Politieagenten zitten buiten een partijkantoor van de Bangladesh Nationalist Party (BNP), een dag na de nationale verkiezingen in Dhaka, Bangladesh. (Foto: Reuters)
De Bangladesh Nationalist Party (BNP), onder leiding van Tarique Rahman, heeft een historische meerderheid behaald in de eerste verkiezingen sinds de opstand van 2024 die leidde tot de val van premier Sheikh Hasina.

Volgens de verkiezingscommissie (EC) won de BNP 212 van de 299 aangekondigde zetels in het 350-koppige parlement, de Jatiya Sangsad. Jamaat-e-Islami, een partij die eerder door Hasina’s regering werd verboden, behaalde samen met NCP 77 zetels en werd daarmee de belangrijkste oppositiepartij. De National Citizen Party (NCP), ontstaan uit de protesten, behaalde zes zetels. De NCP-leider Nahid Islam won zijn zetel en is daarmee een van de jongste parlementsleden. De NCP vormde een alliantie met Jamaat.

De Awami League van Hasina mocht niet deelnemen aan de verkiezingen, en Hasina zelf vluchtte na 15 jaar autoritair bewind naar India.

Naast de parlementsverkiezingen vond ook een nationaal referendum plaats over de 'July Charter', een hervormingsvoorstel voor staatsinstellingen.

De opkomst lag volgens de EC op 59,88 procent, en de verkiezingen verliepen relatief vreedzaam en geloofwaardig.

Uitslag en partijen
Van de 299 zetels werd er in één kiesdistrict niet gestemd vanwege het overlijden van een kandidaat. De resultaten van twee kiesdistricten in Chattogram zijn later door de rechtbank voorlopig openbaar gemaakt, waardoor de uitslag gebaseerd is op 299 zetels.

De BNP claimde de overwinning en kondigde aan geen feestelijkheden te organiseren, maar landelijk gebedsbijeenkomsten te houden.

Tarique Rahman (60), zoon van de overleden ex-premier Khaleda Zia, wordt naar verwachting de nieuwe premier. Hij keerde kort voor de verkiezingen terug uit zelfgekozen ballingschap in het Verenigd Koninkrijk.

Twijfels over de uitslag
Zowel de NCP als de BNP uitten zorgen over mogelijke onregelmatigheden en manipulatie, waarbij sprake zou zijn van “verkiezingsengineering”. Jamaat uitte soortgelijke bedenkingen en riep aanhangers op te wachten op de officiële uitslag.

Wie won en wie verloor?
Rahman werd verkozen in twee kiesdistricten, terwijl Jamaat-leider Shafiqur Rahman zijn zetel in Dhaka-15 won. Andere belangrijke BNP-figuren wonnen eveneens hun zetels.

De NCP, opgericht door studenten die protesteerden tegen Hasina, behaalde een bescheiden maar betekenisvolle prestatie, wat volgens experts een basis kan zijn voor groei in de toekomst.

Verwachte overwinning
De winst van de BNP kwam niet als een verrassing. De partij had maandenlang brede steun opgebouwd met protesten tegen werkloosheid en prijsstijgingen en was nauw betrokken bij de beweging die Hasina ten val bracht.

Kiesgerechtigden stemden ook over de July Charter, die meer dan 80 hervormingsvoorstellen bevat, waaronder meer vrouwelijke vertegenwoordiging, limieten op premierschap, versterking van presidentiële bevoegdheden en bescherming van de rechterlijke onafhankelijkheid. Uit voorlopige tellingen blijkt dat ruim 60 procent voor de charter stemde.

De BNP ondersteunt de implementatie van de charter, hoewel er nog discussie is over de vorming van een tweede kamer in het parlement.

Wat staat er te gebeuren?
Politieke analisten zien de overwinning als een zege voor de democratische krachten. De komende uitdaging is het waarborgen van goed bestuur, recht en orde, en het opbouwen van een rechtsstaat, aspecten die centraal stonden in de opstand van 2024.

Met het verdwijnen van de Awami League uit het parlement komt er naar verwachting meer politieke diversiteit en concurrentie, wat het parlementaire functioneren kan verbeteren.

Awami League-leider Sheikh Hasina blijft in India en werd vorig jaar veroordeeld voor oorlogsmisdaden vanwege haar harde optreden tegen demonstranten, wat de betrekkingen tussen Bangladesh en India onder druk zet.