Het Kremlin heeft de bewering van vijf Europese landen dat de Russische oppositieleider Alexey Navalny twee jaar geleden door vergiftiging om het leven is gekomen, "krachtig verworpen". (Foto via Reuters)
Het Kremlin heeft de recente beschuldigingen van vijf Europese landen dat de Russische staat de oppositieleider Alexey Navalny zou hebben vermoord door hem te vergiftigen met epibatidine – een toxine afkomstig van pijlgifkikkers – krachtig van de hand gewezen. De gezamenlijke verklaring van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Nederland en Zweden noemt de Russische autoriteiten verantwoordelijk voor de dood van Navalny, die in een strafkolonie in de Arctische regio overleed op 16 februari 2024.

Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov noemde de aantijgingen “partijdig en ongegrond” en benadrukte tijdens een persbriefing dat deze beschuldigingen “sterk worden verworpen”. 

Navalny, jarenlang een van de felste critici van president Vladimir Putin, zat een gevangenisstraf van 19 jaar uit wegens “extremisme” – een aanklacht die hij en zijn aanhangers zagen als politieke repressie. Russische autoriteiten bestempelden Navalny en zijn organisatie al eerder als “extremistisch”, waardoor iedere verwijzing naar hem strafbaar is.

Epibatidine, de vermeende gifstof, komt van nature voor in felgekleurde pijlgifkikkers uit de regenwouden van Zuid-Amerika en kan ook synthetisch worden geproduceerd. Europese experts vermoeden dat het gif in het geval van Navalny in een laboratorium is vervaardigd. Het toxine werkt vergelijkbaar met zenuwagentia, met symptomen als ademnood, stuiptrekkingen, een vertraagde hartslag en uiteindelijk de dood.

Navalny had in 2020 al een eerdere vergiftigingspoging met het zenuwgas Novichok overleefd. Na zijn dood is de Russische oppositie versnipperd en grotendeels in ballingschap. Zijn weduwe, Yulia Navalnaya, heeft de fakkel van de oppositie overgenomen, maar worstelt met het mobiliseren van brede steun.

De Verenigde Staten steunt de conclusies van de Europese landen en roept op tot een onafhankelijk onderzoek naar de dood van Navalny. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukte dat het Westen vastbesloten is gerechtigheid te zoeken en de verantwoordelijken ter verantwoording te roepen.

De internationale beschuldigingen en de Russische ontkenningen onderstrepen de aanhoudende spanningen tussen Rusland en het Westen over mensenrechten en politieke repressie. Navalny’s dood blijft een pijnlijk symbool van de strijd om democratie en vrijheden in Rusland.