Swami Girdhari, secretaris van de VES
Swami Girdhari, secretaris van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES), heeft in een reactie aan Starnieuws scherpe kritiek geuit op de “Wet geldelijke voorzieningen van president, vicepresident, ministers, Assembleeleden en rechterlijke macht”. Hij stelt voor een 'Commissie van Wijze Surinamers' in te stellen, bestaande uit vertegenwoordigers van DNA, regering, rechterlijke macht, het Planbureau, de Staatsraad, een jurist en een econoom. Deze commissie zou als taak moeten krijgen een nieuwe beloningsstructuur te ontwikkelen voor de topinkomens binnen het Openbaar Bestuur. De voorgestelde structuur zou vervolgens aan DNA worden voorgelegd, die hierover een besluit moet nemen.

Volgens Girdhari is er een schokgolf door de samenleving gegaan bij het bekend worden van de bedragen die gezagdragers ontvangen binnen de rechterlijke macht en De Nationale Assemblee (DNA). De bedragen noemt hij abominabel hoog in vergelijking met de salarissen van andere groepen binnen het Openbaar Bestuur en het overheidsapparaat.

Hij wijst erop dat het BBP per capita in 2025 ongeveer USD 6.800 bedroeg. “Het is dan onrechtvaardig dat er voorzieningen worden getroffen door DNA voor autoriteiten die bedragen verdienen van USD 35.000 tot USD 300.000 per jaar. Dit is onrechtvaardig en dient met de hoogste spoed gecorrigeerd te worden,” stelt Girdhari. Hij benadrukt dat er verschillen in salaris mogen bestaan op basis van verantwoordelijkheid, opleiding en ervaring, maar dat deze moeten passen binnen een rechtvaardigheidskader en de economische situatie van het land.

'Synchronisatie' die tot ontwrichting leidde
Girdhari memoreert dat DNA in november 2024, zes maanden vóór de verkiezingen, wetten aannam over de geldelijke voorzieningen van de rechterlijke macht, de president en vicepresident, ministers en assembleeleden. De morele onderbouwing van deze wetgeving werd gepresenteerd als een hervorming in het algemeen belang: dubbele salarissen zouden verdwijnen, privileges worden ingeperkt, pensioenleeftijden verhoogd en transparantie versterkt, terwijl de Staat er per saldo financieel op vooruit zou gaan. Er zou sprake zijn van “synchronisatie”.

De realiteit is volgens hem anders. “We zien dat de top van het land eind 2024 gekozen heeft om zichzelf en de rechterlijke macht exorbitant hoge salarissen toe te kennen, zonder dat de financiële implicaties voor de Staatsbegroting zijn meegenomen.” Geen enkele partij in DNA vond het volgens hem van belang om de doorrekening van de wetten onderdeel te maken van het debat.

De bedoelde synchronisatie heeft volgens Girdhari uiteindelijk geleid tot het uit elkaar trekken van de salarisverhoudingen binnen het Openbaar Bestuur. Hij stelt dat wat in november 2024 is gepresteerd, geen vorm van goed bestuur was van de toenmalige DNA-coalitie van VHP, ABOP en PL, ondersteund door de BEP. Acht maanden na aantreden van een nieuwe regering en een nieuwe samenstelling van DNA – bestaande uit NDP, NPS, ABOP, BEP, A20 en PL – is volgens hem nog geen correctie doorgevoerd. “Ze ontvangen deze hoge bedragen en blijkbaar is er geen behoefte om de wet te wijzigen, terwijl de NDP deze wetten als asociaal had bestempeld,” voerde Girdhari aan.

Effect op private sector en onderhandelingspositie vakbonden
Girdhari wijst erop dat verhogingen van salarissen in de publieke sector ook effect hebben op de private sector. In het lage- en middeninkomenssegment heeft de overheid de afgelopen jaren diverse aanpassingen gepleegd voor werkers in de publieke sector. Delen van de private sector, met name het midden- en kleinbedrijf, konden dat tempo niet bijbenen.

Bij de hoge inkomensgroepen liggen de salarissen in de private sector doorgaans hoger dan in de publieke sector. Met de exorbitante verhogingen aan de top van de rechterlijke macht, DNA en regering ontstaat echter een nieuw zorgpunt. Overheidsbonden hebben inmiddels laten weten dat zij de nieuwe topinkomens als uitgangspunt willen nemen in hun onderhandelingen.

De zogenoemde synchronisatie dreigt volgens hem de hele salarisstructuur uit balans te halen, zonder rekening te houden met de financieel-economische situatie van het land en de Staatsbegroting.

Pleidooi voor structurele oplossing
Met de massale verontwaardiging en het sterke gevoel van onrechtvaardigheid in de samenleving is het volgens Girdhari tijd om daadwerkelijk een goed systeem neer te zetten voor het vaststellen van topinkomens binnen het Openbaar Bestuur.

De nieuwe beloningsstructuur moet volgens hem beter aansluiten bij de economische situatie van Suriname, met het salaris van de president als plafond. “Niemand binnen het Openbaar Bestuur mag meer verdienen dan de president (Presidentsnorm). Vanuit de Presidentsnorm worden de salarissen van de overige functionarissen afgeleid.”

De VES secretaris verwijst daarbij naar Nederland, waar een vergelijkbare norm bekendstaat als de 'Balkenendenorm', genoemd naar voormalig premier Jan-Peter Balkenende, en ingevoerd na zware kritiek op hoge salarissen binnen het Openbaar Bestuur.