Maksudur Rahman (31), die ontsnapte nadat hij voor het Russische leger had gevochten, toont een Russisch militair identificatieplaatje in Lakshmipur, Bangladesh. (Foto: AP)
Bangladeshi arbeidsmigranten die naar Rusland werden gelokt met de belofte van civiele banen, worden volgens een onderzoek van persbureau Associated Press (AP) gedwongen om te vechten in de bijna vier jaar durende oorlog in Oekraïne. Velen van hen worden geconfronteerd met bedreigingen, mishandeling en gevangenschap.

Maksudur Rahman verliet het warme Bangladesh om als glazenwasser te gaan werken in het koude Rusland. Binnen enkele weken bevond hij zich echter aan het front in Oekraïne. Hij en andere Bangladeshi werkers werden na aankomst in Moskou onder druk gezet om Russische documenten te ondertekenen die later militaire contracten bleken te zijn. Vervolgens werden zij opgeleid in droneoorlogvoering, medische evacuaties en gevechtstechnieken met zware wapens.

Rahman protesteerde tegen deze gedwongen dienst, maar kreeg te horen: “Jouw agent heeft jou hierheen gestuurd. Wij hebben jou gekocht.” De mannen werden bedreigd met gevangenisstraffen tot tien jaar en kregen klappen als zij weigerden te werken. Na zeven maanden wist Rahman te ontsnappen en keerde hij terug naar Bangladesh.

Ook drie andere Bangladeshi mannen die uit het Russische leger wisten te ontsnappen vertelden vergelijkbare verhalen. Hun familieleden bevestigen de dwang, mishandeling en dreigingen waarmee zij werden geconfronteerd. AP kon deze verklaringen onderbouwen met officiële documenten, waaronder visums, militaire contracten, medische en politierapporten en foto’s van verwondingen.

De gedwongen taken van de Bangladeshi militairen varieerden van het voeren van gevechten, het transporteren van voorraden tot het evacueren van gewonden en het bergen van doden. Ook arbeiders uit andere Zuid-Aziatische landen, zoals India, Nepal en Sri Lanka, klagen over vergelijkbare misleiding door Russische recruiters. Ook uit landen als Kenia, Zuid-Afrika, Jordanië en Irak zijn dergelijke gevallen gemeld.

Sommige Bangladeshi arbeiders werden met beloften van niet-gevechtstaken het leger ingelokt. Zo werd Mohan Miajee, oorspronkelijk elektricien in het Russische Verre Oosten, gerekruteerd voor elektronische oorlogsvoering. Na aankomst in het bezette Oekraïense Avdiivka werd hem gezegd dat hij niet kon weigeren en werd hij herhaaldelijk mishandeld toen hij opdrachten negeerde of fouten maakte.

Families van vermiste mannen hebben meerdere keren contact gezocht met de politie en de overheid in Bangladesh om een onderzoek af te dwingen.

Salma Akdar hoopt nog steeds op nieuws van haar man Ajgar Hussein, die vertrok in de veronderstelling dat hij een baan als wasserijmedewerker kreeg. Na weken van contact meldde hij dat hij werd gedwongen tot militaire training en inzet aan het front. Commandanten dreigden met detentie, executie en onthouding van voedsel als hij niet zou meewerken. Zijn laatste bericht was een emotioneel verzoek om gebed.

Dit onderzoek werpt een schrijnend licht op de praktijken waarmee Russische rekruten uit het buitenland worden misleid en gedwongen deel te nemen aan het conflict in Oekraïne, ondanks beloften van civiele banen en bescherming.