De voormalige Zuidkoreaanse premier Han Duck-soo (m) arriveert bij de Seoul Central District Court voor zijn vonnis in de kwestie over de invoering van de noodtoestand. (Foto via AP)
Een rechtbank in Zuid-Korea heeft woensdag geoordeeld dat de invoering van de noodtoestand door voormalig president Yoon Suk Yeol in december 2024 neerkwam op rebellie. Daarbij werd zijn premier, Han Duck-soo, schuldig bevonden en veroordeeld tot 23 jaar gevangenisstraf voor zijn betrokkenheid bij deze actie.

Han, die door Yoon was aangesteld, is de eerste hoge functionaris van de Yoon-regering die wordt veroordeeld voor rebellie in verband met de noodtoestand. Hij diende als een van de drie waarnemend leiders tijdens de crisis die leidde tot de afzetting van Yoon. Andere betrokkenen, waaronder Yoon zelf, worden ook vervolgd wegens rebellie en wachten nog op hun vonnissen.

In een televisie-uitzending verklaarde de rechtbank dat Yoons besluit tot noodtoestand neerkwam op een "zelfcoup" en een poging was om de constitutionele orde te ondermijnen. De inzet van militairen en politie tegen het parlement en verkiezingskantoren werd gezien als een oproer die de stabiliteit van het land ernstig in gevaar bracht.

Han werd specifiek veroordeeld omdat hij probeerde de noodverordening procedureel te legitimeren via een ministerraad en omdat hij de proclamatie vervalste, vernietigde en onder ede loog. Hoewel Han het merendeel van de aanklachten ontkent en stelt dat hij Yoon had gewaarschuwd tegen het plan, oordeelde de rechter dat hij zijn plicht als premier had verzaakt en deelnam aan een rebellie uit de overtuiging dat die zou slagen.

De rechtbank waarschuwde dat Hans handelen Zuid-Korea in een duister verleden had kunnen terugwerpen, waarin fundamentele vrijheden en de democratische rechtsorde werden onderdrukt.

Han, die eerder ook premier was onder de liberale president Roh Moo-hyun, werd na Yoons afzetting kort waarnemend president, maar werd zelf ook snel geïmpeached na conflicten over benoemingen bij het Constitutionele Hof. Later trad hij af om deel te nemen aan de presidentsverkiezingen, maar trok hij zich terug nadat hij er niet in slaagde de nominatie van de conservatieve partij te krijgen. De liberale kandidaat Lee Jae Myung won uiteindelijk de verkiezingen.

Yoon zelf zit al maanden gevangen en wordt onder meer verdacht van rebellie, het vervalsen van de noodverordening en het belemmeren van zijn kabinet. Hij ontkent de aanklachten en noemt de onderzoeken "gefrustreerd en gemanipuleerd".

De korte periode van noodtoestand riep herinneringen op aan Zuid-Koreaanse dictaturen uit de jaren 80 en veroorzaakte politieke onrust en internationale bezorgdheid. Naast Han worden ook andere hoge functionarissen van Yoons regering en leger vervolgd wegens hun rol in de crisis.

De zaak markeert een dieptepunt in de recente Zuid-Koreaanse politiek en onderstreept de ernst waarmee het land zijn democratische fundamenten beschermt.