oude vrouw die uitsluitend van haar AOV moet leven, waardig kan wonen en eten. Waar een kind goed onderwijs krijgt, ongeacht de financiële positie van zijn ouders. Waar een zieke patiënt tijdig geholpen wordt. Waar een ondernemer niet afhankelijk is van politieke connecties. Waar jongeren toekomst zien in hun eigen land. En waar niemand, ongeacht zijn positie of functie, boven de wet staat.

Misschien moeten wij daarom niet langer alleen vragen:
“Welke politieke partij gaat Suriname redden?”

De betere vraag is:
“Welke samenleving willen wij zelf zijn?”

Want uiteindelijk kan geen enkele regering een land duurzaam veranderen als de samenleving corruptie accepteert, vriendjespolitiek normaal vindt en politici telkens opnieuw beloont voor beloften die niet worden waargemaakt.

Suriname heeft geen gebrek aan mensen met goede ideeën. Suriname heeft vooral behoefte aan integriteit, deskundigheid, controle en burgers die niet langer genoegen nemen met mooie woorden.
Wordt het tijd om anders te gaan besturen?

Misschien moeten wij daarom een nog fundamentelere vraag durven stellen:
Kunnen we een bestuursmodel creëren waarin politici veel minder macht hebben over het dagelijks bestuur van het land en waarin deskundigheid, onafhankelijkheid, transparantie en meetbare resultaten centraal staan?

Een bestuursmodel waarin niet politieke loyaliteit, maar kennis, integriteit en bewezen deskundigheid bepalen wie verantwoordelijkheid krijgt.

Een model waarin de politiek de grote lijnen en het beleid bepaalt, maar waarin de dagelijkse uitvoering zoveel mogelijk wordt overgelaten aan deskundige en onafhankelijke professionals. Waarin iedere bestuurder afgerekend kan worden op concrete resultaten en waarin niemand, ongeacht zijn positie, boven de wet staat.

Is zo'n model mogelijk binnen onze democratie?

Ik denk van wel.

Maar hoe zou zo'n bestuursmodel voor Suriname eruit kunnen zien? Wie zou daarin de macht moeten hebben, hoe voorkomen we dat ook zo'n systeem wordt misbruikt en welke rol blijft er dan over voor politieke partijen en het parlement?

Chamsoender Jan Gopi