Geweld blijft een ernstige bedreiging vormen voor het leven, de gezondheid en het welzijn van miljoenen kinderen en jongeren in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied. Dat waarschuwen de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) en UNICEF in een nieuw gezamenlijk rapport, waarin wordt opgeroepen tot krachtigere preventie, betere bescherming en een sterkere rol van onderwijs-, gezondheids- en sociale beschermingssystemen.

Uit het rapport Violence against children and adolescents in Latin America and the Caribbean: New data and solutions blijkt dat tussen 2015 en 2022 maar liefst 53.318 kinderen en adolescenten slachtoffer werden van dodelijk geweld in de regio. Homicide vormt daarmee de meest extreme en zichtbare uiting van een breder patroon van geweld dat al op jonge leeftijd begint.

De meest recente cijfers, gericht op jongeren tussen 15 en 17 jaar, laten zorgwekkende verschillen zien tussen jongens en meisjes. Hoewel het moordcijfer onder jongens tussen 2021 en 2022 daalde van 17,63 naar 10,68 per 100.000, blijft het niveau hoog. Tegelijkertijd verdubbelde het moordcijfer onder meisjes in dezelfde leeftijdsgroep van 2,13 naar 5,1 per 100.000.

Suriname 
In een eerder uitgevoerd rapport getiteld, ‘A national study on the prevalence of child abuse and neglect in Suriname, werd al aangegeven dat bijna de helft van de basisschoolleerlingen fysiek geweld ervaart en dat ruim 80 % ten minste één vorm van geweld in het huishouden heeft meegemaakt. Onderzoek onder jongeren en jonge volwassenen toonde bovendien aan dat rond 87 % van de adolescenten en bijna 96 % van de jonge volwassenen melding maakte van ten minste één vorm van kindermishandeling tijdens hun leven. 

Die cijfers hebben concrete gevolgen. UNICEF-onderzoek benadrukt dat geweld tegen kinderen niet alleen direct lichamelijk letsel kan veroorzaken, maar ook langdurige mentale en sociale schade heeft, zoals angst, depressie, leerproblemen en problemen in relaties later in het leven. Lokale programma’s, zoals voorlichting aan scholen en ouders proberen deze trend te keren, maar deskundigen zeggen dat structurele steun, wetgeving en gespecialiseerde hulpverlening noodzakelijk zijn om de cyclus van geweld te doorbreken.

Volgens PAHO en UNICEF hangen deze cijfers samen met een toename van gewapend geweld in delen van de regio, vaak gelinkt aan georganiseerde misdaad, de wijdverspreide beschikbaarheid van vuurwapens, sociale ongelijkheid en schadelijke gendernormen. Deze factoren stellen vooral adolescenten steeds vaker bloot aan levensgevaarlijke situaties.

Het rapport benadrukt dat verschillende vormen van geweld met elkaar samenhangen en elkaar versterken. Zes op de tien kinderen onder de 14 jaar krijgen thuis te maken met gewelddadige opvoedingsmethoden, terwijl één op de vier adolescenten tussen 13 en 17 jaar slachtoffer is van pesterijen op school. Daarnaast meldt bijna één op de vijf vrouwen in de regio vóór haar achttiende levensjaar seksueel geweld te hebben ervaren. Ook digitale omgevingen worden steeds vaker een plaats waar geweld zich manifesteert, al is daarover nog beperkte data beschikbaar.

Unicef-regiodirecteur Roberto Benes stelt dat kinderen in de regio dagelijks worden blootgesteld aan geweld, zowel thuis als op school en in door bendes gecontroleerde gemeenschappen. “We weten hoe we dit geweld kunnen stoppen,” zegt hij. “Daarvoor zijn sterke, consistente publieke beleidsmaatregelen nodig, zodat elk kind kan opgroeien in een veilige omgeving.”
PAHO-directeur Jarbas Barbosa wijst op de blijvende impact van geweld op de lichamelijke en geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren. “Gezondheidsdiensten spelen een cruciale rol in preventie en opvang. Vroege signalering en tijdige, kwalitatieve zorg kunnen het verschil maken voor slachtoffers en hun omgeving,” aldus Barbosa.

Oplossingen
Naast de analyse van het probleem presenteert het rapport ook bewezen oplossingen. PAHO en UNICEF roepen regeringen op om kinderbeschermingswetten te versterken en te handhaven, het toezicht op vuurwapens te verbeteren, professionals in onderwijs, zorg en rechtshandhaving beter te trainen en ouders te ondersteunen bij geweldloze opvoeding. Ook wordt gepleit voor investeringen in veilige leeromgevingen en toegankelijke hulp- en beschermingsdiensten.

Het rapport werd besproken en gevalideerd tijdens een regionale ministeriële consultatie in oktober 2025, waaraan meer dan 300 vertegenwoordigers uit de gezondheids-, onderwijs-, justitie- en kinderbeschermingssector deelnamen. Doel is om tot concrete acties te komen die kinderen en jongeren in de regio beter beschermen tegen geweld