Jack Menke
Suriname is in de wurggreep van mamio-regeringen in een hernieuwd koloniaal systeem. Na suiker, bauxiet en goud kunnen we met een volgende mamio-regering ook met offshore-olie-inkomsten elke vorm van ontwikkeling vergeten. Bij gebrek aan ontwikkelingsvisie verkavelen kapitaalkrachtige coalitiepartijen de diep gezonken overheid en staatsbedrijven steeds verder en blijft de politiek verslaafd aan de ‘grijpstuiver’ en de grondstoffenvloek die buitenlandse multinationals en Surinaamse bondgenoten achterlaten na de export van onze mineralen. De enige stem die de kiezer nog heeft: domweg het ingevulde stembiljet in de stembus doen, blanco stemmen of het in de prullenbak deponeren en actie voeren.

Mislukte lappendeken
Een mamio-regering is simpelweg een mislukte lappendeken, waarbij de verschillende politieke partijen binnen een kleurrijke regeringscoalitie geen geheel vormen. Net als de vorige regeringscoalitie is ook de huidige regering een mislukte lappendeken van politieke partijen. Het zorgwekkende is dat politieke partijen sinds de Grondwet van 1987 steeds meer macht verwierven, terwijl zij van alle instituties binnen de democratie het minste vertrouwen genieten in de samenleving. Erger nog: na 1987 is het vertrouwen in partijen tot bijna nul gedaald. Intussen hebben zij hun macht verder vergroot met de Wet op Politieke Organisaties (1988), de terugroepwet (2005) en de wet die pre-electorale combinaties verbiedt (2024). Hierdoor kregen de grote politieke partijen, samen met hun financiële belangengroepen, meer controle over coalitievorming, terwijl kleine partijen (met meer interne democratie) steeds minder kansen kregen binnen het politieke systeem.

Staatsbedrijven: vloek of zegen
Het publiek wordt regelmatig geconfronteerd met schandalen binnen de staat en staatsbedrijven, die na ‘lappendekenoplossingen’ door pseudodeskundigen en politici weer met een sisser aflopen. Opvallend zijn recente schandalen binnen staatsbedrijven die zich vooral afspeelden in de landbouw-, bosbouw- en transportsectoren. De huidige coalitie worstelt met bergen conflicten, die doorgaans een erfenis zijn van voorgaande regeringen. Ook binnen deze regering zijn er eindeloze conflicten en diefstallen, dwars door oppositiepartijen en coalitiepartners heen. Het betreft door mamio-politieke verkaveling benoemde onbekwame leidinggevenden, gekenmerkt door corruptie, misleiding en mismanagement.

Er zijn drie kanten aan de mamiovloek binnen staatsbedrijven. Ten eerste is dit een erfenis van de reeds vóór de onafhankelijkheid mislukte strategie van staatsbedrijven en joint ventures met multinationals. (Anno 2026 zijn er meer dan 150 veelal leeggeroofde en verlieslatende staatsbedrijven.) Ten tweede worden de meeste problemen niet opgelost en lopen deze met een sisser af vanwege kort politiek lijfsbehoud en/of economische belangen. Ten derde bevestigen de schandalen de wurggreep van visieloze mamio-regeringen, die steeds bergen problemen achterlaten waarmee de volgende mamio-regering verder blijft modderen. Het politieke systeem herbergt een erfenis van diefstal en mismanagement, waarbij micromanagement en lapwerk de verworden overheidsstructuur met staatsbedrijven overeind houden. Illustratief is de SLM, waar decennialange chaos, mismanagement en financiële schandalen een experiment zonder duurzaam fundament in de lucht houden.

De naar boven gekomen schandalen vormen slechts het topje van de ijsberg binnen een falend mamio-politiek systeem dat zichzelf in stand houdt, ongeacht oppositie- of coalitiebanken in DNA. Immers, de kern van een mamio-regering is het verkavelen van de centrale overheid (ministeries, directoraten, buitenlandse posten etc.) en staatsbedrijven, doorgaans bemenst met ondeskundige partijgenoten en politieke gelukzoekers.

Anti-ontwikkeling en micromanagement
Anti-ontwikkeling en blijvende ongelijkheid vormen de prijs voor het hardnekkig vasthouden aan een koloniaal recept van mijnbouw als beleidsspeerpunt van alle mamio-regeringen. Het enerzijds op de lange baan schuiven van collectieve rechten en anderzijds het volgens neokoloniaal recept faciliteren van multinationals, werkt conflicten met Inheemsen en Marrons in de hand. De bij wet gegeven buitensporige macht aan politieke partijen, gecombineerd met hun verwevenheid met illegaliteit, mislukte staatsbedrijven en economische belangen, belemmert elke vorm van werkbare coalities en ontwikkeling. Integere regeringsleiders raken de draad kwijt en neigen steeds meer te vervallen in micromanagement binnen een veretterd nieuw koloniaal politiek systeem.

Om ontwikkeling te kunnen bereiken is er geen andere weg: het politieke systeem moet op de schop via gerichte buitenparlementaire pressie!

Jack Menke