Gynaecoloog-obstetricus Marvin Dipokromo
Baarmoederhalskanker blijft een ernstige bedreiging voor de gezondheid van vrouwen in Suriname. Jaarlijks overlijden gemiddeld 45 tot 50 vrouwen aan deze ziekte, terwijl een groot deel van deze sterfgevallen voorkomen kan worden met tijdige screening, HPV-vaccinatie en betere voorlichting. In januari, de internationale maand van bewustwording rond baarmoederhalskanker, wordt opnieuw benadrukt dat preventie levens redt.

Uit cijfers over de periode 2020–2023 blijkt dat baarmoederhalskanker nog altijd tot de belangrijkste doodsoorzaken onder vrouwen behoort. Volgens gynaecoloog-obstetricus Marvin Dipokromo van het Diakonessenhuis is vroege opsporing cruciaal. “Een groot deel van deze sterfgevallen is te voorkomen door tijdige screening en betere voorlichting,” stelt hij.

Baarmoederhalskanker ontstaat aan de baarmoederhals en wordt in meer dan 99 procent van de gevallen veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV), met name de hoogrisicotypes 16 en 18. De ziekte ontwikkelt zich doorgaans langzaam. Vaak gaan er jaren van voorstadia en celafwijkingen aan vooraf voordat daadwerkelijk sprake is van kanker. Juist deze afwijkingen kunnen eenvoudig en tijdig worden opgespoord met een uitstrijkje en/of HPV-onderzoek.

“In het beginstadium geeft baarmoederhalskanker meestal geen klachten,” zegt Dipokromo, die bijna veertien jaar werkervaring heeft. “Wanneer symptomen optreden, zoals contactbloedingen, abnormaal vaginaal bloedverlies, pijn bij het vrijen of aanhoudende vaginale afscheiding, is de ziekte vaak al in een verder gevorderd stadium.”

De afgelopen jaren wordt bovendien een toename gezien van baarmoederhalsafwijkingen en zelfs baarmoederhalskanker bij jongere vrouwen. Dit wordt vermoedelijk veroorzaakt door een vroege start van seksuele activiteit, in combinatie met een tekort aan structurele voorlichting en preventieve zorg. Hoewel het lichaam het HPV-virus in veel gevallen zelf kan opruimen, geldt dit niet voor iedereen.

Regelmatige screening is laagdrempelig en effectief. Een uitstrijkje is niet pijnlijk, duurt gemiddeld vijf minuten en kan levens redden. Vrouwen die minimaal twee jaar seksueel actief zijn, wordt geadviseerd dit onderzoek regelmatig te laten uitvoeren. Daarnaast wordt HPV-vaccinatie sterk aanbevolen voor zowel meisjes als jongens.

Het Diakonessenhuis biedt via de polikliniek Gynaecologie de mogelijkheid voor uitstrijkjes en HPV-onderzoek. Toch vormen onwetendheid, misinformatie en het ontbreken van een zorgverzekering voor veel vrouwen nog steeds een drempel om zich te laten onderzoeken.

“Suriname ontbeert momenteel een breed en structureel awarenessprogramma, zoals dat in het verleden wel bestond,” benadrukt Dipokromo. “Meer publieke voorlichting is dringend nodig om vrouwen bewust te maken van het belang van preventie.”

De boodschap is duidelijk: baarmoederhalskanker is in veel gevallen te voorkomen en bij vroege ontdekking goed te behandelen. Tijdige screening, HPV-vaccinatie en toegankelijke voorlichting zijn cruciaal om het aantal sterfgevallen in Suriname terug te dringen.