Vaidya Shasvin Bhoelai doet een polsdiagnose om de staat van de gezondheid te bepalen. (Foto: Ranu Abhelakh)
Iedereen wordt een dagje ouder. Dat begint al bij de geboorte. Maar hoe je gezond ouder kunt worden, ligt voor een groot deel in je eigen handen. Dit stelt de vaidya ayurveda (natuurgeneeskundig arts) Shasvin Bhoelai in gesprek met Starnieuws. “Gezondheid wordt vaak pas op latere leeftijd serieus genomen, maar het is een voortdurend proces dat begint bij de geboorte. Wie bewust leeft, kan langer en vitaler oud worden.”

Bhoelai is van Surinaamse komaf en studeerde in India en Nederland, alwaar hij zich specialiseerde in gezond en vitaal oud worden. In Leiden heeft hij zijn eigen praktijk, ‘Asamanya Ayurveda Healing’. Gezond ouder worden draait om preventie, onderstreept de vaidya. Kleine dagelijkse gewoontes maken het verschil. Daarbij is ook mentale balans essentieel — stress versnelt veroudering, terwijl een goede balans tussen lichaam en geest juist bijdraagt aan vitaliteit. Bhoelai benadrukt dat het doel dan ook niet is om veroudering tegen te houden, “maar om er bewust en in balans doorheen te gaan. Het is een natuurlijk proces.”

Let op je gezondheid
Het leven — van geboorte tot de dood — verloopt volgens drie fasen, begint hij zijn toelichting. Die zijn groei (kapha), activiteit (pitta) en veroudering (vata). Overgangen zoals de menopauze en andropauze markeren het moment waarop veroudering zichtbaarder wordt. Dan hoor je: ‘let op je gezondheid’. Maar wanneer en hoe let je hierop?

Vanuit de ayurveda, een eeuwenoude Indiase gezondheidsleer, wordt gezondheid persoonlijk benaderd (personalised medicine), met nadruk op preventie, vertelt Bhoelai. “Ieder mens heeft een eigen constitutie (prakriti) en mogelijke disbalans (vikriti). Door hierop af te stemmen, kun je gericht werken aan je balans.”

Voeding speelt sleutelrol
Vaak negeren mensen signalen die het lichaam zelf afgeeft, zoals buikkrampen, een zure maag, hoofdpijn of simpelweg een dag waarop men zich niet goed voelt. Ons lichaam heeft een zelfregenerend vermogen, zoals de huid die herstelt na een snijwond. Voeding speelt hierbij een sleutelrol. Naarmate je ouder wordt, neemt de spijsverteringskracht af (agni). “Wat je eet, beïnvloedt direct je energie, weerstand en verouderingstempo.”

Bhoelai adviseert dan ook warme, lichte en goed verteerbare voeding. Gezond eten is bij uitstek al een medicijn. “Gezond eten hoeft niet duur te zijn; je eten groeit bij wijze van spreken in je achtertuin of langs de weg”, merkt hij op, verwijzend naar de vruchtbare Surinaamse bodem. “Kleine aanpassingen in eetgewoonten kunnen al een groot verschil maken voor hoe we ons dagelijks voelen.”

Stress versnelt verouderingsproces
In één adem met voeding en beweging noemt hij ook het belang van mentale en spirituele aspecten. Stress wordt gezien als een versneller van het verouderingsproces. Het lichaam wordt daarbij beschouwd als het “huis van de ziel” en verdient dus zorg op alle niveaus. “Balans tussen lichaam en geest is essentieel voor een vitaal leven.” Onvoldoende beweging leidt bovendien tot snellere achteruitgang en meer chronische klachten.

Fysieke en mentale gezondheid
Met zijn expertise in gezond en vitaal oud worden stimuleert hij initiatieven zoals vitality clubs als eenvoudige en praktische oplossing. Groepen van jong tot oud zouden in de straat, buurt, wijk of zelfs binnen de familie meerdere keren per week in de buitenlucht kunnen bewegen, yoga doen, zwemmen of dansen. “Groepsactiviteiten versterken niet alleen de fysieke en mentale gezondheid, maar ook de sociale contacten en motivatie om te bewegen. Onder senioren kan dit eenzaamheid verminderen.”

Wilde sopropo en moko-mokoplant
Ayurveda draait om zelfheling en gezond blijven door balans tussen lichaam, geest en ziel. Bij een diagnose kijkt de vaidya naar vier belangrijke aspecten: voeding, beweging, slaap en seksualiteit. Als een van deze niet in balans is, kan dat leiden tot ziekte. Behandelingen variëren van dieetaanpassingen en massages met etherische oliën tot het gebruik van kruiden, zoals wilde sopropo bij diabetes of de moko-mokoplant voor wondheling. De Wereldgezondheidsorganisatie erkende ayurveda in 1978.

Voor meer informatie over gezond en vitaal oud worden of het opzetten van vitality clubs: info@ayurveda-aah.com